Jagiellonian University Repository

Strażnik złota i wierzchowiec bogów. Gryf i zbliżone do niego postaci w źródłach literackich starożytnej Grecji i Bliskiego Wschodu.

pcg.skipToMenu

Strażnik złota i wierzchowiec bogów. Gryf i zbliżone do niego postaci w źródłach literackich starożytnej Grecji i Bliskiego Wschodu.

Show full item record

dc.contributor.advisor Mrozek, Andrzej [SAP11019794] pl
dc.contributor.advisor Mikoś, Kazimiera [SAP11007141] pl
dc.contributor.author Kleczkowska, Katarzyna pl
dc.date.accessioned 2020-07-25T02:56:21Z
dc.date.available 2020-07-25T02:56:21Z
dc.date.submitted 2014-07-31 pl
dc.identifier.uri https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/197680
dc.language pol pl
dc.title Strażnik złota i wierzchowiec bogów. Gryf i zbliżone do niego postaci w źródłach literackich starożytnej Grecji i Bliskiego Wschodu. pl
dc.title.alternative The guardian of the gold and the mount of gods. The griffin and similar beings in literary sources of ancient Greece and ancient Near East pl
dc.type master pl
dc.abstract.pl Praca magisterska, zatytułowana „Strażnik złota i wierzchowiec bogów. Gryf i zbliżone do niego postaci w źródłach literackich starożytnej Grecji i Bliskiego Wschodu” analizuje motyw gryfa w literaturze klasycznej oraz porównuje go z podobnymi wątkami w tekstach mezopotamskich, egipskich oraz w Biblii. Celem pracy było wykazanie, iż grecki gryf stanowi w istocie zbiór wielu motywów pochodzących z kilku różnych kultur. We wstępie autorka porównuje współczesną i starożytną wizję gryfa, podkreśla trudności w sformułowaniu jego definicji, a także przedstawia dotychczasowe próby wyjaśnienia etymologii i pochodzenia tej hybrydy. Określa również temat, cel i metodę badań. W rozdziale drugim przedstawiony zostaje zarys ewolucji gryfa jako motywu w sztuce. Szczególną wagę autorka poświęca charakterystycznym cechom wizerunku gryfa w różnych kulturach oraz przypuszczalnym kierunkom migracji tego motywu pomiędzy poszczególnymi cywilizacjami starożytnej Azji i Europy. Rozdział trzeci skupia się na postaci gryfa w źródłach literackich starożytnej Grecji i Rzymu. Po krótkiej charakterystyce greckich i łacińskich źródeł pisanych, autorka przedstawia analizę trzech głównych wątków związanych z opisywaną hybrydą: grypomachii (czyli walki gryfów z ludem jednookich Arimaspów), gryfa indyjskiego oraz gryfa jako boskiego wierzchowca. Motywy te porównuje z innymi wątkami znanymi ze źródeł klasycznych, między innymi geranomachią (walką Pigmejów z żurawiami) oraz gigantycznymi indyjskimi mrówkami, które strzegą złota. Zwraca również uwagę na podobne wątki w źródłach chińskich i indyjskich oraz folklorze ludów ałtajskich.W rozdziale czwartym autorka przedstawia postaci z literatury sumeryjskiej i akadyjskiej, które wykazują pewne podobieństwa do greckiego gryfa. W pierwszym podrozdziale zwraca uwagę na trudności związane z analizą tekstów mezopotamskich, a także jednoznacznym powiązaniem postaci literackich z wizerunkami w sztuce. W kolejnych podrozdziałach przedstawione są postaci potworów Tiamat, Anzu, Asaga oraz Huwawy pod kątem ich podobieństwa do gryfa.Piąty rozdział skupia się na istotach zbliżonych do gryfów, które można odnaleźć w tradycji egipskiej: przede wszystkim Horusie, Montu, Secie, Akerze oraz sšm. Autorka analizuje te postaci zarówno w literaturze, jak i sztuce, ze względu na charakter egipskiego piśmiennictwa, który jest ściśle związany z ikonografią. Rozdział szósty przedstawia natomiast analizę dwóch postaci biblijnych: cheruba oraz serafina. Porównanie tej pierwszej istoty do gryfa jest szczególnie istotne, ze względu na etymologiczne podobieństwo obu tych postaci.W zakończeniu autorka przedstawia wnioski z badań, wyróżniając trzy główne funkcje, które spełniał gryf w tekstach greckich i łacińskich: istoty walczącej, strażnika oraz wierzchowca. Następnie porównuje te motywy z wątkami znanymi z literatury (oraz, w mniejszym stopniu, sztuki) starożytnego Bliskiego Wschodu oraz Azji środkowo-wschodniej. W ten sposób dowodzi, iż na motyw gryfa w starożytnej Grecji składa się co najmniej kilka wątków pochodzących z odrębnych kultur. Na zakończenie autorka podkreśla wagę badań porównawczych w studiach nad starożytnością. pl
