Jagiellonian University Repository

Neurocentryczne koncepcje śmierci człowieka : esej medyczno-filozoficzny

pcg.skipToMenu

Neurocentryczne koncepcje śmierci człowieka : esej medyczno-filozoficzny

Show full item record

dc.contributor.author Roczeń, Robert pl
dc.date.accessioned 2020-12-29T14:29:11Z
dc.date.available 2020-12-29T14:29:11Z
dc.date.issued 2011 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/259463
dc.language pol pl
dc.rights Dozwolony użytek utworów chronionych *
dc.rights.uri http://ruj.uj.edu.pl/4dspace/License/copyright/licencja_copyright.pdf *
dc.title Neurocentryczne koncepcje śmierci człowieka : esej medyczno-filozoficzny pl
dc.title.alternative Neurocentric views of human death : medical and philosophical essay pl
dc.type WorkingPaper pl
dc.description.physical 1-43 pl
dc.abstract.pl Tradycyjnie, śmierć rozumiana jest jako całkowite ustanie funkcji narządów krytycznie istotnych dla organizmu jako całości. Oznacza to pojmowanie organizmu jako funkcjonalnie połączonych układów (systema), nie zaś jako sumy pojedynczych narządów. Powstaje wobec tego pytanie, czy śmierć jest zdarzeniem punktowym, czy procesem? W świetle aktualnej wiedzy medycznej jest ona uznawana za proces, co oznacza, że polega na niejednoczasowym zanikaniu funkcji poszczególnych układów. Współcześnie dominują neurocentryczne koncepcje śmierci człowieka, zgodnie z którymi narządem, którego przerwanie funkcji decyduje o śmierci, jest mózg. Proponowane są przede wszystkim trzy następujące neurocentryczne koncepcje śmierci człowieka: (1) śmierć mózgu jako całości, (2) śmierć pnia mózgu, (3) śmierć mózgu wyższego oraz anencefalia. Niniejszy artykuł stanowi omówienie neurocentrycznych teorii śmierci, w tym kwestii związanych z definiowaniem śmierci mózgu i charakterystyką samej defi nicji. Przedstawiona zostaje historia myślenia o śmierci jako o zjawisku związanym z ustaniem aktywności mózgu, co pozwala ujrzeć proces kształtowania się takich koncepcji, z jakimi mamy do czynienia dzisiaj. Artykuł uwzględnia filozoficzne podejście do neurocentrycznych koncepcji, bowiem zagadnienie śmierci mózgu wniosło niewątpliwie nowy akcent w dyskurs o ontologii człowieka i tak, jak w starożytności, medycyna w tej kwestii została scalona z filozofią. pl
dc.subject.pl definicja śmierci mózgu pl
dc.subject.pl kryteria śmierci pl
dc.subject.pl protokół NHBD pl
dc.subject.pl przetrwały stan wegetatywny pl
dc.subject.pl śmierć pnia mózgu pl
dc.subject.pl historyczny rozwój kryteriów śmierci pl
dc.identifier.doi 10.26106/rmd9-5s26 pl
dc.contributor.institution Interdyscyplinarne Centrum Etyki UJ pl
dc.subtype ReviewArticle pl
dc.rights.original OTHER; otwarte repozytorium; ostateczna wersja wydawcy; w momencie opublikowania; 0 pl
dc.references (1968), Report of the Ad Hoc Committee of the Harvard Medical School to Examine the Definition of Brain Death, “Journal of the American Medical Association” Aug 5. pl
dc.references (1981), Guidelines for the determination of death. Report of the medical consultants on the diagnosis of death to the President’s Commission for the Study of Ethical Problems in Medicine and Biomedical and Behavioral Research, “Journal of the American Medical Association” 246(19), 2184-286. pl
dc.references (1996), Prace Komisji Etyki Medycznej Nr. 6: Zawłaszczanie zwłok ludzkich, Kraków: Polska Akademia Umiejętności. pl
dc.references Andres J., Macheta A. (1998), Przetrwały stan wegetatywny – aspekty medyczne, moralne, prawne i ekonomiczne, “Fol Med Crac” 39(3-4), 73-77. pl
