Pamięć o Holokauście w najnowszej prozie słowackiej (na przykładzie powieści Silvestra Lavríka "Niedzielne szachy z Tisą")

2023
journal article
article
dc.abstract.enThe article presents the main problems connected with Silvester Lavrik’s historical novel "Sunday Chess with Tiso". The book belongs to an important trend in contemporary Slovak literature, addressing the period of the clerofascist Slovak State during the Second World War. In the first part, selected cultural and historical ‑literary contexts have been presented, e.g. the issue of reinterpreting the past in the circumstances of freedom after 1989, or the ways of discussing the problems of Holocaust in Slovak literature. The second, interpretive part, is devoted to the narrative strategies implemented in the novel, various attitudes of characters towards the ac-tivities preceding the Extermination, demythologizing the figure of the state leader, Josef Tisa, as well as the way of presenting conditions and circumstances which made the tragedy of Slo-vak Jews possible. It has been pointed out that submission to state authority and ideology led to losing the sense of individual responsibility and justified an active participation in violence acts or assuming the role of passive spectators. The novel’s engaging character and the potential to provoke reflection concerning the attitude of an individual towards contemporary problems and challenges has been regarded as a significant aspect of Lavrik’s novel as a work dedicated to the condition of the community and its value.pl
dc.abstract.plW artykule zaprezentowane zostały główne problemy powieści historycznej Silvestra Lavríka "Niedzielne szachy z Tisą", która wpisuje się w ważny w najnowszej literaturze słowackiej nurt tematyzujący okres klerofaszystowskiego Państwa Słowackiego okresu II wojny światowej. W pierwszej części tekstu przedstawiono wybrane konteksty kulturowe i historycznoliterackie, m.in. kwestie reinterpretacji przeszłości w warunkach wolności po 1989 roku i sposoby podejmowania problematyki Holokaustu w literaturze słowackiej. Druga, interpretacyjna część artykułu poświęcona została obecnym w powieści strategiom narracyjnym, zróżnicowanym postawom bohaterów wobec działań poprzedzających Zagładę, demityzacji postaci przywódcy państwa, księdza Jozefa Tisy, sposobowi prezentacji warunków i okoliczności, które umożliwiły tragedię słowackich Żydów. Wskazano, że podporządkowanie się autorytetowi i ideologii państwowej prowadziło do utraty poczucia indywidualnej odpowiedzialności, usprawiedliwiało aktywny udział w aktach przemocy lub przyjęcie pozycji biernych obserwatorów. Za istotny aspekt powieści Lavríka jako utworu poświęconego zagadnieniom kondycji wspólnoty i jej wartości uznane zostało jej zaangażowanie i potencjał prowokowania refleksji dotyczącej postaw jednostki wobec współczesnych problemów i wyzwań.pl
dc.affiliationWydział Filologiczny : Instytut Filologii Słowiańskiejpl
dc.contributor.authorMajerek, Rafał - 130213 pl
dc.date.accession2024-01-03pl
dc.date.accessioned2024-01-05T07:59:43Z
dc.date.available2024-01-05T07:59:43Z
dc.date.issued2023pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.additionalNieaktywny nr DOI 10.24917/20811853.23.21pl
dc.description.physical349-361pl
dc.description.publication1pl
dc.description.seriesAnnales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis
dc.description.seriesnumber373
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume23pl
dc.identifier.eissn2300-5831pl
dc.identifier.issn2081-1853pl
dc.identifier.seriesissn1689-9903
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/325112
dc.identifier.weblinkhttps://studiahistoricolitteraria.up.krakow.pl/article/view/10720pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.participationMajerek, Rafał: 100%;pl
dc.pbn.affiliationDziedzina nauk humanistycznych : literaturoznawstwopl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceCC-BY-NC-ND
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enSlovak literaturepl
dc.subject.enHolocaustpl
dc.subject.enSilvester Lavríkpl
dc.subject.enmemorypl
dc.subject.enresponsibilitypl
dc.subject.plliteratura słowackapl
dc.subject.plHolokaustpl
dc.subject.plSilvester Lavríkpl
dc.subject.plpamięćpl
dc.subject.plodpowiedzialnośćpl
dc.subtypeArticlepl
dc.titlePamięć o Holokauście w najnowszej prozie słowackiej (na przykładzie powieści Silvestra Lavríka "Niedzielne szachy z Tisą")pl
dc.title.alternativeThe memory of the Holocaust in modern Slovak prose (as exemplified by Silvester Lavrik’s novel "Sunday chess with Tiso")pl
dc.title.journalAnnales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitterariapl
dc.title.volumeProza historyczna Europy Środkowo-Wschodniej (XIX-XXI w.) : odczytania i recepcjapl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
The article presents the main problems connected with Silvester Lavrik’s historical novel "Sunday Chess with Tiso". The book belongs to an important trend in contemporary Slovak literature, addressing the period of the clerofascist Slovak State during the Second World War. In the first part, selected cultural and historical ‑literary contexts have been presented, e.g. the issue of reinterpreting the past in the circumstances of freedom after 1989, or the ways of discussing the problems of Holocaust in Slovak literature. The second, interpretive part, is devoted to the narrative strategies implemented in the novel, various attitudes of characters towards the ac-tivities preceding the Extermination, demythologizing the figure of the state leader, Josef Tisa, as well as the way of presenting conditions and circumstances which made the tragedy of Slo-vak Jews possible. It has been pointed out that submission to state authority and ideology led to losing the sense of individual responsibility and justified an active participation in violence acts or assuming the role of passive spectators. The novel’s engaging character and the potential to provoke reflection concerning the attitude of an individual towards contemporary problems and challenges has been regarded as a significant aspect of Lavrik’s novel as a work dedicated to the condition of the community and its value.
