Typologia naturalnych krajobrazów efemerycznych w świetle dotychczasowych badań

2014
book section
article
dc.abstract.enAlthough the relations between landscape and certain human activities are well recognised in landscape ecology literature, main emphasis is put on stable landscape features. This article, by contrast, focuses on ephemeral landscapes which are defined as the ones consisted of phenomena and features of a changeable character (Brassley 1998). It can be assumed that the phenomena, even of same type, construct a different ephemeral landscape each time. However, despite their evanescence and irregular occurrence (Palang et al.2007), they still need to be investigated due to their significant role in perception of the whole landscape and its evaluation for different functions (Brassley 1998). The article also refers to substantial theoretical connotations of landscape ephemera and multi-sensory model of perception. The link can be easily recognised in tourism management because a complexity of several landscape ephemera’s features strongly influences visitor preferences of certain regions (Huang 2013). Due to stated selective and superficial recognition of the problem, authors’ main aim was to propose a novel typology of natural-caused landscape ephemera based on a detailed literature review. in the typology, the visually dominant genetic factor criterion was used. Therefore, there were distinguished landscape ephemera mainly connected with: (1) astronomical factors, (2) weather conditions, (3) endogenic, (4) geomorphologic, (5) hydrological processes, (6) biological and (7) joint ephemeral factors (tab. 1). The typology also reflects different economic and social roles of landscapes assigned to particular groups – e.g. astronomical phenomena, due to their relatively higher predictability, can constitute a core of specific tourist products, while endogenic ones are often perceived as a danger and disruption of a trip ( Yang et al. 2008). The authors confirmed considerable inequality in a recognition degree of landscape ephemera of different types. Symptomatically, there are only a few works which present an issue in a complex way. The stress is often put on the short-lasting phenomena itself while there are some durable processes (e.g. aeolian) which can also subconstruct certain landscape ephemera (e.g. ripplemarks). Undoubtedly, there are still many cognitive gaps connected with presented subject which are strongly needed to be filled because of its potential applied role. An influence of landscape ephemera on creating local identity and resident’s embeddedness is of an example.pl
dc.abstract.plAutorzy podjęli problematykę krajobrazów efemerycznych pochodzenia naturalnego, które współtworzone są przez zjawiska przyrodnicze o dużej nieregularności i krótkotrwałości występowania. Celem opracowania było usystematyzowanie dotychczasowego stanu wiedzy w tym zakresie w oparciu o autorską typologię krajobrazów efemerycznych. z przeglądu literatury wynika, że stopień rozpoznania krajobrazów efemerycznych wciąż pozostaje niewystarczający. Skoncentrowanie badaczy na wybranych zjawiskach krótkotrwałych uniemożliwia kompleksowe spojrzenie na badany krajobraz. Tymczasem krajobrazy efemeryczne percypowane są całościowo i mogą stanowić ważną atrakcję turystyczną.pl
dc.affiliationWydział Biologii i Nauk o Ziemi : Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennejpl
dc.contributor.authorMocior, Ewelina - 124448 pl
dc.contributor.authorFranczak, Paweł - 164062 pl
dc.contributor.authorHibner, Joanna - 110739 pl
dc.contributor.authorKrąż, Paweł - 125668 pl
dc.contributor.authorNowak-Olejnik, Agnieszka - 107324 pl
dc.contributor.authorRechciński, Marcin - 124459 pl
dc.contributor.authorTokarczyk, Natalia - 108679 pl
dc.contributor.editorKrąż, Paweł - 125668 pl
dc.date.accession2021-01-19pl
dc.date.accessioned2015-05-21T12:11:50Z
dc.date.available2015-05-21T12:11:50Z
dc.date.issued2014pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalBibliogr. s. 95-101. Publ. recenzowana. Materiały z II Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Młodych Badaczy "Współczesne metody badań przestrzeni geograficznej" (17-19.10.2013 r., Kraków). Agnieszka Nowak-Olejnik podpisana: Agnieszka Nowakpl
