W poszukiwaniu własnego głosu : poezja auszrininków a wiersz polski XIX wieku

2016
journal article
article
dc.abstract.enThis article explores the relations between the Lithuanian and the Polish poetry in the last two decades of the 19th century. It was a time which saw the rise of Lithuanian National Revival, headed by writers and journalists gathered round the first national Lithuanian magazine Aušra, published in East Prussia between 1883-1886. The Aušrininkai, as they were commonly called, wanted to establish a national canon of Lithuanian literature, which should be fully independent of the Polish literary tradition. Although the severing of historic links with Polish literature and language went far beyond mere declarations, their task involved the reformers in a paradoxical situation. The paradox, long since noted by historians of Lithuanian culture and literature, was that in order in order to produce their own corpus they ransacked Polish literature for themes and motifs (especially those with a Lithuanian connection and a Romantic flavour) and translated a lot of Polish texts. The article asks the question whether a similar appropriation took place in the area of versification, ie. if the poets of the Lithuanian Revival, when confronted with formal choices in their handling of meter, steered clear of the Polish model or fell in with it despite their programmatic commitments. In fact, they had yet another option - to get round the dichotomy of either picking up the thread of tradition or letting it go completely. The answer to these dilemmas is sought the interpretation and analysis of a selection of poems published by the Aušrininkai, generally believed to be the founders of modern Lithuanian literature.pl
dc.abstract.plArtykuł jest poświęcony związkom poezji litewskiej i polskiej w ostatnich dwóch dekadach XIX wieku, a więc w okresie litewskiego odrodzenia narodowego, którego autorzy (pisarze i publicyści) podnieśli postulat tworzenia kanonu litewskiej literatury narodowej. Zwykle - zgodnie z głosami uczestników litewskiego odrodzenia - podkreśla się, iż dokonywano tego głównie poprzez deklarowane i rzeczywiste odcięcie się od tradycji literatury polskiej (tzn. polskojęzycznej). Badacze tego okresu w historii kultury litewskiej (a także polskiej na ziemiach litewskich) zwykle zwracają uwagę na pewien paradoks: był to czas, gdy pisarze litewscy bardzo chętnie czerpali motywy i wątki z literatury polskiej, głównie romantycznej o tematyce litewskiej, a także tłumaczyli sporo z języka polskiego. Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy do podobnej rewaloryzacji dochodzi w przypadku wersyfikacji w poezji okresu litewskiego odrodzenia, to znaczy: czy analiza wyborów formalnych, zwłaszcza gdy chodzi o metrum, potwierdza tezę pisarzy odrodzeniowych o ich programowym odcięciu się od tradycji literatury polskiej, czy też jej przeczy, bądź też zmusza do formułowania wniosków dalekich od dychotomii: kontynuacja tradycji - zerwanie z tradycją. W artykule zostają poddane analizie i interpretacji przede wszystkim wybrane wiersze poetów litewskich publikujących na łamach czasopisma "Auszra", wydawanego w latach 1883-1886 w Prusach Wschodnich, którego istnienie uznaje się w historiografii litewskiej za punkt wyjścia dla nieprzerwanego rozwoju literatury narodowej.pl
dc.affiliationWydział Polonistyki : Katedra Kultury Literackiej Pograniczapl
dc.contributor.authorKalęba, Beata - 128597 pl
dc.date.accession2017-11-08pl
dc.date.accessioned2017-02-12T15:58:59Z
dc.date.available2017-02-12T15:58:59Z
dc.date.issued2016pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.number2 (335)pl
dc.description.physical183-199pl
dc.description.publication1,14pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume57pl
dc.identifier.eissn2300-1968pl
dc.identifier.issn0035-9602pl
dc.identifier.projectROD UJ / Ppl
dc.identifier.urihttp://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/37719
dc.identifier.weblinkhttp://journals.pan.pl/dlibra/publication/96368/edition/83115/contentpl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska*
dc.rights.licenceCC-BY-NC-ND
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/legalcode*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.plliteratura polska XIX w.pl
dc.subject.plliteratura litewska XIX w.pl
dc.subject.pldwujęzycznośćpl
dc.subject.pllitewskie odrodzenie narodowepl
dc.subject.plpoetyka historycznapl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleW poszukiwaniu własnego głosu : poezja auszrininków a wiersz polski XIX wiekupl
dc.title.alternativeIn search of one’s own voice : the "Aušrininkai" and Polish poetry of the 19th centurypl
dc.title.journalRuch Literackipl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
This article explores the relations between the Lithuanian and the Polish poetry in the last two decades of the 19th century. It was a time which saw the rise of Lithuanian National Revival, headed by writers and journalists gathered round the first national Lithuanian magazine Aušra, published in East Prussia between 1883-1886. The Aušrininkai, as they were commonly called, wanted to establish a national canon of Lithuanian literature, which should be fully independent of the Polish literary tradition. Although the severing of historic links with Polish literature and language went far beyond mere declarations, their task involved the reformers in a paradoxical situation. The paradox, long since noted by historians of Lithuanian culture and literature, was that in order in order to produce their own corpus they ransacked Polish literature for themes and motifs (especially those with a Lithuanian connection and a Romantic flavour) and translated a lot of Polish texts. The article asks the question whether a similar appropriation took place in the area of versification, ie. if the poets of the Lithuanian Revival, when confronted with formal choices in their handling of meter, steered clear of the Polish model or fell in with it despite their programmatic commitments. In fact, they had yet another option - to get round the dichotomy of either picking up the thread of tradition or letting it go completely. The answer to these dilemmas is sought the interpretation and analysis of a selection of poems published by the Aušrininkai, generally believed to be the founders of modern Lithuanian literature.
