Jagiellonian University Repository

Pragnienie i bałwochwalstwo : felietony metafizyczne

Pragnienie i bałwochwalstwo : felietony metafizyczne

Show full item record

dc.contributor.author Markowski, Michał [SAP11012989] pl
dc.date.accessioned 2018-09-07T08:20:57Z
dc.date.available 2018-09-07T08:20:57Z
dc.date.issued 2004 pl
dc.identifier.isbn 83-240-0388-6 pl
dc.identifier.isbn 978-83-89405-62-3 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/56757
dc.language pol pl
dc.rights Dodaję tylko opis bibliograficzny *
dc.rights.uri *
dc.title Pragnienie i bałwochwalstwo : felietony metafizyczne pl
dc.title.alternative Desire and idolatry : metaphysical columns pl
dc.type Book pl
dc.pubinfo Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak pl
dc.description.physical 173, [6] pl
dc.description.additional Autor podpisany na publikacji: Michał Paweł Markowski pl
dc.abstract.pl "Pragnienie i bałwochwalstwo" Michała Pawła Markowskiego nosi podtytuł "Felietony metafizyczne". W 16 krótkich (około dziesięciu stron każdy) tekstach, częściowo już drukowanych w "Tygodniku Powszechnym" albo w "Res Publice Nowej", Markowski - profesor na Uniwersytecie Jagiellońskim, jeden z największych specjalistów od filozofii dekonstrukcji w Polsce i idol wielu młodych intelektualistów - porusza tzw. maxi sprawy, jak je nazwał Leszek Kołakowski. Metoda Markowskiego jest następująca: zestawić dwa pojęcia o maksymalnym ciężarze gatunkowym i fundamentalnym znaczeniu dla ludzkości - na przykład: "relacja i religia", "miłość i separacja", "poezja i rozumienie" - doprowadzając, za pomocą dość karkołomnych konstrukcji, do ich niecodziennego przeformułowania. Dowiadujemy się na przykład, że "między umieraniem a dążeniem różnica jest minimalna", że "religijność" utożsamić można z "dyskursem" i "negocjacją" albo że "słuchać można tylko tego, czego ani nie ma, ani nie będzie". Markowski używa kilku chwytów. Pierwszy to etymologia. Pisząc jakieś ważne słowo (a ważne słowa to specjalność Markowskiego), często cofa się do jego etymologii łacińskiej, greckiej czy germańskiej. Zabieg ten, bardzo dziś popularny w dyskursie humanistycznym (po tym, jak został przejęty od Heideggera przez armię jego egzegetów), jest szalenie efektowny - szczególnie za pierwszym razem. Jednak za trzecim razem traci wiele ze swojego uroku, a za piętnastym każe wątpić w swoją prawomocność. Drugi chwyt to żonglerka cytatami: Orygenes, Nietzsche, Derrida, Biblia, Hegel, Kant, Rorty, Heidegger, Platon, Rufin z Akwizgranu, Emerson, św. Hieronim, Lévinas - Markowski, znany erudyta, wszystko przeczytał, przyswoił i zrozumiał, a teraz cytuje. A ja zacytuję znowu Gombrowicza: "żyjemy w erze demaskowania - dlaczegóż nikt nie ośmiela się wydobyć na światło dzienne nędzy cytatów". Żonglerce tej towarzyszą efektowne przejścia i utożsamienia przeprowadzane tonem nieznoszącym sprzeciwu, przez co mogą sprawiać wrażenie udokumentowanych argumentacji - w rzeczywistości są jednak często arbitralne. Zresztą na tych szczytach ekwilibrystyki intelektualnej dość często czai się banał. Książka pozostawia uznanie dla ogromnego oczytania autora i jego - niemal szarlatańskiej - giętkości interpretacyjnej oraz podejrzliwość wobec prawomocności jego wniosków. A także niechęć do jego tonu - jak na te trudne kwestie zbyt nonszalanckiego i pewnego siebie, by wzbudzić zaufanie. Zadziwiająca lekkość, z jaką Markowski, en passant, rzuca zdania w rodzaju: "Ale taka jest prawdopodobnie definicja życia". Hm... co?... Nagromadzenie cytatów oraz poziom abstrakcji mogą przyprawić czytelnika o zawrót głowy - przez co trudno mu dojrzeć karty, którymi gra Markowski. Do czasu jednak, kiedy ktoś pozbawiony lęku wysokości powie ni stąd ni zowąd: "sprawdzam". pl
dc.subject.pl literatura pl
dc.subject.pl filozofia pl
dc.subject.pl eseistyka pl
dc.subject.en literature pl
dc.subject.en philosophy pl
dc.subject.en essay writing pl
dc.description.publication 9 pl
dc.affiliation Wydział Polonistyki : Centrum Studiów Humanistycznych pl
dc.subtype Monography pl
dc.rights.original bez licencji pl
dc.identifier.project ROD UJ / O pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)