dc.references Andrews K. (1999), The vegetative state – clinical diagnosis, “Postgraduate Medical Journal”, 75(884), 321-324. pl
dc.references Aries P. (1989), Człowiek i śmierć, tłum. E. Bąkowska, Warszawa. pl
dc.references Arita K., Uozumi T., Oki S., Kurisu K., Othani M., Mikani T. (1993), The function of the hypothalamo-pituitary axis in brain death patients, “Acta Neurochirurgica”, 123. pl
dc.references Arystoteles (1992), O życiu i śmierci, tłum P. Siwek, [w:] Dzieła wszystkie, t. 3 Warszawa. pl
dc.references Baker L. (2000), Persons and Bodies: A Constitution View, Cambridge: Cambridge University Press. pl
dc.references Baran E., Sych M. (1996), Sytuacja prawno-lekarska w przeszczepianiu narządów w Polsce (historia i aktualny stan), “Przegląd Lekarski” 53(12). pl
dc.references Barański J. (2000), Śmierć i zmysły, Wrocław. pl
dc.references Bartlett, E. T. (1995), Differences between death and dying, “Journal of Medical Ethics” 21(5), 270-276. pl
dc.references Bartlett, E. T., Youngner, S. T. (1988), Human death and the destruction of the neocortex [w:] Death: Beyond Whole-Brain Criteria, R. M. Zaner (red.), Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 199- 215. pl
dc.references Beauchamp T. L., Childress J. F. (1996), Zasady etyki medycznej, Warszawa. pl
dc.references Beecher H. (1968), A definition of irreversible coma. Special communication: Report of the Ad Hoc Committee of the Harvard Medical School to examine the definition of brain death, “Journal of the American Medical Association” 205(6). pl
dc.references Bernat J. L., Culver Ch. M., Gert B. (1981), On the Definition and Criterion of Death, “Annals of Internal Medicine” 94(3). pl
dc.references Bernat J. (1998), A defense of the whole brain concept of death, “Hastings Center Report”, 28(2), 14-24. pl
dc.references Biadała E. (1986), Sposoby stwierdzania śmierci w aspekcie zapobiegania pogrzebania żywych („pozornie zmarłych”) w XVIII i XIX wieku, “Wiad. Lek” 39(9). pl
dc.references Bidziński J. (red.) (1988), Neurochirurgia, Warszawa. pl
dc.references Bittner H., Kendall S., Cambpell K. A., Montine T. J., Van-Trigt P. (1995), A valid experimental brain death organ donor model, “Journal of Heart and Lung Transplantation” 14. pl
dc.references Bohatyrewicz R., Krawczyk L., Dyaczyńska-Herman A., Kojder I., Wilk J., Majewski J., Banaś S. (1995), Odruchy rdzeniowe u dawców narządów z rozpoznaniem śmierci mózgu, “Anestezjologia Intensywna Terapia” 27. pl
dc.references Bohatyrewicz R., Lao M., Madej K., Nikodemski T., Ostrowski M., Roczeń R., Rowiński W., Wałaszewski J. (nie podano roku wydania), Czy wolno i warto przeszczepiać narządy?, Poltransplant, Warszawa. pl
dc.references Bohatyrewicz R., Układ krążenia dawcy a czynność przeszczepu. Rozprawa habilitacyjna, “Anestezjologia i intensywna terapia” 1/99, sup. 1, 11. pl
dc.references Bohatyrewicz R., Żukowski M., Kępiński S., Makowski A. (2001), Rozpoznanie śmierci mózgu – nowości i sytuacje szczególne, “Medycyna Intensywna i Ratunkowa” 4(3). pl
dc.references Boros L. (1985), Mysterium mortis. Człowiek w obliczu ostatecznej decyzji, Warszawa. pl
dc.references Bortkiewicz P. (2000), Tanatologia. Zarys problematyki moralnej, Poznań. pl
dc.references Bowker J. (1996), Sens śmierci, tłum. J. Łoziński, Warszawa. pl
dc.references Boyd K. (1977), Attitudes to death: some historical notes, “Journal of Medical Ethics” 3(3). pl
