Jagiellonian University Repository

Kształtowanie się ikonografii św. Włodzimierza w sztuce ukraińskiej XVII wieku

pcg.skipToMenu

Kształtowanie się ikonografii św. Włodzimierza w sztuce ukraińskiej XVII wieku

Show full item record

dc.contributor.author Gronek, Agnieszka [SAP11018801] pl
dc.contributor.editor Stegner, Tadeusz pl
dc.date.accessioned 2017-01-02T14:20:57Z
dc.date.available 2017-01-02T14:20:57Z
dc.date.issued 2016 pl
dc.identifier.isbn 978-83-7865-399-8 pl
dc.identifier.uri http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/34692
dc.language pol pl
dc.rights Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych *
dc.rights.uri http://creativecommons.org/licenses *
dc.title Kształtowanie się ikonografii św. Włodzimierza w sztuce ukraińskiej XVII wieku pl
dc.title.alternative The formation of the St. Vladimir's iconography in the Ukrainian art of the 17th century pl
dc.type BookSection pl
dc.pubinfo Gdańsk pl
dc.pubinfo Sopot : Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego pl
dc.description.physical 61-73 pl
dc.abstract.pl W wieku XVI w konfrontacji z Kościołem reformackim, a później unickim, prawosławni obywatele Rzeczypospolitej byli zmuszeni do ugruntowania swojej tożsamości religijnej, poprzez zwiększenie świadomości tradycji, odrębności liturgicznej i kulturowej. Wymownym dowodem realizacji tych zamierzeń było między innymi uporządkowanie kultu świętych rodzimych, a jednym ze sposobów na wzmocnienie poczucia przynależności do prawowiernego Kościoła - odwoływanie się do tradycji Włodzimierzowej, a przez nią dalej do Konstantyńskiej i apostolskiej. Niewątpliwie, wyrazem tej samej idei było wprowadzenie wizerunków św. Włodzimierza do religijnej sztuki ukraińskiej. Po analizie najstarszych utworów nasuwa się wniosek, że przez cały wiek XVII twórcom nie udało się stworzyć jednego, stałego typu ikonograficznego dla przedstawienia księcia Włodzimierza. Niewątpliwie główną przyczyną był brak utrwalonego przez tradycję wzorca średniowiecznego, który wyryłby w pamięci i świadomości wiernych cechy fizjonomii chrzciciela Rusi, elementy średniowiecznego stroju i stałe atrybuty. Dlatego, kiedy pojawiła się potrzeba wprowadzenia do sztuki ukraińskiej wizerunków tej postaci musiano wspomagać się obcymi wzorami. I tak, dla przykładu, najstarszy zachowany wizerunek Włodzimierza w Minei Prazdnicznej wydanej w Kijowie w roku 1619 (s. 1032) nawiązuje do typu ikonograficznego opracowanego w średniowieczu w sztuce nowogrodzkiej i moskiewskiej. Do zachodnich zaś wzorców nawiązuje obraz księcia zamieszczony po raz pierwszy w Mineji Minei Prazdnicznej wydanej we Lwowie w 1638 (k. 503). Tu naśladowano zapewne portrety władców zamieszczone w Chronica Polonorum Macieja Miechowity z krakowskiej oficyny Wietora z roku 1521. Rodzimy, prawdopodobnie kijowski wzorzec ikonograficzny Włodzimierza Wielkiego prezentują jego wizerunki w Synopsysie Innocentego Gizela wydanym w Kijowie w 1680, z zachodniej ściany nawy w soborze Sofijskim w Kijowie oraz w cerkwi Przemieniania Pańskiego na Berestowie, a także na ikonie Świętych Włodzimierza, Borysa i Gleba z cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Ratnie. Natomiast na wzór carów moskiewskich książę został ukazany przez Iwana Rutkowycza z cerkwi Bożego Narodzenia w Żółkwi. Wydaje się jednak, że malarz celowo dodał elementy ubioru króla Jana III Sobieskiego, takie jak korona i krzyż maltański, który przywodzi na myśl order Ducha Świętego, przyznany polskiemu monarsze przez Ludwika XIV w 1676. Mógł tym chcieć wyrazić swój osobisty stosunek do niedawno zmarłego króla, w którym widział kolejnego ruskiego władcę, odnoszącego imponujące zwycięstwo nad poganami. pl
dc.subject.pl Włodzimierz Wielki pl
dc.subject.pl ikona pl
dc.subject.pl sztuka ukraińska pl
dc.subject.pl grafika pl
dc.subject.en Vladimir I prince of Kiev pl
dc.subject.en Ukrainian art pl
dc.subject.en ikon pl
dc.subject.en graphic pl
dc.description.points 7 pl
dc.description.publication 0,5 pl
dc.title.container Dziedzictwo świętego Włodzimierza : zbiór studiów pl
dc.language.container pol pl
dc.affiliation Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych : Katedra Ukrainoznawstwa pl
dc.subtype Article pl
dc.rights.original OTHER; inne; ostateczna wersja wydawcy; w momencie opublikowania; 0 pl
dc.identifier.project ROD UJ / P pl


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych Except where otherwise noted, this item's license is described as Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych