O granicach interpretowania prawa według Karla Engischa : studium przypadku niemieckiego

2022
journal article
article
dc.abstract.enWe are probably not mistaken when we state here that one of the most heatedly debated issues in German legal doctrine remains the problem of the delimitation of the limits of judicial lawmaking (Richterrecht). In other words, and in the most succinct terms, the judge's right to legislate. For the judicial law is, and it would be difficult not to agree with such an opinion, one of the most interesting but also controversial issues in contemporary legislation. The question as to whether a judge is merely the "mouthpiece of the law", or whether he or she is allowed to make a creative contribution to its interpretation, cannot be regarded, even today, as not serious or merely outdated. Hence, the attempt of Karl Engisch (1899-1990), one of the most prominent German criminal law theorists of the 20th century, to answer this question can and should be seen not only in terms of casuistic demonstration, but also (and who knows if not primarily) as the evidence of a scholar who rejects seeing the judge as a kind of automaton acting according to cognitive dogmas. From the Polish perspective, this account remains convincing insofar as one takes into consideration Engisch's rejection of National Socialist delusions in the study as well as in the application of law. An attitude which, as we know, was not typical of this milieu during the Third Reich.pl
dc.abstract.plZapewne nie pomylimy się tutaj, gdy stwierdzimy, że jedną z najgoręcej dyskutowanych kwestii w niemieckiej doktrynie prawa pozostaje nadal problematyka delimitacji granic prawotwórstwa sędziowskiego (Richterrecht). Inaczej mówiąc, najzwięźlej, prawa sędziego do stanowienia prawa. Prawo sędziowskie jest, i trudno się z taką opinią nie zgodzić, jednym z najciekawszych, ale i zarazem kontrowersyjnych zagadnień we współczesnym prawodawstwie. A pytanie, czy sędzia ma być jedynie "ustami ustawy", czy też jednak wolno mu wnosić twórczy wkład w jej odczytanie, nie sposób uznać, także dzisiaj, za mało poważne, bądź wręcz nawet przestarzałe. Stąd próbę udzielenia nań odpowiedzi przez Karla Engischa (1899-1990), jednego z najwybitniejszych niemieckich teoretyków prawa karnego XX stulecia, można i należy widzieć nie tylko w kategoriach kazuistycznych popisów, ale również (a kto wie, czy nie głównie) jako świadectwo badacza odrzucającego widzenie sędziego w roli swoistego automatu działającego wedle dogmatów poznawczych. Z polskiego punktu widzenia świadectwo to pozostaje przy tym o tyle przekonywujące, o ile uwzględnić odrzucenie przez Engischa narodowosocjalistycznych uroszczeń w badaniu i stosowaniu prawa. Postawa, która - jak wiemy - nie była typową dla tego środowiska w okresie Trzeciej Rzeszy.pl
dc.affiliationWydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych : Instytut Bliskiego i Dalekiego Wschodupl
dc.contributor.authorTkaczyński, Jan - 132390 pl
dc.contributor.authorWürtenberger, Thomaspl
dc.date.accession2022-11-15pl
dc.date.accessioned2022-11-15T11:16:36Z
dc.date.available2022-11-15T11:16:36Z
dc.date.issued2022pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.number5 (69)pl
dc.description.physical155-166pl
dc.description.publication0,62pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doi10.15804/ppk.2022.05.12pl
dc.identifier.issn2082-1212pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/303676
dc.identifier.weblinkhttps://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ppk/69/ppk6912.pdfpl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceCC-BY-NC-ND
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enjudicial lawpl
dc.subject.enconstitutional lawpl
dc.subject.endoctrine of state and lawpl
dc.subject.plprawo sędziowskiepl
dc.subject.plprawo konstytucyjnepl
dc.subject.pldoktryna państwa i prawapl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleO granicach interpretowania prawa według Karla Engischa : studium przypadku niemieckiegopl
dc.title.alternativeOn the limits of interpreting the law according to Karl Engisch : German case studypl
dc.title.journalPrzegląd Prawa Konstytucyjnegopl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
We are probably not mistaken when we state here that one of the most heatedly debated issues in German legal doctrine remains the problem of the delimitation of the limits of judicial lawmaking (Richterrecht). In other words, and in the most succinct terms, the judge's right to legislate. For the judicial law is, and it would be difficult not to agree with such an opinion, one of the most interesting but also controversial issues in contemporary legislation. The question as to whether a judge is merely the "mouthpiece of the law", or whether he or she is allowed to make a creative contribution to its interpretation, cannot be regarded, even today, as not serious or merely outdated. Hence, the attempt of Karl Engisch (1899-1990), one of the most prominent German criminal law theorists of the 20th century, to answer this question can and should be seen not only in terms of casuistic demonstration, but also (and who knows if not primarily) as the evidence of a scholar who rejects seeing the judge as a kind of automaton acting according to cognitive dogmas. From the Polish perspective, this account remains convincing insofar as one takes into consideration Engisch's rejection of National Socialist delusions in the study as well as in the application of law. An attitude which, as we know, was not typical of this milieu during the Third Reich.
