Die Bedeutung der Paralleltexte in der Jurasprache bei der Übersetzung aus dem Deutschen ins Polnische

master
dc.abstract.enMy diploma project provides a general description of the meaning of parallel texts in legal language during translation from German into Polish. The analysis of parallel texts such as charters or contracts confirms given hypothesis that in translation of specialized texts they are much more helpful in comparison with dictionaries. Having different patterns of documents during translation we can imitate their content, the construction of sentences and legal vocabulary.This paper was divided into two parts: theoretical and analytic. The theoretical part of this work consists on three chapters. First two chapters refer to technical languages. They present general characteristics and the definition of the technical language. It is different to a form of a language that is spoken in one part of a country called a local dialect. There are differences in using vocabulary or syntax and the frequency of utilization of grammar structures. What is more, this part of the work demonstrates also differences between general and technical language. It is difficult to define specialized language because it contains own terminology and semantics in comparison with the mother tongue in each society. On the other hand, it is possible to distinguish the technical language from the general one by means of style and professional vocabulary or terminology. The professional language is a collection of resources which contains a lot of styles, levels and lexical properties. As far as grammar and syntax are concerned, the technical languages use the vocabulary resources from the general ones. Moreover, they are characterized by a large selection of prioritizing the available means of expression.Chapter three concentrates on different types of professional texts and presents their division. Furthermore, it highlights the process of translation of technical texts. This chapter also discusses the separate types of translations of written documents or texts in professional language.The analytic part of the project contains the analysis of parallel texts on the strength of charters in German according to the German and Austrian law. This fragment of work includes also examination of technical texts in Polish in accordance with the Polish law. Mentioned analysis consists on comparison of content, vocabulary and the structure of sentences in three charters.According to a detailed analysis of Polish and German statues and contacts, it can be concluded that the parallel texts are very useful at the translator’s work. Taking into consideration this diploma project and the analysis of professional texts, we come to the conclusion that the dictionaries give insufficient help. They do not keep up the development of the language, especially as far as the legal texts are concerned. In the future, lawyers and translators should work together to create a new generation of technical dictionaries.To sum up, the technical texts, which contain specific terminology and strict law, may be professionally translated by means of parallel texts.pl
dc.abstract.otherIn dieser Magisterarbeit wurde das Problem der Paralleltexte geschildert. Die Paralleltextanalyse hat die Hypothese bestätigt, dass die Paralleltexte bessere Hilfe bei der Übersetzung als Wörterbücher leisten. Die vorliegende Magisterarbeit ist in zwei Teile gegliedert: in theoretischen und analytischen Teil. Der theoretische Teil besteht aus drei Kapitel. Die zwei ersten Kapitel beziehen sich auf die Fachsprachen. Das dritte Kapitel zeigt die Charakteristik der Rechtstexte, ihre Übersetzung und stellt die Paralleltexte als Hilfsmittel bei der Übersetzung dar. Zur Analyse der Fachtexten und ihre Parallelität gehört der zweite Teil. Hier wurden drei