Jagiellonian University Repository

(Nie)ludzki świat zony. Czarnobylska Strefa Wykluczenia w amatorskich dokumentach filmowych.

pcg.skipToMenu

(Nie)ludzki świat zony. Czarnobylska Strefa Wykluczenia w amatorskich dokumentach filmowych.

Show full item record

dc.contributor.advisor Czaja, Dariusz [SAP11012685] pl
dc.contributor.author Przybysz, Przemysław pl
dc.date.accessioned 2020-10-21T19:38:50Z
dc.date.available 2020-10-21T19:38:50Z
dc.date.submitted 2020-09-28 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/250554
dc.language pol pl
dc.title (Nie)ludzki świat zony. Czarnobylska Strefa Wykluczenia w amatorskich dokumentach filmowych. pl
dc.title.alternative The (Un)human World of the Zone. The Chernobyl Exclusion Zone in Amateur Documentary Films. pl
dc.type master pl
dc.abstract.pl Niniejsza praca koncentruje się na analizie amatorskich filmów dokumentalnych opowiadających o podróżach do Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia. Filmy zostały opublikowane w serwisie YouTube. Ich twórcami są polscy youtuberzy. Materiały filmowe wyselekcjonowane na potrzeby tej pracy zostały poddane analizie porównawczej. Jej celem było zgłębienie sposobów autoprezentacji twórców będących jednocześnie bohaterami filmów, odkrycie znaczeń i sensów powiązanych z Czarnobylską Strefą Wykluczenia przez amatorów dokumentalistów oraz ustalenie na bazie jakich innych tekstów kultury ukształtowały się prezentowane w filmach narracje.Wśród youtuberów, którzy zamieścili w Internecie swoje filmowe relacje z podróży do czarnobylskiej zony, większość stanowią osoby związane z urban exploringiem. Pozostali prowadzą kanały o odmiennej tematyce. Filmujący walczą o uwagę widzów. Rywalizacja skłania ich do podkreślania na różne sposoby swojej oryginalności. Jednak wszystkie filmy okazują się być w dużym stopniu do siebie podobne pod względem sposobu, w jaki prezentują czarnobylską zonę. Wszyscy youtuberzy są zafascynowani przestrzenią wokół elektrowni w Czarnobylu. Ich motywacje do podróży i utrwalenia w filmach zamkniętej strefy były różnorodne. Filmujący przyjechali tam, by zachwycić się estetyką charakterystyczną dla strefy czarnobylskiej oraz w celu przezwyciężenia własnych obaw, ograniczeń i lęków. Chcieli również nadać swojej twórczości wartość poznawczą.Narracje filmowych relacji z wizyt w zonie pod wieloma względami zostały skonstruowane w taki sposób, by spełniały kryteria „obiektywizmu”. Pomimo tego niektóre z filmów oprócz wiedzy powszechnie uznanej za prawdziwą zawierają również przekazy sprzeczne ze współczesnym stanem wiedzy na temat przebiegu akcji ratunkowej podjętej po katastrofie oraz historii i współczesnego trwania elektrowni i jej okolic. Sposób, w jaki Czarnobylska Strefa Wykluczenia jest przedstawiana przez youtuberów, pozwala ująć ją w ramy koncepcji teoretycznych heterotopii Michela Foucaulta i symulacji Jeana Baudrillarda. Ponadto w większości filmów zona przedstawiana jest jako pole bitwy po walce, która rozegrała się między naturą i kulturą.Rzeczy porzucone w zonie nadają sens tej przestrzeni i okazują się ważne dla youtuberów. Uwaga filmujących koncentruje się na obiektach materialnych, które kojarzą się ze śmiercią i przemijaniem, upływem czasu, klęską cywilizacji oraz upadkiem komunistycznych idei. Ważną rolę odgrywają również rzeczy szczególnie silnie skażone radiacją. Filmy podkreślają niezwykłość przedmiotów, które przestały służyć człowiekowi. Ich osobliwy status można wyjaśniać odwołując się do różnych koncepcji. Definicja niesamowitości zaproponowana przez Sigmunda Freuda pozwala zrozumieć emocje odczuwane przez filmujących, w czasie gdy patrzą oni na porzucone przedmioty, które zgodnie z filozofią Remo Bodei stały się rzeczami, czyli nośnikami symboli. Podążając za myślą Michela Leirisa i Władimira Toporowa, przedmioty z zony możemy potraktować jako obiekty materialne powiązane z szeroko pojętą sferą duchową. Rozważania Leirisa pozwalają włączyć je do sfery sacrum.Wizje zony zaproponowane przez dokumentalistów amatorów w dużej mierze ukształtowały się pod wpływem filmowych horrorów i gier komputerowych, głównie tych związanych z katastrofą w Czarnobylu oraz Czarnobylską Strefą Wykluczenia. W twórczości jednego z youtuberów widoczny jest wpływ filmu "Stalker" w reżyserii Andrieja Tarkowskiego oraz książki "Czarnobylska modlitwa. Kronika przyszłości" autorstwa Swietłany Aleksijewicz. pl
