Jagiellonian University Repository

Struktura osobowości a proces cywilizacji : nota na temat historyczności człowieka w rozważaniach Norberta Eliasa

Struktura osobowości a proces cywilizacji : nota na ...

Show full item record

dc.contributor.author Paczkowska-Łagowska, Elżbieta [SAP11005701] pl
dc.date.accessioned 2018-07-26T08:02:59Z
dc.date.available 2018-07-26T08:02:59Z
dc.date.issued 2017 pl
dc.identifier.issn 0035-9599 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/56085
dc.language pol pl
dc.rights Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 3.0 Polska *
dc.rights.uri http://creativecommons.org/licenses/by-nd/3.0/pl/legalcode *
dc.title Struktura osobowości a proces cywilizacji : nota na temat historyczności człowieka w rozważaniach Norberta Eliasa pl
dc.title.alternative The structure of a personality and the process of civilizing : the note on the historicity of man in Norbert Elias's deliberations pl
dc.type JournalArticle pl
dc.description.physical 25-41 pl
dc.description.additional Przy art. błędnie podany nr tomu 72 pl
dc.identifier.weblink http://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/RF/article/view/RF.2017.022 pl
dc.abstract.pl Artykuł wydobywa z dzieła Eliasa "O procesie cywilizacji. Analizy socjo- i psychogenetyczne" myśli na temat historyczności człowieka i ukazuje ich znaczenie dla kształtującej się antropologii historycznej, uwzględniającej rezultaty interdyscyplinarnych badań humanistycznych : filozofii, socjologii, psychologii. Abstrakcyjnemu podmiotowi poznania jako konstrukcji pojęciowej (homo clausus) Elias przeciwstawia człowieka całościowego jako osobowość, na którą składasię nie tylko ratio/intelekt, lecz również popędy, emocje, namiętności. Podlegają one modelowaniu w stosunkach międzyludzkich (figuracjach), odpowiadających zmiennym historycznie formom życia. Psychospołeczne badania Eliasa nad historycznością człowieka poprzedził filozof Wilhelm Dilthey. Badając proces rozwoju cywilizacji polegający na rosnącej kontroli afektów, Elias wypełnia Diltheya koncepcję człowieka historycznego bogactwem treści pochodzących z dziejów obyczajowości oraz procesów kształtowania się państwa i rozwoju absolutyzmu. Na barwnych przykładach zmienności form zachowania się przy stole, stosunku do drugiej płci pokazuje, jak sposób funkcjonowania ludzkich popędów zmienia się w procesie cywilizacji. Historyczność człowieka oznacza zmienność form ludzkiego życia, a wraz z nimi zmienność struktury życia emocjonalnego/świadomości/osobowości. pl
dc.abstract.en From Elias`s "The civilizing process. Sociogenetic and psychogenetic" Investigations the article extracts ideas on human historicity and shows its significance for the constitution of historical anthropology which considers the results of interdisciplinary humanistic research : philosophy, sociology, psychology. Elias places the nonfigurative subject of experience as a conceptual structure in opposition to the “total man” as a personality which includes not only ratio/ intellect/mind but also urges, emotions, passions. These are subject to shaping in interpersonal relations corresponding to historically variable forms of life. Elias`s psycho-sociological research over human historicity was preceded by Wilhelm Dilthey. Having studied the evolution of civilization consisting in a growing emotion/ affect control, Elias fills Dilthey`s conception of historical man with rich content derived from the history of customs and state forming processes as well as the development of absolutism. He uses vivid examples of the manners in which dining etiquette and approach to the opposite sex evolved to show how human functioning urges changes during the process of civilization. Human historicity means changing forms of human life and changing the structure of emotional life along with. pl
dc.subject.pl Homo clausus pl
dc.subject.pl człowiek całościowy pl
dc.subject.pl figuracje pl
dc.subject.pl proces rozwoju cywilizacji pl
dc.subject.pl człowiek historyczny W. Diltheya pl
dc.subject.pl interpretacje świata ze stanowiska różnych stron ludzkiej natury : intelektu pl
dc.subject.pl woli pl
dc.subject.pl uczucia pl
dc.subject.pl modelowanie popędów i uczuć pl
dc.subject.pl transformacja psychiki/osobowości w dziejach pl
dc.subject.pl historyczność człowieka pl
dc.subject.en Dilthey pl
dc.subject.en Elias pl
dc.subject.en homo clausus pl
dc.subject.en total man pl
dc.subject.en figurations pl
dc.subject.en civilizing process pl
dc.subject.en historical man pl
dc.subject.en world`s interpretation from different point of view : intellect pl
dc.subject.en will pl
dc.subject.en passions pl
dc.subject.en modeling of impulses and passions pl
dc.subject.en transformation of psyche/personality in history pl
dc.subject.en historicity of man pl
dc.description.volume 73 pl
dc.description.number 3 pl
dc.description.publication 1 pl
dc.identifier.doi 10.12775/RF.2017.022 pl
dc.identifier.eissn 2545-3173 pl
dc.title.journal Ruch Filozoficzny pl
dc.language.container pol pl
dc.date.accession 2018-07-17 pl
dc.affiliation Wydział Filozoficzny : Instytut Filozofii pl
dc.subtype Article pl
dc.rights.original CC-BY-ND; otwarte czasopismo; ostateczna wersja wydawcy; w momencie opublikowania; 0 pl


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 3.0 Polska Except where otherwise noted, this item's license is described as Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 3.0 Polska