Powódź błyskawiczna jako zdarzenie przyrodnicze i społeczne na przykładzie powodzi w Wojcieszowie 5 lipca 2012 roku

2017
journal article
article
dc.abstract.enBy definition, a flood is a natural event with social and economic consequences. These effects can be both direct and immediate as flood losses, as well as indirect and long-lasting, influencing local community’s perception of the geographical environment they live in and of possible local disasters. Flash floods in mountainous areas constitute a particular type of hazard. They appear when intense rainfall over a small area causes violent and destructive flooding. Such an event occurred on July 5th, 2012 in the upper Kaczawa catchment when heavy rainfall formed sudden overflowing in small river and stream catchments in the town of Wojcieszów (Złotoryja county, Dolnośląskie voivodship in Poland). Precipitation was characterized by a very high intensity up to 69 mm·h^{-1} with the daily sum reaching 94 mm. Such high rainfall occurred on a very small area stretching 25 km in length and 10-12 km in width. It caused a very rapid concentration of flood wave with the culmination reached within 30-40 minutes after the most intense precipitation. The flow of Kaczawa river in Świerzawa reached 115 m^{3}·s^{-1} (q_{max} = 0,86 m^{3}·s^{-1}·km^{2}), though it did not stand out from historic floods in this catchment. Much higher specific discharges were measured for the Kaczawa catchment in Wojcieszów Dolny (1,95 m^{3}·s^{-1}·km^{2}) and for the Olszanka catchment (2,06 m^{3}·s^{-1}·km^{2}). The overflow of water in smaller catchments was catastrophic and caused considerable damage. The main aim of the paper is to analyse the social memory of the 2012 flash flood in Wojcieszów several years after its occurrence. The research included mental sketch mapping of flooded areas conducted two and four years after the flood happened and an analysis of flood recordings available on the YouTube video-sharing website. The findings show that, despite being surprised by the sudden flood that hit their town, memories about that event are slowly fading away. With time passing by, flood witnesses tend to mark a progressively smaller than actual area covered by flood waters. They are not likely to watch historic flood recordings on YouTube either. The authors believe that the decline of social memories of the flood may translate into lower hazard awareness resulting in inadequate preparedness for a possible future flood.pl
dc.abstract.plPowódź to z definicji zdarzenie przyrodnicze, które ma konsekwencje społeczne i ekonomiczne. Skutki te mogą być zarówno bezpośrednie i natychmiastowe w postaci zniszczeń wywołanych przez wezbrane wody, jak również pośrednie i długotrwałe w postaci wyobrażeń o środowisku geograficznym oraz o zdarzeniach ekstremalnych, które mogą wystąpić na danym obszarze. Szczególny rodzaj zagrożenia stanowią powodzie błyskawiczne w obszarach górskich, gdy intensywne opady na niewielkim obszarze wywołują gwałtowną w przebiegu i skutkach powódź. Do takiego zdarzenia doszło 5 lipca 2012 r. w zlewni górnej Kaczawy, kiedy intensywne opady doprowadziły do uformowania gwałtownych wezbrań w małych zlewniach na obszarze Wojcieszowa (powiat złotoryjski, województwo dolnośląskie). Charakteryzowały się one bardzo dużym natężeniem, które dochodziło do 69 mm·h^{-1}, a dobowa suma opadu przekroczyła 94 mm. Tak wysokie opady wystąpiły na bardzo niewielkim obszarze rozciągającym się w pasie o długości 25 km i szerokości 10-12 km. Spowodowały bardzo szybkie uformowanie fali wezbraniowej, której kulminacja osiągnięta została w ciągu 30-40 minut od wystąpienia najintensywniejszych opadów. Przepływ Kaczawy w Świerzawie wzrósł do 115 m^{3}·s^{-1} (q_{max} = 0,86 m^{3}·s^{-1}·km^{2}) i nie wyróżniał się na tle innych wezbrań, które wystąpiły w zlewni w przeszłości. Znacznie wyższy maksymalny odpływ jednostkowy odnotowano w zlewni Kaczawy po profil w Dolnym Wojcieszowie (1,95 m^{3}·s^{-1}·km^{2}) oraz w zlewni Olszanki (2,06 m^{3}·s^{-1}·km^{2}). W małych zlewniach wezbranie osiągnęło katastrofalne rozmiary i wyrządziło znaczne straty. Celem artykułu jest określenie pamięci społecznej o powodzi błyskawicznej w Wojcieszowie z 2012 r. w kilka lat po jej wystąpieniu. Dokonano tego na podstawie badania wyobrażeń przestrzennych o zasięgu wód powodziowych przeprowadzonych dwa i cztery lata po jej wystąpieniu oraz analizy materiałów filmowych o powodzi dostępnych w serwisie internetowym YouTube. Wyniki wskazują, że pomimo zaskoczenia gwałtownym przebiegiem powodzi, to pamięć o niej stopniowo zanika. Świadkowie powodzi wraz z upływem czasu od katastrofalnego zjawiska mają tendencję do wskazywania mniejszego niż rzeczywisty zasięgu wód wezbraniowych. Nie powracają również do materiałów o powodzi dostępnych w serwisie YouTube. Zanikanie pamięci społecznej o katastrofalnym zdarzeniu może przekładać się na niską świadomość zagrożenia powodziowego, a w konsekwencji na niski stopień przygotowania mieszkańców do kolejnego potencjalnego zdarzenia.pl