dc.abstract.plpl
Artykuł jest poświęcony związkom poezji litewskiej i polskiej w ostatnich dwóch dekadach XIX wieku, a więc w okresie litewskiego odrodzenia narodowego, którego autorzy (pisarze i publicyści) podnieśli postulat tworzenia kanonu litewskiej literatury narodowej. Zwykle - zgodnie z głosami uczestników litewskiego odrodzenia - podkreśla się, iż dokonywano tego głównie poprzez deklarowane i rzeczywiste odcięcie się od tradycji literatury polskiej (tzn. polskojęzycznej). Badacze tego okresu w historii kultury litewskiej (a także polskiej na ziemiach litewskich) zwykle zwracają uwagę na pewien paradoks: był to czas, gdy pisarze litewscy bardzo chętnie czerpali motywy i wątki z literatury polskiej, głównie romantycznej o tematyce litewskiej, a także tłumaczyli sporo z języka polskiego. Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, czy do podobnej rewaloryzacji dochodzi w przypadku wersyfikacji w poezji okresu litewskiego odrodzenia, to znaczy: czy analiza wyborów formalnych, zwłaszcza gdy chodzi o metrum, potwierdza tezę pisarzy odrodzeniowych o ich programowym odcięciu się od tradycji literatury polskiej, czy też jej przeczy, bądź też zmusza do formułowania wniosków dalekich od dychotomii: kontynuacja tradycji - zerwanie z tradycją. W artykule zostają poddane analizie i interpretacji przede wszystkim wybrane wiersze poetów litewskich publikujących na łamach czasopisma "Auszra", wydawanego w latach 1883-1886 w Prusach Wschodnich, którego istnienie uznaje się w historiografii litewskiej za punkt wyjścia dla nieprzerwanego rozwoju literatury narodowej.
dc.affiliationpl
Wydział Polonistyki : Katedra Kultury Literackiej Pogranicza
dc.contributor.authorpl
Kalęba, Beata - 128597
dc.date.accessionpl
2017-11-08
dc.date.accessioned
2017-02-12T15:58:59Z
dc.date.available
2017-02-12T15:58:59Z
dc.date.issuedpl
2016
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.numberpl
2 (335)
dc.description.physicalpl
183-199
dc.description.publicationpl
1,14
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
57
dc.identifier.eissnpl
2300-1968
dc.identifier.issnpl
0035-9602
dc.identifier.projectpl
ROD UJ / P
dc.identifier.uri
http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/37719
dc.identifier.weblinkpl
http://journals.pan.pl/dlibra/publication/96368/edition/83115/content
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska
dc.rights.licence
CC-BY-NC-ND
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/legalcode
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.plpl
literatura polska XIX w.
dc.subject.plpl
literatura litewska XIX w.
dc.subject.plpl
dwujęzyczność
dc.subject.plpl
litewskie odrodzenie narodowe
dc.subject.plpl
poetyka historyczna
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
W poszukiwaniu własnego głosu : poezja auszrininków a wiersz polski XIX wieku
dc.title.alternativepl
In search of one’s own voice : the "Aušrininkai" and Polish poetry of the 19th century
dc.title.journalpl
Ruch Literacki
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
1
Views per month
Views per city
Shanghai
1
Downloads
kaleba_w_poszukiwaniu_wlasnego_glosu_2016.pdf
2