dc.abstract.en The Master of Art dissertation, entitled “The guardian of the gold and the mount of gods. The griffin and similar beings in literary sources of ancient Greece and ancient Near East” examines the motif of a griffin in classical literature and compares it with congenial ideas in the Mesopotamian, Egyptian and biblical texts. The aim of the paper is to prove that the Greek griffin is in fact the combination of several motifs derived from different cultures.In the introduction the author confronts contemporary idea of a griffin with the ancient one, indicates the difficulties in formulating its definition and presents previous theories about its etymology and origin. She presents also the topic, aim and method of the research. The second chapter contains a brief history of the evolution of a griffin motive in art. The author focuses on the distinguishing features of the images of a griffin in different cultures and the hypothetical ways of its migration between different civilizations of ancient Europe and Asia. The third chapter focuses on the griffin in literary sources of ancient Greece and Rome. After a short presentation of Greek and Latin written sources, the author presents an analysis of three main motifs connected with the hybrid: grypomachy (the struggle between griffins and one-eyed Arimaspeans), the Indian griffin and the griffin as a gods’ mount. She compares the motifs with other ideas known form the classical literature, for example geranomachy (a struggle between Pygmies and cranes) and the giant Indian ants, which guard the gold. The author points out also the similar motifs in the Chinese and Indian literary sources and in the Altai folklore. In the fourth chapter the author presents fabulous beings from the Sumerian and Akkadian literature, which are similar to the Greek griffin. In the first subchapter she emphasizes difficulties in analyzing the Mesopotamian texts and connecting the literary characters with their artistic images. In the subsequent subchapters there are descriptions of the Tiamat’s demons, Anzu, Asag and Huwawa analysed in the context of their similarity to the griffin. The fifth chapter focuses on the beings congenial to griffins which can be found in the Egyptian tradition, especially Horus, Montu, Seth, Aker and sšm. The author examines these beings both in literature and art, for the reason that the Egyptian writing is closely related to iconography. The sixth chapter presents the analysis of two biblical beings: a cherub and seraph. The comparison between the first one and the griffin is very important because of their etymological resemblance. In the ending the author presents the conclusion from her study, distinguishing three main functions of the griffin in Greek and Latin texts: as a fighting being, a guardian and a mount. Subsequently she compares these ideas with motifs which can be found in literature (and, in a lesser extent, art) of the ancient Near East and central Asia. Consequently, she proves that the idea of the griffin in ancient Greece consists of at least several motifs which come from different cultures. At the end the author emphasizes the importance of comparative method in the studies of antiquity. pl
dc.subject.pl gryf, cherub, Arimaspowie, Aristeasz, strażnik pl
dc.subject.en griffin, cherub, Arimaspi, Aristeas, guardian pl
dc.contributor.reviewer Mrozek, Andrzej [SAP11019794] pl
dc.contributor.reviewer Mikoś, Kazimiera [SAP11007141] pl
dc.affiliation Wydział Filozoficzny pl
dc.identifier.project APD / O pl
dc.identifier.apd diploma-89200-112104 pl
dc.contributor.departmentbycode UJK/WF5 pl
dc.area obszar nauk humanistycznych pl
dc.fieldofstudy porównawcze studia cywilizacji pl


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)