Jagiellonian University Repository

W pętach szczęścia: myśl utopijna a społeczeństwo rosyjskie na przykładzie powieści Eugeniusza Zamiatina My.

pcg.skipToMenu

W pętach szczęścia: myśl utopijna a społeczeństwo rosyjskie na przykładzie powieści Eugeniusza Zamiatina My.

Show full item record

dc.contributor.advisor Makowiecka, Katarzyna pl
dc.contributor.author Korbel-Fossé, Magdalena pl
dc.date.accessioned 2020-07-25T04:45:08Z
dc.date.available 2020-07-25T04:45:08Z
dc.date.submitted 2014-10-07 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/199297
dc.language pol pl
dc.title W pętach szczęścia: myśl utopijna a społeczeństwo rosyjskie na przykładzie powieści Eugeniusza Zamiatina My. pl
dc.title.alternative In the Fetters of Happiness: Utopian Thought and Russian Society in Yevgeny Zamyatin's We pl
dc.type licenciate pl
dc.abstract.pl Marzenie stworzenia doskonałej wspólnoty ludzi żyjących w harmonii, zachowując jednocześnie prawo do szczęścia osobistego było bodźcem dla wielu filozofów, myślicieli społecznych do formułowania tekstów, w których zawierali receptę na istnienie idealnego państwa. Na gruncie rosyjskim utopia pojawia się w okresie wielkich napięć społecznych związanych z projektami uwłaszczenia chłopów, wyłonieniem się nowej grupy społecznej - inteligencji, narodzinami okcydentalizmu i słowianofilstwa oraz przenikaniem do Rosji z Zachodu teorii anarchistycznych i marksistowskich. Na pierwszy plan wychodzą teorie Czaadajewa, narodników, Bakunina, którzy w nich postulują radykalne zmiany w Rosji. Ważnym elementem ich teorii, zwłaszcza Czaadajewa jest przekonanie o mesjańskiej misji Rosji w dziejach Europy. Pod koniec XIX wieku najprężniej działać zaczynają socjaliści, spadkobiercy myśli Karola Marksa. Rodzący się w Rosji proletariat zaczyna upatrywać w teoriach socjalistycznych sposób na zmianę obecnego ustroju. Rewolucja z 1917 roku położyła kres panowaniu carów, zreorganizowała społeczeństwo, przeredagowała kulturę, postawiła sobie za cel stworzyć państwo komunistyczne na drodze terroru, gwałtów, przemocy. W takich okolicznościach powołana do życia zostaje antyutopia - utwór, w którym utopijne idee zostają wprowadzone w życie sztucznie, na siłę, co doprowadza do ich wynaturzenia, zniekształcenia. Antyutopia staje się pewnego rodzaju zapowiedzią jeszcze gorszej przyszłości. Eugeniusz Zamiatin, szybko rozczarował się bolszewikami. Obserwując poczynania władz i widząc ich wpływ na otaczającą go rzeczywistość, zmieniającą się kulturę i obyczajowość napisał My, która według niektórych przestrogą przed rodzącym się państwem totalitarnym. Zagadnieniem, które wydawało się poruszyć wielu pisarzy rosyjskich to zagadnienie wolności. Zamiatin, podobnie do Dostojewskiego, proponuje w swoim utworze pojęcie wolności danej od Boga widzianej jako brzemię ludzkości. Człowiek dopiero staje się szczęśliwy, gdy wskaże się mu drogę, i zdejmie z niego ciężar odpowiedzialności. Problem zanikania jednostki w społeczeństwie zdawał się najbardziej poruszyć E. Zamiatina. To właśnie jednostce jako masie poświęcił w My wiele uwagi. Najbardziej wyraźną cechą charakterystyczną społeczeństwa w antyutopii Zamiatina jest jego uniformizacja. Jednorodność społeczeństwa w utworze jest odzwierciedleniem dążenia Partii do powstania państwa jednoklasowego - państwa klasy robotniczej, wyznających jedyną ideologię - bolszewicką. Kolejnym elementem kształtującym rolę jednostki w społeczeństwie jest użyteczność społeczna. Ideologia komunistyczna lubiła posługiwać się obrazami placu budowy, fabryki, jako symboli budującego się państwa ludzi pracujących, które swymi granicami obejmie cały świat. Ingerencja państwa we wszystkie aspekty życia człowieka nie byłaby możliwa, gdyby nie zachwiała najmniejszym organizmem społecznym - rodziną. W My rodzina od lat nie istnieje. Nie ma matek, ojców. Jest za to Lex sexualis, idea dająca każdemu numerowi prawo do każdego numeru jako obiektu seksualnego. Programy bolszewickie uderzały w rodzinę tradycyjną widząc w niej zagrożenie, bowiem rodzina odrywała matkę i ojca od pracy, kazała bardziej dbać o własne aniżeli o wspólne, stała na drodze pełnej kolektywizacji. Promowanie żłobków, stołówek, budynków pozbawionych kuchni miały przyspieszyć rozkład rodziny. Za sprawą uniformizacji życia, kultu pracy, zniszczenia rodziny, do życia powołany zostaje nowy człowiek, który dobrze orientuje się we własnej rzeczywistości, utożsamia się z panującą ideologią, jest jej realizacją. Nowy człowiek wierzy w słuszność i nieomylność władzy, czci władcę jak Boga. Wreszcie nowy człowiek więcej ma cech wspólnych z maszyną aniżeli z istotą myślącą. Jest pozbawiony możliwości samodzielnego myślenia, wyrażania siebie, indywidualności. Pozbawiony wszystkiego, co stanowi o jego człowieczeństwie staje się trybikiem w maszynie państwa, wymienną częścią, małą trzeciego rzędu. pl
dc.abstract.en The work In the Fetters of Happiness: Utopian Thought and Russian Society in Yevgeny Zamyatin's We outlines the factors which contributed to the rise of the utopian thought in Russia at the turn of the 20th century. It also scrutinizes the condition of the Russian society in the period of great unrest after the emancipation reform in 1861 combined with a fast industrialization of the Russian economy, both of which resulted in the emergence of a new class: proletariat, and consequently lead to the October Revolution. Soon after gaining power, the Bolsheviks introduced an array of brutal methods and tactics of fighting any signs of opposition. The civil war, CheKa, red terror were a few of many manifestations of undivided power held by a sole political party in the new Soviet country. Under these circumstances Russian society underwent many changes which were depicted by Yevgeny Zamyatin in his novel We. Zamyatin is considered to be a pioneer of the genre of dystopia - a literary text portraying the worst possible world for the people to live in. We mirrors the reality in which Zamyatin lived, however not literally, but using an image of a future society, whose inhabitants are nothing more than meaningless numbers, completely controlled by the state. The analogies between Zamyatin's reality and the imaginary world are striking and point at the dehumanizing conditions in which Russian people ended up living in. pl
dc.subject.pl utopia, antyutopia, społeczeństwo rosyjskie, XX wiek pl
dc.subject.en dystopia, utopia, Russian society, 20th century pl
dc.contributor.reviewer Papla, Eulalia pl
dc.contributor.reviewer Makowiecka, Katarzyna pl
dc.affiliation Wydział Filologiczny pl
dc.identifier.project APD / O pl
dc.identifier.apd diploma-91077-144046 pl
dc.contributor.departmentbycode UJK/WF6 pl
dc.fieldofstudy język i kultura Rosji pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)