Myśleć z kamieniami : usytuowane poznanie jako strategia dekolonizacji natury w antropocenie

2022
book section
article
dc.abstract.enThis article outlines the perspective of creating a model of affective, embodied, and situated knowledge in relationship with stones. It presents an alternative for the modern epistemological paradigm stating that a researcher creates objective knowledge about the world by studying it from a distance. The new model seems especially important in the context of the Anthropocene - the new epoch in the history of Earth in which human impact becomes the dominant geological and meteorological factor. In this context, thinking-with stones is a strategy of nature decolonization that helps to reveal ecologically harmful practices of Western capitalism and global socio-economic inequalities, and to create ways of thinking about the world that question the binary opposition. Analyzing the documentary film The Magic Mountain by Eitan Efrat and Daniel Mann in the light of the newest posthumanist and decolonial theories, the author discusses three aspects of thinking-with stones: it allows us to register a non-human agency, creates a specific approach to care, and offers a new affective access mode to the future of our planet.pl
dc.abstract.plNiniejszy artykuł zarysowuje perspektywę stworzenia modelu afektywnego, ucieleśnionego i sytuowanego poznania w relacji z kamieniami. Prezentuje on alternatywę dla nowoczesnego paradygmatu epistemologicznego, zgodnie z którym osoba badająca wytwarza obiektywną wiedzę o świecie, badając go z chłodnego dystansu. Nowy model jest istotny zwłaszcza w kontekście antropocenu, czyli kolejnej epoki w dziejach Ziemi, w której człowiek staje się dominującym czynnikiem geologicznym i meteorologicznym. W tym kontekście myślenie z kamieniami stanowi strategię dekolonizacji natury, która służy ujawnieniu związków między szkodliwymi ekologicznie praktykami zachodniego kapitalizmu i globalnymi nierównościami społeczno-ekonomicznymi oraz tworzeniu takich sposobów myślenia o świecie, które kwestionują binarną opozycję. Analizując film dokumentalny Czarodziejska góra Eitana Efrata i Daniela Manna w kontekście najnowszych teorii posthumanistycznych i dekolonialnych, autor omawia trzy aspekty myślenia z kamieniami, które pozwala rejestrować sprawczość nie-ludzi, wytwarza specyficzne podejście do troski i oferuje nowy afektywny tryb dostępu do przeszłości naszej planetpl
dc.affiliationWydział Polonistyki : Katedra Performatykipl
dc.contributor.authorChaberski, Mateusz - 164333 pl
dc.contributor.editorIwanczewska, Łucja - 147044 pl
dc.contributor.editorChaberski, Mateusz - 164333 pl
dc.date.accession2022-03-29pl
dc.date.accessioned2022-04-08T10:37:50Z
dc.date.available2022-04-08T10:37:50Z
dc.date.issued2022pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.physical211-233pl
dc.description.publication2,44pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume2pl
dc.identifier.isbn978-83-952903-3-6pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/290763
dc.identifier.weblinkhttps://bit.ly/performatykapozakanonem2pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.participationChaberski, Mateusz: 100%;pl
dc.pbn.affiliationDziedzina nauk humanistycznych : nauki o sztucepl
dc.pubinfoKraków : Wiele Kropekpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceCC-BY-NC
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeinne
dc.subject.enstonespl
dc.subject.enanthropocenepl
dc.subject.endecolonization of naturepl
dc.subject.ensituated knowledgepl
dc.subject.plkamieniepl
dc.subject.plantropocenpl
dc.subject.pldekolonizacja naturypl
dc.subject.plusytuowane poznaniepl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleMyśleć z kamieniami : usytuowane poznanie jako strategia dekolonizacji natury w antropoceniepl
dc.title.alternativeTo think with stones : situated knowledge as a strategy of nature decolonization in the anthropocenepl
dc.title.containerPerformatyka : poza kanonempl
dc.title.volumeWiedza i niewiedzapl
dc.typeBookSectionpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
This article outlines the perspective of creating a model of affective, embodied, and situated knowledge in relationship with stones. It presents an alternative for the modern epistemological paradigm stating that a researcher creates objective knowledge about the world by studying it from a distance. The new model seems especially important in the context of the Anthropocene - the new epoch in the history of Earth in which human impact becomes the dominant geological and meteorological factor. In this context, thinking-with stones is a strategy of nature decolonization that helps to reveal ecologically harmful practices of Western capitalism and global socio-economic inequalities, and to create ways of thinking about the world that question the binary opposition. Analyzing the documentary film The Magic Mountain by Eitan Efrat and Daniel Mann in the light of the newest posthumanist and decolonial theories, the author discusses three aspects of thinking-with stones: it allows us to register a non-human agency, creates a specific approach to care, and offers a new affective access mode to the future of our planet.