dc.references Bremer F. (1929), Cerveau ‘isolé’ et psychologie du sommeil, “C R Seans Soc Biol” 1, 27-51. pl
dc.references Bréhant J. (1980), Thanatos. Chory i lekarz w obliczu śmierci, tłum. U. Sudolska, Warszawa. pl
dc.references Bryc S. (1988), Kryteria śmierci mózgowej, “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin-Polonia” XLIII, 1. pl
dc.references Brzeziński T. (red.) (2000), Historia medycyny, Warszawa. pl
dc.references Brzeziński T. (2002), Etyka lekarska, Warszawa. pl
dc.references Burgess J.A. (1993), The great slippery-slope argument, “Journal of Medical Ethics” 19(3). pl
dc.references Capron A. M. (1999), The bifurcated legal standard for determining death: Does it work [w:] The Defnition of Death: Contemporary Controversies, S. J. Youngner, R. M. Arnold, R. Schapiro (red.), , Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1999. pl
dc.references Clark W. R. (2000), Płeć i śmierć, tłum. A. Alichniewicz, A. Szczęsna. pl
dc.references Cole D. (1995), Statutory defnitions of death and the management of terminally ill patients who may become donors [w:] Procuring Organs for Transplant: The Debate over Non-Heart-Beating, R. M. Arnold, S. J. Youngner, R. Schapiro, C. M. Spicer (red.), The Johns Hopkins University Press. pl
dc.references Cole D. J. (1992), The reversibility of death, “Journal of Medical Ethics” 18(1), 26-30. pl
dc.references Damasio A. R. (2000), Tajemnica świadomości, tłum. M. Karpiński, Poznań. pl
dc.references Descartes (1989), Człowiek. Opis ciała ludzkiego, tłum. A. Bednarczyk, Warszawa. pl
dc.references Deszkiewicz A. (1971), Współczesna diagnostyka śmierci w przebiegu postępowania reanimacyjnego i intensywnej terapii, “Przegląd Lekarski” (11). pl
dc.references Drogoś S. (2001), Człowiek w obliczu śmierci, Toruń. pl
dc.references Eisenberg F. (1898), O powstaniu i przyczynach śmierci, “Wszechświat” t. XVII(18). pl
dc.references Emanuel L. (1996), What is wrong with “dead”? [w:] Brain Death; 1995 Proceedings of the Second International Conference on Brain Death, Havana, Cuba, February 27 – March 1, C. Machado (red.), Amsterdam: Elsevier, 47-56. pl
dc.references Fabian A. (1878), Słówko o śmierci i jej przyczynach, “Zdrowie” (11, 12, 13). pl
dc.references Fidelski R. (1972), Dziś i jutro transplantologii. Stan obecny i perspektywy rozwojowe przeszczepiania tkanek i narządów, “Biuletyn Wojskowej Akademii Medycznej” XV(1). pl
dc.references Fisher J. (1999), Re-examining death: against a higher brain criterion, “Journal of Medical Ethics” 25(6), 473-6. pl
dc.references Flaum M. (1896), O życiu i śmierci. Odczyt publiczny, “Wszechświat” XV(13). pl
dc.references Foucault M. (1999), Narodziny kliniki, tłum. P. Pieniążek, Warszawa. pl
dc.references Fuller J. (1992), Lot donikąd, tłum. M. Dmitruk, Warszawa. pl
dc.references Gajkowski K. (1974), Problem śmierci mózgu w aspekcie transplantologii, “Wiadomości Lekarskie” XXVII(13). pl
dc.references Gillon R. (1997), Etyka lekarska, tłum. A. Alichniewicz, A. Szczęsna, Warszawa. pl
dc.references Gołąb B. K. (1992), Anatomia czynnościowa ośrodkowego układu nerwowego, Warszawa. pl
dc.references Green M. B., Wikler D. (1982), Brain death and personal identity [w:] Medicine and Moral Philosophy, M. Cohen, T. Nagel, T. Scanlon (red.), Princeton: Princeton University Press, A Philosophy and Public Affairs Reader, 49-77. pl
dc.references Haeser H. (1886), Historya medycyny, tłum. H. Łuczkiewicz, Warszawa. pl