dc.affiliationWydział Geografii i Geologii : Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennejpl
dc.contributor.authorFranczak, Paweł - 164062 pl
dc.contributor.authorFiedeń, Łukasz - 219001 pl
dc.contributor.authorGrzeszna, Karolinapl
dc.contributor.authorDziałek, Jarosław - 102862 pl
dc.contributor.authorBiernacki, Wojciech - 147817 pl
dc.date.accession2018-02-09pl
dc.date.accessioned2018-02-14T10:26:28Z
dc.date.available2018-02-14T10:26:28Z
dc.date.issued2017pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalBibliogr. s. 47-51pl
dc.description.number151pl
dc.description.physical27-51pl
dc.description.publication1,55pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doi10.4467/20833113PG.17.021.8033pl
dc.identifier.eissn2083-3113pl
dc.identifier.issn1644-3586pl
dc.identifier.projectROD UJ / Ppl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/50288
dc.identifier.weblinkhttp://www.ejournals.eu/Prace-Geograficzne/2017/Numer-151/art/10793/pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceCC-BY-ND
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enflash floodpl
dc.subject.ensocial memory of floodspl
dc.subject.enmental sketch mappingpl
dc.subject.ensocial mediapl
dc.subject.plpowódź błyskawicznapl
dc.subject.plpamięć społeczna o powodzipl
dc.subject.plmapy wyobrażeniowepl
dc.subject.plmedia społecznościowepl
dc.subtypeArticlepl
dc.titlePowódź błyskawiczna jako zdarzenie przyrodnicze i społeczne na przykładzie powodzi w Wojcieszowie 5 lipca 2012 rokupl
dc.title.alternativeFlash flood as a natural and social event : the case of the flood in Wojcieszów, on July 5th, 2012pl
dc.title.journalPrace Geograficznepl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
By definition, a flood is a natural event with social and economic consequences. These effects can be both direct and immediate as flood losses, as well as indirect and long-lasting, influencing local community’s perception of the geographical environment they live in and of possible local disasters. Flash floods in mountainous areas constitute a particular type of hazard. They appear when intense rainfall over a small area causes violent and destructive flooding. Such an event occurred on July 5th, 2012 in the upper Kaczawa catchment when heavy rainfall formed sudden overflowing in small river and stream catchments in the town of Wojcieszów (Złotoryja county, Dolnośląskie voivodship in Poland). Precipitation was characterized by a very high intensity up to 69 mm·h^{-1} with the daily sum reaching 94 mm. Such high rainfall occurred on a very small area stretching 25 km in length and 10-12 km in width. It caused a very rapid concentration of flood wave with the culmination reached within 30-40 minutes after the most intense precipitation. The flow of Kaczawa river in Świerzawa reached 115 m^{3}·s^{-1} (q_{max} = 0,86 m^{3}·s^{-1}·km^{2}), though it did not stand out from historic floods in this catchment. Much higher specific discharges were measured for the Kaczawa catchment in Wojcieszów Dolny (1,95 m^{3}·s^{-1}·km^{2}) and for the Olszanka catchment (2,06 m^{3}·s^{-1}·km^{2}). The overflow of water in smaller catchments was catastrophic and caused considerable damage. The main aim of the paper is to analyse the social memory of the 2012 flash flood in Wojcieszów several years after its occurrence. The research included mental sketch mapping of flooded areas conducted two and four years after the flood happened and an analysis of flood recordings available on the YouTube video-sharing website. The findings show that, despite being surprised by the sudden flood that hit their town, memories about that event are slowly fading away. With time passing by, flood witnesses tend to mark a progressively smaller than actual area covered by flood waters. They are not likely to watch historic flood recordings on YouTube either. The authors believe that the decline of social memories of the flood may translate into lower hazard awareness resulting in inadequate preparedness for a possible future flood.