Statuten verglichen, als auch verschiedene Verträge und Urkunden. Die zwei ersten Kapitel gelten als Erklärung des Begriffs Fachsprache, enthalten ihre Definitionen und sprachliche Charakteristika. Man berührt auch Abgrenzungsprobleme zwischen Gemeinsprache und Fachsprache. Die Fachsprache wird bezeichnet als eine Sprache mit einem speziellen Wortschatz (fachsprachliche Lexik) und speziellen Verwendungsweisen, die für ein bestimmtes Fachgebiet gilt und auf Grund terminologischer Festlegungen eine genaue Verständlichkeit und exakte Bezeichnungen innerhalb dieses Fachgebietes ermöglicht. Die Fachsprachen und Gemeinsprache lassen sich voneinander durch textsortenspezifische sprachliche Charakteristika der Fachlexika abgrenzen. Im dritten Kapitel werden die juristischen Textsorten, Rechtsübersetzung und die Paralleltexte als Hilfsmittel bei der Übertragung von Fachtexten analysiert. Wenn Textsorten für eine Kultur spezifisch sind, unterliegen sie im Bereich des Rechts der jeweiligen Rechtsordnung: die Rechtstexte sind abhängig von den spezifischen rechtlichen Inhalten einer Rechtsordnung, den darin vorgegebenen Kommunikationsbedingungen und -voraussetzungen, die von ihnen aus zur Bildung systemspezifischer Textsorten führten. Juristische Texte charakterisieren also strenge Rechtsvorschriften und sie werden an Rechtsregelungen gebunden. Die Rechtstexte besitzen charakteristisch für alle Texte den juristischen Stil, die Syntax, spezifische Lexika. Während der Übersetzung von Rechtstexten soll man auf das Problem der falschen Freunde achten und genau etymologische Bedeutung der Wörter untersuchen. Die falschen Freunde, anders Tautonyme, können zu Interferenzen führen, d.h. die Übertragung von sprachlichen Besonderheiten der Muttersprache auf die Fremdsprache.Das dritte Kapitel zeigt auch die Paralleltexte als Arbeitsmittel bei der Übersetzung von Rechtstexten. Die Paralleltexte erleichtern die Arbeit an den Übersetzungen und helfen genaue Übertragung eines Textes abgeben. Vor allem im Bereich des Rechts nehmen Paralleltexte einen wichtigen Platz ein. Die unterschiedlichen Verträge, Urkunden enthalten standardisierte Formeln, die systemspezifisch für juristische Textsorte sind, und hier wären Paralleltexte hilfreich. In dem analytischen Teil soll die Hypothese bewiesen werden, dass die Paralleltexte bessere Hilfestellung als Wörterbücher geben. Die Parallelität wurde am Beispiel der Statuten und Verträge untersucht. Die deutsch-polnischen Satzungen wurden miteinander auf dem lexikalischen und syntaktischen Ebene konfrontiert. Die Kauf-, Dienst-, oder Arbeitsverträge enthielten charakteristische Regelungen und Rechtsvorschriften, die in der Magisterarbeit gedeutet wurden. Die Wörterbücher schaffen nicht die Entwicklung der Sprache besonders im Bereich der Fachtexte. Die Rechtssprache entwickelt sich immer schneller und der Wortschatz im Bereich der Jura ist spezifisch. In dieser Situation müssen Juristen und Übersetzer gemeinsam an einer neuen Generation juristischer Wörterbücher arbeiten. Die Arbeit lohnt sich in wissenschaftlicher Hinsicht für beide Berufsgruppen und ist für die Intensivierung internationaler juristischer Zusammenarbeit von großer Bedeutung. Juristen und Übersetzer müssen gemeinsam an einer neuen Generation juristischer Wörterbücher arbeiten. Abschließepl