dc.references Halevy M., Brody B. (1993), Brain death: reconciling definitions, criteria, and tests, “Annals of Internal Medicine” 119(6), 519-525. pl
dc.references Harp J. R. (1974), Criteria for Determination of Death, “Anesthesiology” 40(4), 391-7. pl
dc.references Haškovcova H. (1978), Między życiem a śmiercią, tłum. H. Wasylkiewicz, Warszawa. pl
dc.references Haupt W. F., Rudolf J. (1999), European brain death codes: a comparison of national guidelines, “Journal of Neurology” 246(6), 432-7. pl
dc.references Hauser R. (1994), Rodzaje śmierci – propozycja zmiany w klasyfikacji, “Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminalistyki” 44(4), 490-3. pl
dc.references Heidegger M. (1994), Bycie i czas, tłum. B. Baran, Warszawa. pl
dc.references Holl A. (1993), Szatan i śmierć, Poznań. pl
dc.references Horsley V. (1894), On the mode of death In cerebral compression and its prevention, “Q Med. J”, 306-9. pl
dc.references Jacórzyński W. R. (1992), Jak zdefiniować śmierć?, “Medicus” 1(5). pl
dc.references Jankélévitch V. (1993), Tajemnica śmierci i zjawisko śmierci [w:] Antropologia śmierci. Myśl francuska, tłum. S. Cichowicz, J. M. Godzimirski, Warszawa. pl
dc.references Kaczyńska I. (tłum.) (1996), Medycyna a prawa człowieka, praca zbiorowa, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe. pl
dc.references Kass L. R. (1971), Death as an event: A commentary on Robert Morrison, “Science” 173(3998). pl
dc.references Kociuba-Uściłko H. (1990), Termoregulacja [w:] Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej, Cz.1, W. Z. Traczyk, A. Trzebski (red.), Warszawa. pl
dc.references Kretschmer E. (1940), Das apallische Syndrom, “Gesamte Neurol Psychiatr.” 169, 576-9. pl
dc.references Küss R., Bourget P. (1992), An illustrated history of organ transplantation, France: Sandoz. pl
dc.references Landsberg P.-L. (1967), O sprawach ostatecznych, tłum. B. Kazimierczyk, Warszawa. pl
dc.references Lizza J. P. (1993), Persons and death: what’s metaphysically wrong with our current statutory definition of death?, “Journal of Med Philos” 18(4). pl
dc.references Lofstedt S., von Reis G. (1956), Intracranial lesions with abolished passage of X-ray contrast throughout the internal carotid arteries, “Pacing Clin. Electrophysiol” 8, 199-202. pl
dc.references Lundberg N. (1960), Continuous recording and control of ventricular fluid pressure in neurosurgical practice, “Acta Psychiatr Scand Suppl” 36(149), 1-193. pl
dc.references Lynn, J., Cranford, R. (1999), The persisting perplexities in the determination of death [w:] The Definition of Death: Contemporary Controversies, S. J. Youngner, R. M. Arnold, R. Schapiro (red.), Baltimore: The John Hopkins University Press. pl
dc.references Machado C. (red.) (1995), Brain death, Amsterdam. pl
dc.references Machado C. (1999), Consciousness as a definition of death: Its appeal and complexity, “Clinical Electroencephalography” 30(4), 156-164. pl
dc.references Marcinkowski T. (1982), Medycyna sądowa dla prawników, Warszawa. pl
dc.references Marti-Masso J. F., Suarg J., Lopez de Munain A., Carrera N. (1993), Clinical signs of brain death simulated by Guillain-Bare syndrome, “Journal Neurol Sci” 120(1), 115-7. pl
dc.references McMahan J. (2006), An alternative to brain death, “The Journal of Law, Medicine and Ethics” 34(1), 44-48. pl
dc.references McMahan J. (2002), The Ethics of Killing: Problems at the Margins of Life, Oxford: Oxford University Press. pl