dc.abstract.plpl
Powódź to z definicji zdarzenie przyrodnicze, które ma konsekwencje społeczne i ekonomiczne. Skutki te mogą być zarówno bezpośrednie i natychmiastowe w postaci zniszczeń wywołanych przez wezbrane wody, jak również pośrednie i długotrwałe w postaci wyobrażeń o środowisku geograficznym oraz o zdarzeniach ekstremalnych, które mogą wystąpić na danym obszarze. Szczególny rodzaj zagrożenia stanowią powodzie błyskawiczne w obszarach górskich, gdy intensywne opady na niewielkim obszarze wywołują gwałtowną w przebiegu i skutkach powódź. Do takiego zdarzenia doszło 5 lipca 2012 r. w zlewni górnej Kaczawy, kiedy intensywne opady doprowadziły do uformowania gwałtownych wezbrań w małych zlewniach na obszarze Wojcieszowa (powiat złotoryjski, województwo dolnośląskie). Charakteryzowały się one bardzo dużym natężeniem, które dochodziło do 69 mm·h^{-1}, a dobowa suma opadu przekroczyła 94 mm. Tak wysokie opady wystąpiły na bardzo niewielkim obszarze rozciągającym się w pasie o długości 25 km i szerokości 10-12 km. Spowodowały bardzo szybkie uformowanie fali wezbraniowej, której kulminacja osiągnięta została w ciągu 30-40 minut od wystąpienia najintensywniejszych opadów. Przepływ Kaczawy w Świerzawie wzrósł do 115 m^{3}·s^{-1} (q_{max} = 0,86 m^{3}·s^{-1}·km^{2}) i nie wyróżniał się na tle innych wezbrań, które wystąpiły w zlewni w przeszłości. Znacznie wyższy maksymalny odpływ jednostkowy odnotowano w zlewni Kaczawy po profil w Dolnym Wojcieszowie (1,95 m^{3}·s^{-1}·km^{2}) oraz w zlewni Olszanki (2,06 m^{3}·s^{-1}·km^{2}). W małych zlewniach wezbranie osiągnęło katastrofalne rozmiary i wyrządziło znaczne straty. Celem artykułu jest określenie pamięci społecznej o powodzi błyskawicznej w Wojcieszowie z 2012 r. w kilka lat po jej wystąpieniu. Dokonano tego na podstawie badania wyobrażeń przestrzennych o zasięgu wód powodziowych przeprowadzonych dwa i cztery lata po jej wystąpieniu oraz analizy materiałów filmowych o powodzi dostępnych w serwisie internetowym YouTube. Wyniki wskazują, że pomimo zaskoczenia gwałtownym przebiegiem powodzi, to pamięć o niej stopniowo zanika. Świadkowie powodzi wraz z upływem czasu od katastrofalnego zjawiska mają tendencję do wskazywania mniejszego niż rzeczywisty zasięgu wód wezbraniowych. Nie powracają również do materiałów o powodzi dostępnych w serwisie YouTube. Zanikanie pamięci społecznej o katastrofalnym zdarzeniu może przekładać się na niską świadomość zagrożenia powodziowego, a w konsekwencji na niski stopień przygotowania mieszkańców do kolejnego potencjalnego zdarzenia.
dc.affiliationpl
Wydział Geografii i Geologii : Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej
dc.contributor.authorpl
Franczak, Paweł - 164062
dc.contributor.authorpl
Fiedeń, Łukasz - 219001
dc.contributor.authorpl
Grzeszna, Karolina
dc.contributor.authorpl
Działek, Jarosław - 102862
dc.contributor.authorpl
Biernacki, Wojciech - 147817
dc.date.accessionpl
2018-02-09
dc.date.accessioned
2018-02-14T10:26:28Z
dc.date.available
2018-02-14T10:26:28Z
dc.date.issuedpl
2017
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additionalpl
Bibliogr. s. 47-51
dc.description.numberpl
151
dc.description.physicalpl
27-51
dc.description.publicationpl
1,55
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doipl
10.4467/20833113PG.17.021.8033
dc.identifier.eissnpl
2083-3113
dc.identifier.issnpl
1644-3586
dc.identifier.projectpl
ROD UJ / P
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/50288
dc.identifier.weblinkpl
http://www.ejournals.eu/Prace-Geograficzne/2017/Numer-151/art/10793/
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY-ND
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
flash flood
dc.subject.enpl
social memory of floods
dc.subject.enpl
mental sketch mapping
dc.subject.enpl
social media
dc.subject.plpl
powódź błyskawiczna
dc.subject.plpl
pamięć społeczna o powodzi
dc.subject.plpl
mapy wyobrażeniowe
dc.subject.plpl
media społecznościowe
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Powódź błyskawiczna jako zdarzenie przyrodnicze i społeczne na przykładzie powodzi w Wojcieszowie 5 lipca 2012 roku
dc.title.alternativepl
Flash flood as a natural and social event : the case of the flood in Wojcieszów, on July 5th, 2012
dc.title.journalpl
Prace Geograficzne
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
5
Views per month
Views per city
Ashburn
2
Kalisz
2
Downloads
franczak_fieden_grzeszna_dzialek_biernacki_powodz_blyskawiczna_jako_zdarzenie_2017.txt
6
franczak_fieden_grzeszna_dzialek_biernacki_powodz_blyskawiczna_jako_zdarzenie_2017.pdf
3