dc.abstract.plTematem przedłożonej tu pracy magisterskiej jest określenie znaczenia tekstów paralelnych w języku prawniczym przy tłumaczeniu z języka niemieckiego na język polski. Analiza tekstów paralelnych, takich jak statuty, umowy, potwierdziła wcześniej postawioną hipotezę, iż większą pomoc przy tłumaczeniu tekstów specjalistycznych stanowią teksty paralelne niż słowniki. Mając wzory pism w języku docelowym, tłumacząc, można się wzorować na ich układzie treści, budowie zdań, a przede wszystkim na prawniczym słownictwie. Praca została podzielona na dwie części: teoretyczną i analityczną. Część teoretyczna składa się z trzech rozdziałów. Pierwsze dwa rozdziały nawiązują do języków specjalistycznych. Przedstawiają ich charakterystykę oraz definiują pojęcie języka specjalistycznego (fachowego), który różni się od języka ponaddialektalnego przede wszystkim słownictwem fachowym, niejednokrotnie zawierającym wiele internacjonalizmów, oraz składnią, jak również częstotliwością użycia określonych form gramatycznych. Ta część pracy porusza także różnice pomiędzy językiem ogólnym a specjalistycznym. Wszelka próba definiowania języka specjalistycznego napotyka nieuchronnie trudności terminologiczne i semantyczne, jakie stwarzają różne synonimy języka ogólnonarodowego, które z konieczności przeciwstawiają się językowi specjalistycznemu. Jednakże język specjalistyczny można odróżnic od języka ogólnego poprzez styl i słownictwo fachowe, czy też specjalistyczną terminologię. Stanowi on pewien zbiór środków i zasobów odznaczających się wieloma stylami, rejestrami, poziomami i właściwościami leksykalnymi. Z gramatycznego, a zwłaszcza z syntaktycznego punktu widzenia, języki specjalistyczne wykorzystują zasoby słownictwa języka ogólnego, cechuje je jednakże znaczna selekcja tych zasobów i środków oraz nowa hierarchizacja dostępnych środków ekspresji. Trzeci rozdział dostarcza informacji na temat rodzajów tekstów specjalistycznych i przedstawia ich podział. Opisuje także na czym polega proces tłumaczenia tekstów specjalistycznych. W tej części zostaną także wyodrębnione rodzaje tłumaczeń tekstów specjalistycznych. Druga część pracy obejmuje analizę tekstów paralelnych na podstawie statutów w języku niemieckim według prawa niemieckiego i austriackiego, i w języku polskim według prawa polskiego. Analiza ta polegała na porównaniu treści, słownictwa i budowy zdań w trzech statutach. Na podstawie wnikliwej analizy polskich i niemieckich statutów oraz umów można stwierdzić, iż teksty paralelne są przydatne i bardzo pomocne w pracy tłumacza. Na podstawie przedłożonej tu pracy magisterskiej i przeprowadzonej analizy można wyciągnąć wniosek, iż słowniki stanowią niewystarczającą pomoc, gdyż nie nadążają za rozwojem języka, zwłaszcza na poziomie tekstów specjalistycznych w zakresie prawa. W przyszłości to prawnicy i tłumacze powinni wspólnie pracować nad nową generacją słowników specjalistycznych.Podsumowując analizę nasuwa się wniosek, iż teksty specjalistyczne zawierające charakterystyczną terminologię oraz ściśle określone przepisy prawne można profesjonalnie przetłumaczyć za pomocą tekstów paralelnych.pl
dc.affiliationWydział Filologicznypl
dc.contributor.advisorBarański, Jacek - 127227 pl
dc.contributor.authorNawrot, Katarzynapl
dc.contributor.departmentbycodeUJK/WF6pl
dc.contributor.reviewerKaleta-Wojtasik, Sławomira - 128596 pl
dc.contributor.reviewerBarański, Jacek - 127227 pl
dc.date.accessioned2022-01-20T22:46:51Z
dc.date.available2022-01-20T22:46:51Z
dc.date.submitted2011-09-22pl
dc.fieldofstudyfilologia germańskapl
dc.identifier.apddiploma-56023-119686pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/287183
dc.subject.entranslation, parallel texts, analytic, chapter, legal languagepl
dc.subject.otherParalleltexte, Jurasprache, Fachsprache, Satzung, Analyse, Rechtstextepl
dc.subject.plteksty paralelne, język prawniczy, analiza, statut, teksty prawnepl
dc.titleDie Bedeutung der Paralleltexte in der Jurasprache bei der Übersetzung aus dem Deutschen ins Polnischepl
dc.title.alternativeZnaczenie tekstów paralelnych w języku prawniczym przy tłumaczeniu z języka niemieckiego na język polskipl
dc.title.alternativeThe Meaning of parallel Texts in legal Language during Translation from German into Polishpl
dc.typemasterpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
