Paralela Emmanuel-lew i jej znaczenie w programie malarskim serbskich ikonostasów

2021
journal article
article
dc.abstract.enOne of the unique features in the schemes of painting of modern Serbian iconostasis is the icon of The Unsleeping Eye, illustrating the intellectual parallel of Emanuel-lion. The ideological source for this image is biblical texts and their interpretations by Origen, Cyril, patriarch of Alexandria, Theodore of Cirrhus, Epiphanius, bishop of Salamis, and the explanation of role of the lion in Physiologos, Greek bestiary from 2nd-4th century. This icon is located in the very center of the screen, most often directly above the royal gates. This article attempts to read the sense of this presentation. Iconographic, iconological, comparative studies, and analysis of the content of biblical texts and inscriptions on icons led to the belief that the image of The Unsleeping Eye in this place of iconostasis primarily performs apotropaic functions. The Christian church is divided into two parts, sanctuary and nave, which means symbolic division into a visible and invisible world, earthly and heavenly, bodily and spiritual. The iconostasis is the border between these two spheres, and royal doors connect them. The passage is guarded by image The Unsleeping Eye. Although in the 18th century there were radical formal changes in Serbian Orthodox painting, and traditional patterns were replaced by new Western origins, their eschatological and apotropaic senses were remained.pl
dc.abstract.plJedną z wyjątkowych cech programów malarskich nowożytnych serbskich ikonostasów jest obecność w nich przedstawienia Czuwającego Emanuela, ilustrującego intelektualną paralelę Emanuel-lew. Jest ono umieszczone w samym centrum przegrody, najczęściej bezpośrednio nad wrotami królewskimi. W niniejszym artykule podjęto próbę odczytania treści tego przedstawienia. Badania ikonograficzne, ikonologiczne, porównawcze oraz analizy treści tekstów biblijnych i napisów na ikonach, doprowadziły do przekonania, że obraz Czuwającego Emanuela w tym miejscu ikonostasu spełnia przede wszystkim funkcje apotropaiczne. Ikonostas oddziela dwie przestrzenie symbolizujące niebo i ziemię. Choć w wieku XVIII w serbskim malarstwie cerkiewnym nastąpiły radykalne zmiany formalne, a tradycyjne wzorce zostały zastąpione przez nowe, zachodniego pochodzenia, to te najtrwalsze treści, eschatologiczne i apotropaiczne pozostały.pl
dc.affiliationWydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych : Katedra Ukrainoznawstwapl
dc.contributor.authorGronek, Agnieszka - 128181 pl
dc.contributor.institutionUniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniupl
dc.date.accessioned2021-12-08T19:36:47Z
dc.date.available2021-12-08T19:36:47Z
dc.date.issued2021pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalBibliogr. s. 223-225pl
dc.description.number21pl
dc.description.physical209-225pl
dc.description.points40pl
dc.description.publication1pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doi10.14746/pss.2021.21.11pl
dc.identifier.eissn2450-2731pl
dc.identifier.issn2084-3011pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/284922
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.participationGronek, Agnieszka: 100%;pl
dc.pbn.affiliationDziedzina nauk humanistycznych : nauki o sztucepl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Na tych samych warunkach 3.0 Polska*
dc.rights.licenceCC-BY
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/pl/legalcode*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enThe Unsleeping Eyepl
dc.subject.enlion symbolismpl
dc.subject.enOrthodox paintingpl
dc.subject.enSerbian artpl
dc.subject.en18th centurypl
dc.subject.plCzuwający Emmanuelpl
dc.subject.plsztuka prawosławnapl
dc.subject.plSerbska sztuka cerkiewnapl
dc.subject.plXVIII w.pl
dc.subject.plsymbolika lwapl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleParalela Emmanuel-lew i jej znaczenie w programie malarskim serbskich ikonostasówpl
dc.title.alternativeThe Emmanuel-Lion parallel and its importance in the painting scheme of Serbian iconostasespl
dc.title.journalPoznańskie Studia Slawistycznepl
dc.title.volumeStudia Animalia 2 : an image of animals in language, literature and culturepl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
One of the unique features in the schemes of painting of modern Serbian iconostasis is the icon of The Unsleeping Eye, illustrating the intellectual parallel of Emanuel-lion. The ideological source for this image is biblical texts and their interpretations by Origen, Cyril, patriarch of Alexandria, Theodore of Cirrhus, Epiphanius, bishop of Salamis, and the explanation of role of the lion in Physiologos, Greek bestiary from 2nd-4th century. This icon is located in the very center of the screen, most often directly above the royal gates. This article attempts to read the sense of this presentation. Iconographic, iconological, comparative studies, and analysis of the content of biblical texts and inscriptions on icons led to the belief that the image of The Unsleeping Eye in this place of iconostasis primarily performs apotropaic functions. The Christian church is divided into two parts, sanctuary and nave, which means symbolic division into a visible and invisible world, earthly and heavenly, bodily and spiritual. The iconostasis is the border between these two spheres, and royal doors connect them. The passage is guarded by image The Unsleeping Eye. Although in the 18th century there were radical formal changes in Serbian Orthodox painting, and traditional patterns were replaced by new Western origins, their eschatological and apotropaic senses were remained.
