Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego

Rozum myślący w służbie woli, wola wybierająca pod dyktando rozumu : kontrowersje wokół podmiotu, przyczyny, warunku ludzkiej wolności w antropologii XII wieku

Rozum myślący w służbie woli, wola wybierająca pod ...

Metadane (Dublin Core)

dc.contributor.author Kiełbasa, Jan [SAP11011603] pl
dc.date.accessioned 2018-01-23T14:17:31Z
dc.date.available 2018-01-23T14:17:31Z
dc.date.issued 2017 pl
dc.identifier.issn 0035-7685 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/49208
dc.language pol pl
dc.rights Dodaję tylko opis bibliograficzny *
dc.rights.uri *
dc.title Rozum myślący w służbie woli, wola wybierająca pod dyktando rozumu : kontrowersje wokół podmiotu, przyczyny, warunku ludzkiej wolności w antropologii XII wieku pl
dc.title.alternative Reason as the faculty of thinking in the service of the will, will as the faculty of making choices according to the judgement of reason : controversies about subject, cause and conditions of human freedom in the twelfth century anthropology pl
dc.type JournalArticle pl
dc.description.physical 99-125 pl
dc.identifier.weblink http://www.kul.pl/files/1516/roczniki_filozoficzne/roczniki_filozoficzne_65_3_2017/05-kielbasa.pdf pl
dc.abstract.pl Punktem wyjścia artykułu jest rozważanie i konfrontowanie ze sobą różnych znaczeń terminu "wola", formułowanych i dyskutowanych w XII-wiecznej antropologii. Znaczna część tych historycznych dociekań poświęcona jest takim zagadnieniom, jak charakterystyka i specyfika działania ludzkiej woli, jej odniesienie do całej dziedziny pragnienia (w szczególności do pożądania zmysłowego), zwłaszcza zaś wzajemne funkcjonalne i hierarchiczne relacje między wolą a rozumem jako władzą poznawczą. Na podstawie porównawczej i krytycznej analizy tekstów źródłowych z epoki (w tym dzieł Anzelma z Canterbury, Bernarda z Clairvaux, Hugona ze św. Wiktora oraz ważniejszych zbiorów sentencji znanych i nieznanych autorów) autor artykułu bada poglądy tych i innych ówczesnych myślicieli na temat przynależności woli do sfery racjonalności w człowieku, udziału intelektu w jej wyborach i decyzjach z jednej strony, a zarazem jej autonomii i samoczynności z drugiej. Swoje badania koncentruje na tym, w jaki sposób XII-wieczni myśliciele próbują wyjaśnić fenomen wolnego wyboru czy też wolnej decyzji i odpowiedzieć na pytania dotyczące właściwego podmiotu, źródła, przyczyny sprawczej bądź koniecznego i wystarczającego warunku ludzkiej wolności. Czyni to w kontekście średniowiecznych dyskusji i sporów między woluntaryzmem i intelektualizmem antropologicznym. pl
dc.abstract.en A starting point of this paper is a consideration and confrontation of the various meanings of the term "will" formulated and discussed in twelfth century anthropology. A significant part of this historical research is devoted to such issues as the characteristics and specific activity of the human will, its relation to the whole domain of the desire, particularly that of the sensual desire, and especially the mutual - functional and hierarchical - relationship between will and reason as the cognitive faculty. On the ground of the critical and comparative analysis of the text-sources (including the works of Anselm of Canterbury, Bernard of Clairvaux, Hugh of Saint-Victor, as well as the collections of sentences of known and unknown authors), author of the paper explores the views of just mentionned and others thinkers of this time on the belonging of the will to the domain of human rationality, on the participation of the intellect in the will's decisions and choices, one the one hand, and on will's autonomy and its possibility of self-moving, on the other. He focuses his scrutiny on how the twelfth century thinkers try to explicate a phenomenon of free choice or free decision and to answer to a questions concerning a proper subject, source, efficient cause or necessary and sufficient condition of the human freedom in the context of the medieval disputes between voluntarism and intellectualism in the domain of anthropology. pl
dc.subject.pl wola pl
dc.subject.pl wolny wybór pl
dc.subject.pl wolność pl
dc.subject.pl intelekt pl
dc.subject.pl pożądanie pl
dc.subject.pl osąd pl
dc.subject.en will pl
dc.subject.en free choice pl
dc.subject.en freedom pl
dc.subject.en intellect pl
dc.subject.en appetite pl
dc.subject.en judgment pl
dc.description.volume 65 pl
dc.description.number 3 pl
dc.description.publication 1,5 pl
dc.identifier.doi 10.18290/rf.2017.65.3-5 pl
dc.identifier.eissn 2450-002X pl
dc.title.journal Roczniki Filozoficzne pl
dc.language.container pol pl
dc.date.accession 2018-01-22 pl
dc.affiliation Wydział Filozoficzny : Instytut Filozofii pl
dc.subtype Article pl
dc.rights.original OTHER; otwarte czasopismo; ostateczna wersja wydawcy; w momencie opublikowania; 0 pl


Pliki tej pozycji

Plik Rozmiar Format Przeglądanie

Nie ma plików powiązanych z tą pozycją.

Pozycja umieszczona jest w następujących kolekcjach