My diploma project provides a general description of the meaning of parallel texts in legal language during translation from German into Polish. The analysis of parallel texts such as charters or contracts confirms given hypothesis that in translation of specialized texts they are much more helpful in comparison with dictionaries. Having different patterns of documents during translation we can imitate their content, the construction of sentences and legal vocabulary.This paper was divided into two parts: theoretical and analytic. The theoretical part of this work consists on three chapters. First two chapters refer to technical languages. They present general characteristics and the definition of the technical language. It is different to a form of a language that is spoken in one part of a country called a local dialect. There are differences in using vocabulary or syntax and the frequency of utilization of grammar structures. What is more, this part of the work demonstrates also differences between general and technical language. It is difficult to define specialized language because it contains own terminology and semantics in comparison with the mother tongue in each society. On the other hand, it is possible to distinguish the technical language from the general one by means of style and professional vocabulary or terminology. The professional language is a collection of resources which contains a lot of styles, levels and lexical properties. As far as grammar and syntax are concerned, the technical languages use the vocabulary resources from the general ones. Moreover, they are characterized by a large selection of prioritizing the available means of expression.Chapter three concentrates on different types of professional texts and presents their division. Furthermore, it highlights the process of translation of technical texts. This chapter also discusses the separate types of translations of written documents or texts in professional language.The analytic part of the project contains the analysis of parallel texts on the strength of charters in German according to the German and Austrian law. This fragment of work includes also examination of technical texts in Polish in accordance with the Polish law. Mentioned analysis consists on comparison of content, vocabulary and the structure of sentences in three charters.According to a detailed analysis of Polish and German statues and contacts, it can be concluded that the parallel texts are very useful at the translator’s work. Taking into consideration this diploma project and the analysis of professional texts, we come to the conclusion that the dictionaries give insufficient help. They do not keep up the development of the language, especially as far as the legal texts are concerned. In the future, lawyers and translators should work together to create a new generation of technical dictionaries.To sum up, the technical texts, which contain specific terminology and strict law, may be professionally translated by means of parallel texts.
dc.abstract.otherpl
In dieser Magisterarbeit wurde das Problem der Paralleltexte geschildert. Die Paralleltextanalyse hat die Hypothese bestätigt, dass die Paralleltexte bessere Hilfe bei der Übersetzung als Wörterbücher leisten. Die vorliegende Magisterarbeit ist in zwei Teile gegliedert: in theoretischen und analytischen Teil. Der theoretische Teil besteht aus drei Kapitel. Die zwei ersten Kapitel beziehen sich auf die Fachsprachen. Das dritte Kapitel zeigt die Charakteristik der Rechtstexte, ihre Übersetzung und stellt die Paralleltexte als Hilfsmittel bei der Übersetzung dar. Zur Analyse der Fachtexten und ihre Parallelität gehört der zweite Teil. Hier wurden drei Statuten verglichen, als auch verschiedene Verträge und Urkunden. Die zwei ersten Kapitel gelten als Erklärung des Begriffs Fachsprache, enthalten ihre Definitionen und sprachliche