dc.description.physical77-101pl
dc.description.publication1,2pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume2pl
dc.identifier.isbn978-83-64089-07-7pl
dc.identifier.urihttp://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/7690
dc.identifier.weblinkhttp://www.geo.uj.edu.pl/publikacje,000203pl
dc.identifier.weblinkhttp://denali.geo.uj.edu.pl/publikacje.php?pdf=000203_05&notka=RXdlbGluYSBNb2Npb3IsIFBhd2VsfSBGcmFuY3phaywgSm9hbm5hIEhpYm5lciwgUGF3ZWx9IEtyYX16fSwgQWduaWVzemthIE5vd2FrLCBNYXJjaW4gUmVjaGNpbn1za2ksIE4=pl
dc.identifier.weblinkhttp://denali.geo.uj.edu.pl/publikacje,000203?&page=rokpl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.pubinfoKraków : Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiegopl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 3.0 Polska*
dc.rights.licenceOTHER
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/pl/legalcode*
dc.share.typeinne
dc.subject.enephemeral landscapepl
dc.subject.enlandscape ephemerapl
dc.subject.enlandscape typologypl
dc.subject.enlndscape perceptionpl
dc.subject.plkrajobraz efemerycznypl
dc.subject.plzjawiska efemerycznepl
dc.subject.pltypologia krajobrazupl
dc.subject.plpercepcja krajobrazupl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleTypologia naturalnych krajobrazów efemerycznych w świetle dotychczasowych badańpl
dc.title.alternativeThe typology of natural ephemeral landscapes in the context of the preceding researchpl
dc.title.containerWspółczesne problemy i kierunki badawcze w geografii = Contemporary problems and research directions in geographypl
dc.typeBookSectionpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
Although the relations between landscape and certain human activities are well recognised in landscape ecology literature, main emphasis is put on stable landscape features. This article, by contrast, focuses on ephemeral landscapes which are defined as the ones consisted of phenomena and features of a changeable character (Brassley 1998). It can be assumed that the phenomena, even of same type, construct a different ephemeral landscape each time. However, despite their evanescence and irregular occurrence (Palang et al.2007), they still need to be investigated due to their significant role in perception of the whole landscape and its evaluation for different functions (Brassley 1998). The article also refers to substantial theoretical connotations of landscape ephemera and multi-sensory model of perception. The link can be easily recognised in tourism management because a complexity of several landscape ephemera’s features strongly influences visitor preferences of certain regions (Huang 2013). Due to stated selective and superficial recognition of the problem, authors’ main aim was to propose a novel typology of natural-caused landscape ephemera based on a detailed literature review. in the typology, the visually dominant genetic factor criterion was used. Therefore, there were distinguished landscape ephemera mainly connected with: (1) astronomical factors, (2) weather conditions, (3) endogenic, (4) geomorphologic, (5) hydrological processes, (6) biological and (7) joint ephemeral factors (tab. 1). The typology also reflects different economic and social roles of landscapes assigned to particular groups – e.g. astronomical phenomena, due to their relatively higher predictability, can constitute a core of specific tourist products, while endogenic ones are often perceived as a danger and disruption of a trip ( Yang et al. 2008). The authors confirmed considerable inequality in a recognition degree of landscape ephemera of different types. Symptomatically, there are only a few works which present an issue in a complex way. The stress is often put on the short-lasting phenomena itself while there are some durable processes (e.g. aeolian) which can also subconstruct certain landscape ephemera (e.g. ripplemarks). Undoubtedly, there are still many cognitive gaps connected with presented subject which are strongly needed to be filled because of its potential applied role. An influence of landscape ephemera on creating local identity and resident’s embeddedness is of an example.