dc.abstract.plpl
Zapewne nie pomylimy się tutaj, gdy stwierdzimy, że jedną z najgoręcej dyskutowanych kwestii w niemieckiej doktrynie prawa pozostaje nadal problematyka delimitacji granic prawotwórstwa sędziowskiego (Richterrecht). Inaczej mówiąc, najzwięźlej, prawa sędziego do stanowienia prawa. Prawo sędziowskie jest, i trudno się z taką opinią nie zgodzić, jednym z najciekawszych, ale i zarazem kontrowersyjnych zagadnień we współczesnym prawodawstwie. A pytanie, czy sędzia ma być jedynie "ustami ustawy", czy też jednak wolno mu wnosić twórczy wkład w jej odczytanie, nie sposób uznać, także dzisiaj, za mało poważne, bądź wręcz nawet przestarzałe. Stąd próbę udzielenia nań odpowiedzi przez Karla Engischa (1899-1990), jednego z najwybitniejszych niemieckich teoretyków prawa karnego XX stulecia, można i należy widzieć nie tylko w kategoriach kazuistycznych popisów, ale również (a kto wie, czy nie głównie) jako świadectwo badacza odrzucającego widzenie sędziego w roli swoistego automatu działającego wedle dogmatów poznawczych. Z polskiego punktu widzenia świadectwo to pozostaje przy tym o tyle przekonywujące, o ile uwzględnić odrzucenie przez Engischa narodowosocjalistycznych uroszczeń w badaniu i stosowaniu prawa. Postawa, która - jak wiemy - nie była typową dla tego środowiska w okresie Trzeciej Rzeszy.
dc.affiliationpl
Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych : Instytut Bliskiego i Dalekiego Wschodu
dc.contributor.authorpl
Tkaczyński, Jan - 132390
dc.contributor.authorpl
Würtenberger, Thomas
dc.date.accessionpl
2022-11-15
dc.date.accessioned
2022-11-15T11:16:36Z
dc.date.available
2022-11-15T11:16:36Z
dc.date.issuedpl
2022
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.numberpl
5 (69)
dc.description.physicalpl
155-166
dc.description.publicationpl
0,62
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doipl
10.15804/ppk.2022.05.12
dc.identifier.issnpl
2082-1212
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/303676
dc.identifier.weblinkpl
https://czasopisma.marszalek.com.pl/images/pliki/ppk/69/ppk6912.pdf
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY-NC-ND
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
judicial law
dc.subject.enpl
constitutional law
dc.subject.enpl
doctrine of state and law
dc.subject.plpl
prawo sędziowskie
dc.subject.plpl
prawo konstytucyjne
dc.subject.plpl
doktryna państwa i prawa
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
O granicach interpretowania prawa według Karla Engischa : studium przypadku niemieckiego
dc.title.alternativepl
On the limits of interpreting the law according to Karl Engisch : German case study
dc.title.journalpl
Przegląd Prawa Konstytucyjnego
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
0
Views per month
Downloads
tkaczynski_wurtenberger_o_granicach_interpretowania_prawa_2022.pdf
4