Charakteristika. Man berührt auch Abgrenzungsprobleme zwischen Gemeinsprache und Fachsprache. Die Fachsprache wird bezeichnet als eine Sprache mit einem speziellen Wortschatz (fachsprachliche Lexik) und speziellen Verwendungsweisen, die für ein bestimmtes Fachgebiet gilt und auf Grund terminologischer Festlegungen eine genaue Verständlichkeit und exakte Bezeichnungen innerhalb dieses Fachgebietes ermöglicht. Die Fachsprachen und Gemeinsprache lassen sich voneinander durch textsortenspezifische sprachliche Charakteristika der Fachlexika abgrenzen. Im dritten Kapitel werden die juristischen Textsorten, Rechtsübersetzung und die Paralleltexte als Hilfsmittel bei der Übertragung von Fachtexten analysiert. Wenn Textsorten für eine Kultur spezifisch sind, unterliegen sie im Bereich des Rechts der jeweiligen Rechtsordnung: die Rechtstexte sind abhängig von den spezifischen rechtlichen Inhalten einer Rechtsordnung, den darin vorgegebenen Kommunikationsbedingungen und -voraussetzungen, die von ihnen aus zur Bildung systemspezifischer Textsorten führten. Juristische Texte charakterisieren also strenge Rechtsvorschriften und sie werden an Rechtsregelungen gebunden. Die Rechtstexte besitzen charakteristisch für alle Texte den juristischen Stil, die Syntax, spezifische Lexika. Während der Übersetzung von Rechtstexten soll man auf das Problem der falschen Freunde achten und genau etymologische Bedeutung der Wörter untersuchen. Die falschen Freunde, anders Tautonyme, können zu Interferenzen führen, d.h. die Übertragung von sprachlichen Besonderheiten der Muttersprache auf die Fremdsprache.Das dritte Kapitel zeigt auch die Paralleltexte als Arbeitsmittel bei der Übersetzung von Rechtstexten. Die Paralleltexte erleichtern die Arbeit an den Übersetzungen und helfen genaue Übertragung eines Textes abgeben. Vor allem im Bereich des Rechts nehmen Paralleltexte einen wichtigen Platz ein. Die unterschiedlichen Verträge, Urkunden enthalten standardisierte Formeln, die systemspezifisch für juristische Textsorte sind, und hier wären Paralleltexte hilfreich. In dem analytischen Teil soll die Hypothese bewiesen werden, dass die Paralleltexte bessere Hilfestellung als Wörterbücher geben. Die Parallelität wurde am Beispiel der Statuten und Verträge untersucht. Die deutsch-polnischen Satzungen wurden miteinander auf dem lexikalischen und syntaktischen Ebene konfrontiert. Die Kauf-, Dienst-, oder Arbeitsverträge enthielten charakteristische Regelungen und Rechtsvorschriften, die in der Magisterarbeit gedeutet wurden. Die Wörterbücher schaffen nicht die Entwicklung der Sprache besonders im Bereich der Fachtexte. Die Rechtssprache entwickelt sich immer schneller und der Wortschatz im Bereich der Jura ist spezifisch. In dieser Situation müssen Juristen und Übersetzer gemeinsam an einer neuen Generation juristischer Wörterbücher arbeiten. Die Arbeit lohnt sich in wissenschaftlicher Hinsicht für beide Berufsgruppen und ist für die Intensivierung internationaler juristischer Zusammenarbeit von großer Bedeutung. Juristen und Übersetzer müssen gemeinsam an einer neuen Generation juristischer Wörterbücher arbeiten. Abschließe
dc.abstract.plpl
Tematem przedłożonej tu pracy magisterskiej jest określenie znaczenia tekstów paralelnych w języku prawniczym przy tłumaczeniu z języka niemieckiego na język polski. Analiza tekstów paralelnych, takich jak statuty, umowy, potwierdziła wcześniej postawioną hipotezę, iż większą pomoc przy tłumaczeniu tekstów specjalistycznych stanowią teksty paralelne niż słowniki. Mając wzory pism w języku docelowym, tłumacząc, można się wzorować na ich układzie treści, budowie zdań, a przede wszystkim na prawniczym słownictwie. Praca została podzielona na dwie części: teoretyczną i analityczną. Część teoretyczna składa się z trzech rozdziałów. Pierwsze dwa rozdziały nawiązują do języków