dc.abstract.plpl
Niniejszy artykuł zarysowuje perspektywę stworzenia modelu afektywnego, ucieleśnionego i sytuowanego poznania w relacji z kamieniami. Prezentuje on alternatywę dla nowoczesnego paradygmatu epistemologicznego, zgodnie z którym osoba badająca wytwarza obiektywną wiedzę o świecie, badając go z chłodnego dystansu. Nowy model jest istotny zwłaszcza w kontekście antropocenu, czyli kolejnej epoki w dziejach Ziemi, w której człowiek staje się dominującym czynnikiem geologicznym i meteorologicznym. W tym kontekście myślenie z kamieniami stanowi strategię dekolonizacji natury, która służy ujawnieniu związków między szkodliwymi ekologicznie praktykami zachodniego kapitalizmu i globalnymi nierównościami społeczno-ekonomicznymi oraz tworzeniu takich sposobów myślenia o świecie, które kwestionują binarną opozycję. Analizując film dokumentalny Czarodziejska góra Eitana Efrata i Daniela Manna w kontekście najnowszych teorii posthumanistycznych i dekolonialnych, autor omawia trzy aspekty myślenia z kamieniami, które pozwala rejestrować sprawczość nie-ludzi, wytwarza specyficzne podejście do troski i oferuje nowy afektywny tryb dostępu do przeszłości naszej planet
dc.affiliationpl
Wydział Polonistyki : Katedra Performatyki
dc.contributor.authorpl
Chaberski, Mateusz - 164333
dc.contributor.editorpl
Iwanczewska, Łucja - 147044
dc.contributor.editorpl
Chaberski, Mateusz - 164333
dc.date.accessionpl
2022-03-29
dc.date.accessioned
2022-04-08T10:37:50Z
dc.date.available
2022-04-08T10:37:50Z
dc.date.issuedpl
2022
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.physicalpl
211-233
dc.description.publicationpl
2,44
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
2
dc.identifier.isbnpl
978-83-952903-3-6
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/290763
dc.identifier.weblinkpl
https://bit.ly/performatykapozakanonem2
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.participationpl
Chaberski, Mateusz: 100%;
dc.pbn.affiliationpl
Dziedzina nauk humanistycznych : nauki o sztuce
dc.pubinfopl
Kraków : Wiele Kropek
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY-NC
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
inne
dc.subject.enpl
stones
dc.subject.enpl
anthropocene
dc.subject.enpl
decolonization of nature
dc.subject.enpl
situated knowledge
dc.subject.plpl
kamienie
dc.subject.plpl
antropocen
dc.subject.plpl
dekolonizacja natury
dc.subject.plpl
usytuowane poznanie
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Myśleć z kamieniami : usytuowane poznanie jako strategia dekolonizacji natury w antropocenie
dc.title.alternativepl
To think with stones : situated knowledge as a strategy of nature decolonization in the anthropocene
dc.title.containerpl
Performatyka : poza kanonem
dc.title.volumepl
Wiedza i niewiedza
dc.typepl
BookSection
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
46
Views per month
Views per city
Krakow
18
Warsaw
4
Dublin
3
Ashburn
2
Dubiecko
2
Wroclaw
2
Backa Topola
1
Garanhuns
1
Gdansk
1
Lappeenranta
1
Downloads
chaberski_myslec_z_kamieniami_usytuowane_poznanie_jako_strategia_dekolonizacji_natury_w_antropocenie_2022.pdf
16
chaberski_myslec_z_kamieniami_usytuowane_poznanie_jako_strategia_dekolonizacji_natury_w_antropocenie_2022.odt
1