dc.abstract.plpl
Jedną z wyjątkowych cech programów malarskich nowożytnych serbskich ikonostasów jest obecność w nich przedstawienia Czuwającego Emanuela, ilustrującego intelektualną paralelę Emanuel-lew. Jest ono umieszczone w samym centrum przegrody, najczęściej bezpośrednio nad wrotami królewskimi. W niniejszym artykule podjęto próbę odczytania treści tego przedstawienia. Badania ikonograficzne, ikonologiczne, porównawcze oraz analizy treści tekstów biblijnych i napisów na ikonach, doprowadziły do przekonania, że obraz Czuwającego Emanuela w tym miejscu ikonostasu spełnia przede wszystkim funkcje apotropaiczne. Ikonostas oddziela dwie przestrzenie symbolizujące niebo i ziemię. Choć w wieku XVIII w serbskim malarstwie cerkiewnym nastąpiły radykalne zmiany formalne, a tradycyjne wzorce zostały zastąpione przez nowe, zachodniego pochodzenia, to te najtrwalsze treści, eschatologiczne i apotropaiczne pozostały.
dc.affiliationpl
Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych : Katedra Ukrainoznawstwa
dc.contributor.authorpl
Gronek, Agnieszka - 128181
dc.contributor.institutionpl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
dc.date.accessioned
2021-12-08T19:36:47Z
dc.date.available
2021-12-08T19:36:47Z
dc.date.issuedpl
2021
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additionalpl
Bibliogr. s. 223-225
dc.description.numberpl
21
dc.description.physicalpl
209-225
dc.description.pointspl
40
dc.description.publicationpl
1
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doipl
10.14746/pss.2021.21.11
dc.identifier.eissnpl
2450-2731
dc.identifier.issnpl
2084-3011
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/284922
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.participationpl
Gronek, Agnieszka: 100%;
dc.pbn.affiliationpl
Dziedzina nauk humanistycznych : nauki o sztuce
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Na tych samych warunkach 3.0 Polska
dc.rights.licence
CC-BY
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/pl/legalcode
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
The Unsleeping Eye
dc.subject.enpl
lion symbolism
dc.subject.enpl
Orthodox painting
dc.subject.enpl
Serbian art
dc.subject.enpl
18th century
dc.subject.plpl
Czuwający Emmanuel
dc.subject.plpl
sztuka prawosławna
dc.subject.plpl
Serbska sztuka cerkiewna
dc.subject.plpl
XVIII w.
dc.subject.plpl
symbolika lwa
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Paralela Emmanuel-lew i jej znaczenie w programie malarskim serbskich ikonostasów
dc.title.alternativepl
The Emmanuel-Lion parallel and its importance in the painting scheme of Serbian iconostases
dc.title.journalpl
Poznańskie Studia Slawistyczne
dc.title.volumepl
Studia Animalia 2 : an image of animals in language, literature and culture
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
28
Views per month
Views per city
Ashburn
4
Dublin
2
Wroclaw
2
Krakow
1
Kyiv
1
Sofia
1
Warsaw
1
Wysoka Strzyzowska
1
Świnoujście
1
Downloads
gronek_paralela_emmanuel-lew_2021.pdf
5