dc.abstract.plpl
Autorzy podjęli problematykę krajobrazów efemerycznych pochodzenia naturalnego, które współtworzone są przez zjawiska przyrodnicze o dużej nieregularności i krótkotrwałości występowania. Celem opracowania było usystematyzowanie dotychczasowego stanu wiedzy w tym zakresie w oparciu o autorską typologię krajobrazów efemerycznych. z przeglądu literatury wynika, że stopień rozpoznania krajobrazów efemerycznych wciąż pozostaje niewystarczający. Skoncentrowanie badaczy na wybranych zjawiskach krótkotrwałych uniemożliwia kompleksowe spojrzenie na badany krajobraz. Tymczasem krajobrazy efemeryczne percypowane są całościowo i mogą stanowić ważną atrakcję turystyczną.
dc.affiliationpl
Wydział Biologii i Nauk o Ziemi : Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej
dc.contributor.authorpl
Mocior, Ewelina - 124448
dc.contributor.authorpl
Franczak, Paweł - 164062
dc.contributor.authorpl
Hibner, Joanna - 110739
dc.contributor.authorpl
Krąż, Paweł - 125668
dc.contributor.authorpl
Nowak-Olejnik, Agnieszka - 107324
dc.contributor.authorpl
Rechciński, Marcin - 124459
dc.contributor.authorpl
Tokarczyk, Natalia - 108679
dc.contributor.editorpl
Krąż, Paweł - 125668
dc.date.accessionpl
2021-01-19
dc.date.accessioned
2015-05-21T12:11:50Z
dc.date.available
2015-05-21T12:11:50Z
dc.date.issuedpl
2014
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additionalpl
Bibliogr. s. 95-101. Publ. recenzowana. Materiały z II Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Młodych Badaczy "Współczesne metody badań przestrzeni geograficznej" (17-19.10.2013 r., Kraków). Agnieszka Nowak-Olejnik podpisana: Agnieszka Nowak
dc.description.physicalpl
77-101
dc.description.publicationpl
1,2
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
2
dc.identifier.isbnpl
978-83-64089-07-7
dc.identifier.uri
http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/7690
dc.identifier.weblinkpl
http://www.geo.uj.edu.pl/publikacje,000203
dc.identifier.weblinkpl
http://denali.geo.uj.edu.pl/publikacje.php?pdf=000203_05&notka=RXdlbGluYSBNb2Npb3IsIFBhd2VsfSBGcmFuY3phaywgSm9hbm5hIEhpYm5lciwgUGF3ZWx9IEtyYX16fSwgQWduaWVzemthIE5vd2FrLCBNYXJjaW4gUmVjaGNpbn1za2ksIE4=
dc.identifier.weblinkpl
http://denali.geo.uj.edu.pl/publikacje,000203?&page=rok
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.pubinfopl
Kraków : Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 3.0 Polska
dc.rights.licence
OTHER
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/pl/legalcode
dc.share.type
inne
dc.subject.enpl
ephemeral landscape
dc.subject.enpl
landscape ephemera
dc.subject.enpl
landscape typology
dc.subject.enpl
lndscape perception
dc.subject.plpl
krajobraz efemeryczny
dc.subject.plpl
zjawiska efemeryczne
dc.subject.plpl
typologia krajobrazu
dc.subject.plpl
percepcja krajobrazu
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Typologia naturalnych krajobrazów efemerycznych w świetle dotychczasowych badań
dc.title.alternativepl
The typology of natural ephemeral landscapes in the context of the preceding research
dc.title.containerpl
Współczesne problemy i kierunki badawcze w geografii = Contemporary problems and research directions in geography
dc.typepl
BookSection
dspace.entity.type
Publication

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
31
Views per month
Views per city
Krakow
4
Kadzidło
3
Wroclaw
3
Dublin
2
Katowice
2
Koszalin
2
Krynica-Zdroj
2
Warsaw
2
Ashburn
1
Dąbrowa Górnicza
1
Downloads
mocior_franczak_hibner_kraz_nowak_rechcinski_tokarczyk_typologia_naturalnych_krajobrazow_efemerycznych.pdf
6