dc.abstract.plpl
W artykule zaprezentowane zostały główne problemy powieści historycznej Silvestra Lavríka "Niedzielne szachy z Tisą", która wpisuje się w ważny w najnowszej literaturze słowackiej nurt tematyzujący okres klerofaszystowskiego Państwa Słowackiego okresu II wojny światowej. W pierwszej części tekstu przedstawiono wybrane konteksty kulturowe i historycznoliterackie, m.in. kwestie reinterpretacji przeszłości w warunkach wolności po 1989 roku i sposoby podejmowania problematyki Holokaustu w literaturze słowackiej. Druga, interpretacyjna część artykułu poświęcona została obecnym w powieści strategiom narracyjnym, zróżnicowanym postawom bohaterów wobec działań poprzedzających Zagładę, demityzacji postaci przywódcy państwa, księdza Jozefa Tisy, sposobowi prezentacji warunków i okoliczności, które umożliwiły tragedię słowackich Żydów. Wskazano, że podporządkowanie się autorytetowi i ideologii państwowej prowadziło do utraty poczucia indywidualnej odpowiedzialności, usprawiedliwiało aktywny udział w aktach przemocy lub przyjęcie pozycji biernych obserwatorów. Za istotny aspekt powieści Lavríka jako utworu poświęconego zagadnieniom kondycji wspólnoty i jej wartości uznane zostało jej zaangażowanie i potencjał prowokowania refleksji dotyczącej postaw jednostki wobec współczesnych problemów i wyzwań.
dc.affiliationpl
Wydział Filologiczny : Instytut Filologii Słowiańskiej
dc.contributor.authorpl
Majerek, Rafał - 130213
dc.date.accessionpl
2024-01-03
dc.date.accessioned
2024-01-05T07:59:43Z
dc.date.available
2024-01-05T07:59:43Z
dc.date.issuedpl
2023
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.additionalpl
Nieaktywny nr DOI 10.24917/20811853.23.21
dc.description.physicalpl
349-361
dc.description.publicationpl
1
dc.description.series
Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis
dc.description.seriesnumber
373
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
23
dc.identifier.eissnpl
2300-5831
dc.identifier.issnpl
2081-1853
dc.identifier.seriesissn
1689-9903
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/325112
dc.identifier.weblinkpl
https://studiahistoricolitteraria.up.krakow.pl/article/view/10720
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.participationpl
Majerek, Rafał: 100%;
dc.pbn.affiliationpl
Dziedzina nauk humanistycznych : literaturoznawstwo
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY-NC-ND
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
Slovak literature
dc.subject.enpl
Holocaust
dc.subject.enpl
Silvester Lavrík
dc.subject.enpl
memory
dc.subject.enpl
responsibility
dc.subject.plpl
literatura słowacka
dc.subject.plpl
Holokaust
dc.subject.plpl
Silvester Lavrík
dc.subject.plpl
pamięć
dc.subject.plpl
odpowiedzialność
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Pamięć o Holokauście w najnowszej prozie słowackiej (na przykładzie powieści Silvestra Lavríka "Niedzielne szachy z Tisą")
dc.title.alternativepl
The memory of the Holocaust in modern Slovak prose (as exemplified by Silvester Lavrik’s novel "Sunday chess with Tiso")
dc.title.journalpl
Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria
dc.title.volumepl
Proza historyczna Europy Środkowo-Wschodniej (XIX-XXI w.) : odczytania i recepcja
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
9
Views per month
Views per city
Krakow
5
Ashburn
2
Zielona Góra
2
Downloads
RMajerek+st_hist_23_s.+349-362.pdf
1