dc.references Michaeli D. (1999), Discontinuation of Ventilation After Brain Stem Death. Jews Accept Brain Stem Death, “British Medical Journal” 319(7221), 1367. pl
dc.references Michalski K. (1978), Heidegger i filozofia współczesna, Warszawa. pl
dc.references Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej (1996), Komunikat Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 października 1996r. o wytycznych w sprawie kryteriów stwierdzania trwałego i nieodwracalnego ustania funkcji pnia mózgu (śmierci mózgowej) [w:] Dziennik Urzędowy Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej, nr 13, poz. 36. pl
dc.references Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej (1996), Załącznik do komunikatu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 października 1996r. pl
dc.references Mlicki M. K. (1983), Filozofia wobec śmierci, “Jednota” (10-11). pl
dc.references Mollaret P., Goulon M. (1959), Le coma dépassé, “Rev Neurol” 101. pl
dc.references Morciniec P. (2000), Etyczne aspekty transplantacyjnej terapii chorób neurozwyrodnieniowych, Opole. pl
dc.references Morrison R. S. (1971), Death: Process or Event?, “Science” 173(3998), 694-698. pl
dc.references Nadzwyczajny VII Krajowy Zjazd Lekarzy (2003), Kodeks Etyki Lekarskiej, Toruń. pl
dc.references Nowacka M. (2003), Etyka a transplantacje, Warszawa. pl
dc.references Nowitzky D., Wicomb W., Cooper D., Rose A., Fraser R., Barnard C. (1984), Electrocardiographic, hemodynamic and endocrine changes occurring during experimental brain death in the Chacma baboon, “Journal of Heart Transplantation” 4, 13-19. pl
dc.references Nusbaum J. (1883), Nowsze poglądy na zjawisko śmierci w żywej przyrodzie, “Wszechświat” (33). pl
dc.references Nusbaum J. (1985), Przyczyny śmierci organicznej [w:] Biblioteka Warszawska, vol. III. pl
dc.references Pallis Ch. (1982), ABC of brain stem death. Diagnosis of brain stem death – I, “British Medical Journal” 285(6354), 1558-60. pl
dc.references Pallis Ch. (1982), ABC of brain stem death. Diagnosis of brain stem death – II, “British Medical Journal” 285(6355), 1641-4. pl
dc.references Papillon F. (1874), Fizyologia śmierci, “Wędrowiec” IX(212). pl
dc.references Paśnikowski W. (1987), Współczesne kryteria śmierci mózgowej, “Przegląd Lekarski” 44(9). pl
dc.references Persson I. (2002), Human death – a view from the beginning of life, “Bioethics” (1). pl
dc.references Popielski B. (1985), Współczesne kryteria śmierci człowieka i ich znaczenie, “Acta Universitatis Wratislaviensis” (750). pl
dc.references Potts M., Byrne P.A., Nilges R.G., Beyond brain death, Dordrecht, 2000. pl
dc.references Powner D. J. (1987), The diagnosis of brain death in the adult patent, “Journal of Intensive Care Medicine” 2. pl
dc.references Rada Naukowa przy Ministrze Zdrowia i Opieki Społecznej (1976), Śmierć człowieka, Warszawa. pl
dc.references Ramsey P. (1977), Pacjent jest osobą, tłum. S. Łypacewicz, Warszawa. pl
dc.references Roczeń R. (2007), Na pograniczu życia, Semper. pl
dc.references Roczeń R., Bohatyrewicz R., Nikodemski T. (1993), Opieka nad dawcą narządów [w:] Zarys chirurgii transplantacyjnej, Rowiński W., Wałaszewski J. (red.), Warszawa. pl
dc.references Roczeń R. (2002), Ciała bez duszy, “Etyka” 35. pl
dc.references Roczeń R., Bohatyrewicz R. (2001), Śmierć mózgu: aspekt biologiczny i etyczny, “Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 64(4). pl
dc.references Rok B. (1995), Człowiek wobec śmierci w kulturze staropolskiej, Wrocław. pl
