Jagiellonian University Repository

Bezprawność w prawie karnym i dyscyplinarnym. Zagadnienia węzłowe

pcg.skipToMenu

Bezprawność w prawie karnym i dyscyplinarnym. Zagadnienia węzłowe

Show full item record

dc.contributor.advisor Wróbel, Włodzimierz [SAP11013099] pl
dc.contributor.author Wantoła, Michał pl
dc.date.accessioned 2020-07-26T14:27:02Z
dc.date.available 2020-07-26T14:27:02Z
dc.date.submitted 2015-07-14 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/204850
dc.language pol pl
dc.title Bezprawność w prawie karnym i dyscyplinarnym. Zagadnienia węzłowe pl
dc.title.alternative Illegality in criminal and disciplinary law. General issues pl
dc.type master pl
dc.abstract.pl Pojęcia odpowiedzialności karnej oraz prawa karnego są niejednoznaczne. Można bowiem wyróżnić prawo karne sensu stricto i sensu largo (prawo represyjne). Jedną z części (gałęzi) tego drugiego jest prawo dyscyplinarne. Dlatego też większość przesłanek pociągania do odpowiedzialności karnej będzie aktualnych również w postępowaniu dyscyplinarnym, a przepisy części ogólnej kodeksu karnego powinno się stosować analogicznie wobec przewinień dyscyplinarnych, nawet jeśli przepisy prawa dyscyplinarnego milczą w tej kwestii. Analogia ta powinna być jednak ograniczona do sytuacji, w których będzie działała na korzyść sprawcy przewinienia dyscyplinarnego. Zasadniczo, wszystkie okoliczności uchylające odpowiedzialność karną powinniśmy odnosić również odpowiednio do prawa dyscyplinarnego.Z opisu zachowania podlegającego sankcji karnej albo dyscyplinarnej można zdekodować normę sankcjonowaną zakazującą podejmowania takich zachowań. Zarówno w przypadku prawa karnego, jak i prawa dyscyplinarnego, w każdym przypadku będzie ona normą prawną. Przesłanką jej ustanowienia będzie społeczna szkodliwość określonej kategorii zachowań.Zakreślony w przepisach prawa karnego albo prawa dyscyplinarnego opis zachowania powinno się korygować w oparciu o instrumentarium tzw. bezprawności materialnej. Każda sytuacja, w której zachowanie sprawcy odpowiada temu opisowi, ale nie jest bezprawne materialnie, powinna być uznana za okoliczność wyłaczającą bezprawność (kontratyp). Nie ma tym samym powodów do wyróżniania tzw. pierwotnej i wtórnej legalności.Kontratypy pełnią rolę uadekwatnienia (zawężenia) zakresu zastosowania wstępnie zrekonstruowanej na podstawie opisu typu czynu zakazanego normy sankcjonowanej. Poza kolizją obowiązków, nie służą one do legalizacji zachowania w całym systemie prawa. Niemożliwe jest więc pogodzenie bezwzględnie monistycznego ujmowania bezprawności z uznawaniem kontratypów za okoliczności wyłączające bezprawność. Należy wobec tego albo wyróżnić bezprawność karną, dyscyplinarną, cywilną itp., albo uznać kontratypy za okoliczności wyłączające nie bezprawność czynu, a po prostu odpowiedzialność prawną określonego rodzaju. To drugie rozwiązanie wiązałoby się z koniecznością innego skonstruowania przesłanek zastosowania obrony koniecznej.Bezprawność winna być zasadniczo ujmowana w sposób przedmiotowy (obiektywny), choć od tej zasady da się wskazać wiele wyjątków, szczególnie na gruncie prawa dyscyplinarnego. Również kontratypy mogą być skonstruowane z wykorzystaniem komponentów podmiotowych (subiektywnych). Jeżeli jednak ustawodawca konstruuje kontratyp czysto przedmiotowo, to interpretator tekstu prawnego nie powinien uzależniać jego zastosowania od objęcia świadomością sprawcy sytuacji kontratypowej oraz jego woli realizacji znamion kontratypu. pl
dc.abstract.en The terms of criminal responsibility and criminal law are ambiguous. It is justified to distinguish criminal law in the narrow sense and criminal law in the broad sense (repressive law). One of areas (branches) of the latter is disciplinary law. Therefore, most prerequisites of helding someone criminally responsible would be applicable also in disciplinary procedure and the provisions of the general part of the criminal code should be applied by analogy with regard to disciplinary offenses, even if the provisions of disciplinary law do not distincly state that. This analogy should be however limitted to the situations, in which it would result in better situation of the perpetrator of a disciplinary offense. Generally, all the regulations providing excluding criminal responsibility should be applied respectively also in disciplinary law.Basing on the description of a deed resulting in criminal or disciplinary responsibility, it is possible to decode a norm of conduct prohibiting such deeds. In both criminal and disciplinary law it would be a legal norm. The reason of its constituting is social harmfulness of some category of human actions.The type of actions described in the criminal or disciplinary provisions should be revised with using the instruments of so called material illegality. Each situation, in which the perpetrator's action complies with such a description but is not illegal in a material sense, should be perceived as a situation excluding illegality (justification). There are therefore no reasons to distinguish so called primary and secondary legality.Justifications act as the instruments of correcting (limiting) of the scope of application of the conduct norm initially deduced with the usage of the description of the actions that are prohibited. Apart from the collision of duties, they do not result in legalising the prohibited action in the whole legal system. It is therefore impossible to state that it is justified to speak about one undivided (without any exceptions) illegality in the legal system and that justifications exclude illegality of the action. It results in the necessity of distinguishing criminal, disciplinary, civil etc. illegality or in the necessity of perceiving the justifications as the situations excluding not the illegality of the action but only legal responsibility of some kind. The latter solution is inevitably connected with different defining the prerequisites of the possibility of acting in self-defense.The illegality should be, in principle, described in an objective way, but t is justified to indicate many exceptions from this rule, especially within disciplinary law. Also the justifications may be constructed with the use of subjective components. Nevertheless, if the legislator decides to set a provision providing an objective justification, the interpreter should not make the usage of such institution dependent on becoming the perpetrator aware of the situation of a justification and his or her will to act according to the terms of this institution. pl
dc.subject.pl bezprawność, odpowiedzialność karna, odpowiedzialność dyscyplinarna, prawo represyjne, norma sankcjonowana, kontratyp (okoliczność wyłączająca bezprawność), społeczna szkodliwość, dobro prawne pl
dc.subject.en illegality, criminal responsibility, disciplinary responsibility, repressive law, conduct norm, justification, social harmfulness, legal interest pl
dc.contributor.reviewer Wróbel, Włodzimierz [SAP11013099] pl
dc.contributor.reviewer Kardas, Piotr [SAP11015400] pl
dc.affiliation Wydział Prawa i Administracji pl
dc.identifier.project APD / O pl
dc.identifier.apd diploma-97454-128596 pl
dc.contributor.departmentbycode UJK/WPA3 pl
dc.area obszar nauk społecznych pl
dc.fieldofstudy prawo pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)