specjalistycznych. Przedstawiają ich charakterystykę oraz definiują pojęcie języka specjalistycznego (fachowego), który różni się od języka ponaddialektalnego przede wszystkim słownictwem fachowym, niejednokrotnie zawierającym wiele internacjonalizmów, oraz składnią, jak również częstotliwością użycia określonych form gramatycznych. Ta część pracy porusza także różnice pomiędzy językiem ogólnym a specjalistycznym. Wszelka próba definiowania języka specjalistycznego napotyka nieuchronnie trudności terminologiczne i semantyczne, jakie stwarzają różne synonimy języka ogólnonarodowego, które z konieczności przeciwstawiają się językowi specjalistycznemu. Jednakże język specjalistyczny można odróżnic od języka ogólnego poprzez styl i słownictwo fachowe, czy też specjalistyczną terminologię. Stanowi on pewien zbiór środków i zasobów odznaczających się wieloma stylami, rejestrami, poziomami i właściwościami leksykalnymi. Z gramatycznego, a zwłaszcza z syntaktycznego punktu widzenia, języki specjalistyczne wykorzystują zasoby słownictwa języka ogólnego, cechuje je jednakże znaczna selekcja tych zasobów i środków oraz nowa hierarchizacja dostępnych środków ekspresji. Trzeci rozdział dostarcza informacji na temat rodzajów tekstów specjalistycznych i przedstawia ich podział. Opisuje także na czym polega proces tłumaczenia tekstów specjalistycznych. W tej części zostaną także wyodrębnione rodzaje tłumaczeń tekstów specjalistycznych. Druga część pracy obejmuje analizę tekstów paralelnych na podstawie statutów w języku niemieckim według prawa niemieckiego i austriackiego, i w języku polskim według prawa polskiego. Analiza ta polegała na porównaniu treści, słownictwa i budowy zdań w trzech statutach. Na podstawie wnikliwej analizy polskich i niemieckich statutów oraz umów można stwierdzić, iż teksty paralelne są przydatne i bardzo pomocne w pracy tłumacza. Na podstawie przedłożonej tu pracy magisterskiej i przeprowadzonej analizy można wyciągnąć wniosek, iż słowniki stanowią niewystarczającą pomoc, gdyż nie nadążają za rozwojem języka, zwłaszcza na poziomie tekstów specjalistycznych w zakresie prawa. W przyszłości to prawnicy i tłumacze powinni wspólnie pracować nad nową generacją słowników specjalistycznych.Podsumowując analizę nasuwa się wniosek, iż teksty specjalistyczne zawierające charakterystyczną terminologię oraz ściśle określone przepisy prawne można profesjonalnie przetłumaczyć za pomocą tekstów paralelnych.
dc.affiliationpl
Wydział Filologiczny
dc.contributor.advisorpl
Barański, Jacek - 127227
dc.contributor.authorpl
Nawrot, Katarzyna
dc.contributor.departmentbycodepl
UJK/WF6
dc.contributor.reviewerpl
Kaleta-Wojtasik, Sławomira - 128596
dc.contributor.reviewerpl
Barański, Jacek - 127227
dc.date.accessioned
2022-01-20T22:46:51Z
dc.date.available
2022-01-20T22:46:51Z
dc.date.submittedpl
2011-09-22
dc.fieldofstudypl
filologia germańska
dc.identifier.apdpl
diploma-56023-119686
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/287183
dc.subject.enpl
translation, parallel texts, analytic, chapter, legal language
dc.subject.otherpl
Paralleltexte, Jurasprache, Fachsprache, Satzung, Analyse, Rechtstexte
dc.subject.plpl
teksty paralelne, język prawniczy, analiza, statut, teksty prawne
dc.titlepl
Die Bedeutung der Paralleltexte in der Jurasprache bei der Übersetzung aus dem Deutschen ins Polnische
dc.title.alternativepl
Znaczenie tekstów paralelnych w języku prawniczym przy tłumaczeniu z języka niemieckiego na język polski
dc.title.alternativepl
The Meaning of parallel Texts in legal Language during Translation from German into Polish
dc.typepl
master
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
33
Views per month
Views per city
Warsaw
4
Cieszyn
2
Dublin
2
Krakow
2
Olsztyn
2
Wroclaw
2
Aleksandrów Łódzki
1
Cairo
1
Dobre Miasto
1
Frankfurt am Main
1

No access

No Thumbnail Available
Collections