dc.references Rok B. (1993), Zagadnienie śmierci w czasach nowożytnych – próba postawienia problematyki badawczej i charakterystyka źródeł [w:] Medycyna Nowożytna. Studia nad historią medycyny, Tom 1. pl
dc.references Ropper A. H. (1984), Unusual spontaneous movements in brain-dead patients, “Neurology” 34(8), 1089-92. pl
dc.references Rosiek S. (red.) (2002), Wymiary śmierci, tłum. M. Schab, Gdańsk. pl
dc.references Sabliński J. (1965), Przeszczepianie tkanek, Warszawa, 8-9. pl
dc.references Schaitter I. (1885), O kwestyi przeżycia, “Medycyna” XIII(1, 2). pl
dc.references Schaitter I. (1891), Śmierć z porażenia czy z innej przyczyny?, “Przegląd Lekarski” XXX(35, 36). pl
dc.references Scheler M. (1994), Cierpienie, śmierć, dalsze życie, tłum. A. Węgrzecki, Warszawa. pl
dc.references Schrader H., Krogness K., Aakvaag A., Sortland O., Purvis K. (1980), Changes of pituitary hormones in brain death, “Acta Neurochirurgica (Wien)” 52(3-4), 239-248. pl
dc.references Seyda B. (1973), Dzieje medycyny w zarysie, Warszawa. pl
dc.references Shewmon D. A., Holmes G. L., Byrne P. A. (1999), Consciousness in congenitally decorticate children: developmental vegetative state as self-fulfilling prophecy, „Dev Med Child Neurol.” 41(6), 364-374. pl
dc.references Shewmon A., Shewmon E. (2004), The semiotics of death and its medical implications [w:] Brain Death and Disorders of Consciousness: Proceedings of the Fourth International Symposium on Coma and Death, A. Shewmon S. Machado (red.), New York: Kluwer Academic Press, 2004. pl
dc.references Shewmon D. A. (1998), Chronic ‘brain death’: Meta-analysis and conceptual consequences, “Neurology” 51(6), 1538-1545. pl
dc.references Shewmon D. A. (2001), The brain and somatic integration: Insights into the standard biological rationale for equating ‘brain death’’ with death, “Th e Journal of Medicine and Philosophy” 26(5), 457-478. pl
dc.references Singer P. (red.) (1998), Przewodnik po etyce, tłum. zbiorowe, Warszawa. pl
dc.references Singer P. (2003), Etyka praktyczna, tłum. A. Sagan, Warszawa. pl
dc.references Singer P. (1997), O życiu i śmierci. Upadek etyki tradycyjnej, Warszawa. pl
dc.references Skórkowski A. (1879), O śmierci, “Przyroda i Przemysł” VIII(1). pl
dc.references Soczołowski (1860), Sposób rozpoznania prawdziwego braku życia, “Tygodnik Lekarski” 14(33). pl
dc.references Stefanowska M. (1984), Życie i śmierć w przyrodzie, “Ateneum” III. pl
dc.references Sych M. (1992), Aspekty etyczne pobierania narządów do przeszczepów, “Polski Przegląd Chirurgiczny” 64(3). pl
dc.references Sych M. (1990), Nowy etap w ewolucji definicji śmierci, “Polski Przegląd Chirurgiczny” 7/90. pl
dc.references Sych M. (1996), Problemy z pogranicza życia i śmierci, “Polski Tygodnik Lekarski” 46. pl
dc.references Sych M. (1972), Śmierć, Reanimacja i Deanimacja, Cz. 1, 2, 3, “Przegląd Lekarski” 29(4, 5, 6). pl
dc.references Sych M. (1988), Uwagi do dyskusji o definicji śmierci i dawcach narządów do przeszczepów, “Przegląd lekarski” 45(9). pl
dc.references Szawarski Z. (red.) (1987), W kręgu życia i śmierci, Warszawa. pl
dc.references Szumowski W. (1961), Historia medycyny, Warszawa. pl
dc.references Ślęczek-Czekon D. (2001), Niepokoje człowieka pogranicza stuleci w kontekście świętości i jakości życia, “Sztuka leczenia” 1. pl
dc.references Śniadecki J. (1861), Teorya jestestw organicznych, Wilno. pl
