Jagiellonian University Repository

Usunięcie administratorów apostolskich z Ziem Zachodnich i Północnych w styczniu 1951 roku

pcg.skipToMenu

Usunięcie administratorów apostolskich z Ziem Zachodnich i Północnych w styczniu 1951 roku

Show full item record

dc.contributor.advisor Zblewski, Zdzisław [SAP11016013] pl
dc.contributor.author Kubicki, Karol pl
dc.date.accessioned 2020-07-26T21:37:00Z
dc.date.available 2020-07-26T21:37:00Z
dc.date.submitted 2016-06-30 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/211311
dc.language pol pl
dc.title Usunięcie administratorów apostolskich z Ziem Zachodnich i Północnych w styczniu 1951 roku pl
dc.title.alternative Removal of apostolic administrators from the Recovered Territories in January 1951 pl
dc.type master pl
dc.abstract.pl Tereny należące do Niemiec, położone na wschód od linii rzek Odra i Nysa Łużycka, w 1945 r. znalazły się w granicach Polski, jako tzw. Ziemie Odzyskane. Wraz ze zmianą przynależności państwowej, nastąpiła wymiana ludności, co wiązało się również ze zmianą struktury wyznaniowej tych ziem. Pod względem administracji kościelnej prymas A. Hlond na mocy specjalnych pełnomocnictw papieskich utworzył na tym terenie, do czasu powołania przez Stolicę Apostolską nowych diecezji, pięć tymczasowych administracji apostolskich. Decyzja ta nie został jednak uznana przez komunistyczne władze Polski, które zamierzały wykorzystać ten fakt w walce z Kościołem katolickim. Wysuwane pod adresem Episkopatu polskiego żądania doprowadzenia do mianowania na Ziemiach Zachodnich i Północnych polskich biskupów, stawały się pretekstem do kampanii propagandowych, podważających autorytet Kościoła w polskim społeczeństwie. Ostatecznie 26 stycznia 1951 r. władze państwowe zmusiły administratorów apostolskich do opuszczenia tzw. Ziem Odzyskanych i doprowadziły do nielegalnego wyboru w ich miejsce wikariuszy kapitulnych. Decyzja ta zapadła na najwyższym szczeblu ówczesnych władz komunistycznej Polski, a jej wykonanie zostało zaplanowane w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, jako „akcja B”. W ten sposób po raz pierwszy w Polsce zastosowano sprawdzoną wcześniej w Czechosłowacji i na Węgrzech metodę przejmowania kontroli nad diecezjami poprzez usuwanie legalnych biskupów i narzucanie uległych władzom państwowym tymczasowych zarządców. Decyzją prymas S. Wyszyńskiego wybranych pięciu wikariuszy kapitulnych zostało zaakceptowanych przez stronę kościelną jako wikariusze generalni prymasa Polski. pl
dc.abstract.en The territory of Germany which had been situated to the east of Odra and Nysa Luzycka rivers, became a part of Poland in 1945 and was called the Recovered Territories. The change of nationality led to the replacement of inhabitants which was also connected to the change of religious landscape of these territories. In terms of church administration, Primate A. Hlond created five temporary apostolical administrations on this territory by the papal power until new dioceses were founded by the Holy See. This decision was not recognized by Polish communist government which was going to take advantage of this fact during the fight with the catholic Church. The demands aimed at the Polish episcopate to nominate Polish bishops in the Recovered Territories were becoming an excuse for the propaganda campaigns undermining the authority of the Church in the Polish society. Finally, Polish government forced the apostolical administrators to leave the Recovered Territories on the 26th January 1951 and it contributed to replace them in the illegal election by capitular vicars. This decision was taken on the highest political level of communist Poland and its realization has been planned by the Ministry of Public Security and had been called “B operation”. Therefore, the method of gaining control over the dioceses, verified already in Czechoslovakia and Hungary, was applied for the first time in Poland. It consisted in replacing the legal bishops with the temporary administrators submissive to Polish government. Primate S. Wyszynski decided that those five capitular vicars would be accepted by the Polish Church as general vicars of primate of Poland. pl
dc.subject.pl Kościół w PRL, Ziemie Odzyskane, administrator apostolski, wikariusz kapitulny, akcja B pl
dc.subject.en Church in the Polish People's Republic, Recovered Territories, apostolic administrator, capitular vicar, B operation pl
dc.contributor.reviewer Zblewski, Zdzisław [SAP11016013] pl
dc.contributor.reviewer Polit, Jakub [SAP11015076] pl
dc.affiliation Wydział Historyczny pl
dc.identifier.project APD / O pl
dc.identifier.apd diploma-104907-13687 pl
dc.contributor.departmentbycode UJK/WH3 pl
dc.area obszar nauk humanistycznych pl
dc.fieldofstudy historia pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)