Jagiellonian University Repository

Topomorficzna i antropomorficzna metaforyka Szeolu w Biblii hebrajskiej

pcg.skipToMenu

Topomorficzna i antropomorficzna metaforyka Szeolu w Biblii hebrajskiej

Show full item record

dc.contributor.author Kosior, Wojciech [SAP14001714] pl
dc.contributor.editor Pilarczyk, Krzysztof [SAP11012814] pl
dc.date.accessioned 2015-02-11T10:23:37Z
dc.date.available 2015-02-11T10:23:37Z
dc.date.issued 2010 pl
dc.identifier.isbn 978-83-7676-057-5 pl
dc.identifier.uri http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/3006
dc.language pol pl
dc.rights Dodaję tylko opis bibliograficzny *
dc.rights.uri *
dc.title Topomorficzna i antropomorficzna metaforyka Szeolu w Biblii hebrajskiej pl
dc.title.alternative Topomorphic and antropomorphic metaphors of sheol in the Hebrew Bible pl
dc.type BookSection pl
dc.pubinfo Kraków : Wydawnictwo Antykwa pl
dc.description.physical 27-45 pl
dc.abstract.pl Czytając Biblię hebrajską trafiamy na dość kłopotliwy fragment mówiący „Nie Szeol cię sławi, ani Śmierć wychwala Ciebie” (Iz 38,18) opatrzony komentarzem, iż słowo Szeol w tym miejsce pełni funkcję metonimii, zastępując swoich mieszkańców. Czy można jednak zdecydować się na dosłowne odczytanie tego wersetu? Dalszych wątpliwości dostarcza również werset Iz 5,14, w którym czytamy „Rozwarła Szeol swą gardziel i otworzyła swe usta”. Czy Szeol może być istotą demoniczną lub nawet boginią? Wertując literaturę przedmiotu spotkać się można z milcząco przyjętym założeniem, iż „Szeol” jest nazwą własną rodzaju męskiego nadaną miejscu, do którego według wierzeń prezentowanych w Biblii trafiają zmarli. Czy jednak tak jest rzeczywiście? Po pierwsze, samo słowo „Szeol” tylko dwa razy w tekście biblijnym jest rodzaju męskiego. Po drugie, „Szeol” bywa opisywane jak żywa istota: ma usta, brzuch i ręce, Jahwe składa jej okup, etc. Po trzecie wreszcie, sama struktura gramatyczna i frazeologiczna większości zdań, w których pojawia się słowo „Szeol”, dopuszcza rozumienie go zarówno jako nazwy miejsca jak i nazwy osoby. Co więcej, biblijny mit o zejściu do Szeol (a dokładniej, jego literacką manifestację w postaci rozproszonych elementów mitu) należy rozpatrywać w kontekście literatury religijnej starożytnego Bliskiego Wschodu. Znaleźć w niej bowiem możemy ideę umierania wyrażoną metaforą tak przemieszczania się pod ziemię jak i bycia pożeranym lub zabieranym przez demoniczną personifikację śmierci. Jako że znaczenie tej drugiej metafory wydaje się zdecydowanie pomniejszone, sięgnięcie do źródeł literackich w celu weryfikacji tego problemu jest jak najbardziej uzasadnione. Niniejszy artykuł ma trzy główne cele. Po pierwsze, eksplorację znaczenia słowa Szeol w Biblii hebrajskiej za pomocą metody statystyki lingwistycznej. Zostaną zbadane wszystkie przypadki użycia słowa „Szeol” w BH a także wszystkie słowa odnoszące się do „Szeol”. Po drugie, na tej bazie możliwe będzie wskazanie dwóch podstawowych lingwistycznych kompleksów metaforycznych wykorzystanych do opisu „Szeol” – topomorficznego i antropomorficznego. Po trzecie wreszcie, zostaną przedstawione argumenty na rzecz pierwotności rozumienia „Szeol” jako osoby. pl
dc.abstract.en This paper has three main purposes. First, to reconstruct the meaning of the word she'ol with the help of linguistic statistics method. All occurrences of the word she'ol and the words connected to it shall be examined. Second, to point out and to analyze two basic linguistic metaphorical complexes used to describe sheol - topomorphic and antropomorphic one. Third, to present some intuitions concerning the priority of the antropomorphic interpretation of she'ol. The results will be compared to the topomorphic image created by the literature of the subject. An effort will be taken to prove that most biblical passages containing the word she'ol can be interpreted in two ways: topomorphically and antropomorphically. The arguments supporting the idea of the primal hypothetic Sheol-demon will be presented. pl
dc.subject.pl Szeol pl
dc.subject.pl Biblia hebrajska pl
dc.subject.pl statystyka lingwistyczna pl
dc.subject.pl eschatologia pl
dc.subject.pl demonologia pl
dc.subject.pl metafora pl
dc.subject.pl antropomorfizm pl
dc.subject.en Sheol pl
dc.subject.en Hebrew Bible pl
dc.subject.en linguistic statistics pl
dc.subject.en eschatology pl
dc.subject.en demonology pl
dc.subject.en metaphor pl
dc.subject.en anthropomorphism pl
dc.description.series Studia Judaica (Kraków). Suplement; 4 pl
dc.description.volume 5 pl
dc.description.publication 1 pl
dc.title.container Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich : praca zbiorowa pl
dc.contributor.institution Polska Akademia Umiejętności pl
dc.language.container pol pl
dc.affiliation Wydział Filozoficzny : Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji pl
dc.subtype Article pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)