dc.abstract.en This work focuses on the analysis of amateur documentaries about travels to the Chernobyl Exclusion Zone. The films were published on YouTube. Their creators are Polish youtubers. The footage selected for this work was subjected to comparative analysis. Its aim was to explore the ways of self-presentation of filmmakers who are also the protagonists of the films, to discover the meanings and significances associated with the Chernobyl Exclusion Zone by amateur documentary filmmakers and to determine on the basis of which other cultural texts the narrations presented in the films were formed.Among youtubers who have posted their film accounts of their trip to the Chernobyl zone on the Internet, most of them are people connected with urban exploring. The others run channels with different themes. The filmmakers compete for the viewers' attention. The rivalry makes them emphasize their originality in various ways. However, all the films turn out to be largely similar to each other in the way they present the Chernobyl zone. All youtubers are fascinated by the space around the Chernobyl Nuclear Power Plant. Their motivations to travel and capture closed zone in films were varied. The filmmakers came there to admire the aesthetics characteristic of the Chernobyl zone and to overcome their own, anxieties, limitations and fears. They also wanted to give their work a cognitive value.The narratives of the film accounts of the visits to the zone in many ways were constructed in such a way as to meet the criteria of “objectivity". In spite of this, some of the films, in addition to the knowledge generally acknowledged to be true, also contain messages contradictory to the current state of knowledge about the course of the rescue operation undertaken after the catastrophe and the history and contemporary duration of the power plant and its surroundings. The way the Chernobyl Exclusion Zone is presented by youtubers allows it to be included in the theoretical concepts of Michel Foucault's heterotopia and Jean Baudrillard's simulations. Moreover, in most films, the zone is presented as a battlefield after the battle that took place between nature and culture.Things abandoned in the zone give meaning to this space and turn out to be important for youtubers. The filmmakers' attention is focused on material objects that are associated with death and passing, the passage of time, the failure of civilization and the collapse of communist ideas. Things that are particularly heavily contaminated by radiation also play an important role. The films highlight the uniqueness of objects that no longer serve man. Their peculiar status can be explained by referring to different concepts. The definition of the uncanny proposed by Sigmund Freud allows us to understand the emotions felt by filmmakers as they look at abandoned objects which, according to Remo Bodei's philosophy, have become things, or carriers of symbols. Following the thought of Michel Leiris and Vladimir Toporov, we can treat objects located in the zone as material objects connected with the broadly understood spirituality. Leiris' considerations allow them to be incorporated into the sphere of sacrum.The visions of the zone proposed by amateur documentary filmmakers were largely influenced by horror films and computer games, mainly those related to the Chernobyl disaster and the Chernobyl Exclusion Zone. The work of one of the youtubers is influenced by the film "Stalker" directed by Andrei Tarkovsky and the book "Chernobyl Prayer. A Chronicle of the Future" by Svetlana Alexievich. pl
dc.subject.pl Czarnobylska Strefa Wykluczenia, Czarnobyl, Prypeć, katastrofa, amatorski film dokumentalny, miejsca opuszczone, urban exploration, urbex, YouTube pl
dc.subject.en Chernobyl Exclusion Zone, Chernobyl, Pripyat, disaster, amateur documentary film, abandoned places, urban exploration, urbex, YouTube pl
dc.contributor.reviewer Czaja, Dariusz [SAP11012685] pl
dc.contributor.reviewer Trzeszczyńska, Patrycja [SAP13905111] pl
dc.affiliation Wydział Historyczny pl
dc.identifier.project APD / O pl
dc.identifier.apd diploma-145650-185827 pl
dc.contributor.departmentbycode UJK/WH3 pl
dc.area obszar nauk humanistycznych pl
dc.fieldofstudy etnologia i antropologia kulturowa pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)