dc.references Takeuchi K., Takeshita H., Takakura K., Shimazono Y., Handa H., Gotom F., Manaka Sh., Shiogai T. (1987), Evolution of Criteria for Determination of Brain Death in Japan, “Acta Neurochirurgica (Wien)” 87(3-4). pl
dc.references Thielicke H. (2002), Życie ze śmiercią, tłum. S. Szczyrbowski, Warszawa. pl
dc.references Tilney N. L. (2005), Przeszczep. Od mitów do rzeczywistości, Warszawa. pl
dc.references Tomlinson T. (1995), The irreversibility of death: Reply to Cole [w:] Procuring Organs for Transplant: The Debate Over Non-Heart-Beating Cadaver Protocols, R. M. Arnold, S. J. Youngner, R. Schapiro, C. M. Spicer, (red.), Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 81-89. pl
dc.references Toynbee A. (1973), Człowiek wobec śmierci, tłum. D. Petach, Warszawa. pl
dc.references Veatch R. (2000), The whole-brain oriented concept of death: An outmoded philosophical formulation [w:] Transplantation Ethics, Washington, D.C.: Georgetown University Press, 87-94. pl
dc.references Vigand P., Vigand S. (1999), Cholerna cisza, tłum. J. Łukasiewicz, Wrocław. pl
dc.references Warzeszczak S. (1992), Pojęcie i definicja śmierci, “Medicus” 1(5). pl
dc.references Watson L. (1992), Biologia śmierci, tłum. M.Streszewska, Poznań. pl
dc.references White R. J., Albin M. S., Verdura J. (1963), Isolation of the monkey brain: in vitro preparation and maintenance, “Science” 141(3585), 1060-1061. pl
dc.references White R. J., Albin M. S., Locke G. E., Davidson E. (1965), Brain transplantation: prolonged survival of brain after carotid-jugular interposition, “Science” 150(3697), 779-781. pl
dc.references White R. J. (1971), Preparation and mechanical perfusion of the isolated monkey brain [w:] Karolinska symposia on research methods in reproductive endocrinology, 4th Symposium, Perfusion Techniques, E. Diczfalusy (red.), 200-216. pl
dc.references White R. J. (1981), Brain [w:] Organ preservation for transplantation, A. M. Karow, D. E. Pegg (red.), New York: Marcel Bekker, 655-674. pl
dc.references Wijdicks E. F. M. (2002), Brain death worldwide, “Neurology” 58(1). pl
dc.references Wijdicks E. F. M. (2001), The Diagnosis of Brain Death, “New England Journal Medicine” 344(16). pl
dc.references Wilczyński W. (1881), Śmierć organiczna. Szkic fizyologiczny, “Przyroda i Przemysł” (47, 48). pl
dc.references Wilowski W. (2000), Zagadnienie życia i śmierci w wybranych poglądach filozoficznych i religijnych Zachodu i Wschodu, Poznań. pl
dc.references Youngner S. J., Schapiro R., Spicer C. M., (red.) (1999), Procuring Organs for Transplant: The Debate Over Non-Heart-Beating Cadaver Protocols, Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 81-89. pl
dc.references Youngner S. J., Arnold, R. M. (1993), Ethical, psychosocial, and public policy implications of procuring organs from non-heart-beating cadaver donors, “Journal of the American Medical Association” 269(21), 2769-2774. pl
dc.references Ząbek M. (1994), Urazy czaszkowo – mózgowe, Warszawa. pl
dc.references Zeman A. (2001), Consciousness, “Brain” 124(7), 1263-1289. pl
dc.references Ziemiński I. (2001), Nowsze koncepcje świadomości w filozofi i analitycznej, “Filo-Sofija” 1(1). pl
dc.references Ziemiński I. (1999), Zagadnienie śmierci w filozofii analitycznej, Lublin 1999. pl
dc.references Żernicki B. (1986), Czuwający mózg izolowany, Wrocław. pl


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Dozwolony użytek utworów chronionych Except where otherwise noted, this item's license is described as Dozwolony użytek utworów chronionych