Topos Matki Polki w polonistycznej edukacji licealnej

master
dc.abstract.enThe paper presents the topos of a Polish Mother from the beginning of its occurrence in the Polish culture. I present the genesis of the concept and give specific examples of the occurrence of the theme in art and literature. I discuss in details the issue since the collapse of the November Uprising, because it was when it began to get its meaning and now it is processed in the works of Polish artists.Topos of a Polish Mother was an inspiration for artists in the nineteenth and the twentieth centuries. In this paper I address to the works of the most remarkable artists such as Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Andrzej Wajda. All those outstanding people, along with other representatives of literature and art, have been referring to this topic, and noticing its new and interesting aspects. The Polish Mother appears in the works of contemporary writers such as Sylwia Chutnik or Krzysztof Varga, and also in the pop culture which proves its special position for the Polish people.In this paper I demonstrate that the Polish Mother is a unit which, in spite of stereotypes, characterizes sensitivity and empathy and is also sensitive to social problems. Deep interest in political situation affects their decisions too. This paper consists of three parts. In the first one I work with the evolution of the concept, I show the presence of the theme in the Middle Ages and I trace its development in the nineteenth century and beginning of the twentieth century. In the second part I present works of art which can be used in classroom. The works can serve as context for the literary description of the Polish Mother, can be the main topic of a lesson and therefore I put careful attention to it. The theme is present in various spheres of the Polish culture, which contributes to the expansion of its semantic field. The third part is a collection of lesson plans which use the topos of the Polish Mother. It is a summary of the discussion on this topic and possibilities of using it during the Polish language lessons. I also enclose a plan of an educational project, which enables students, in an attractive way, to get information, learn about the problem, use information related to this not so much popular topic nowadays.pl
dc.abstract.plPraca pozwala na zapoznanie się z toposem Matki Polki od początków jego kształtowania się w kulturze polskiej. Przedstawiam genezę pojęcia, podaję konkretne przykłady występowania motywu w sztuce i literaturze. Szczegółowo omawiam zagadnienie od momentu upadku powstania listopadowego, wtedy bowiem zaczęło ono przybierać znaczenia, jaki i dziś są przetwarzane w dziełach polskich twórców. Topos Matki Polki w dziewiętnastym i dwudziestym wieku stanowił inspirację dzieł najwybitniejszych artystów. Odniosę się zatem do prac najbardziej cenionych twórców takich jak na przykład Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Andrzej Wajda. Wszystkie te wyjątkowe postaci wraz z innymi przedstawicielami literatury i sztuki, odwoływały się do tematu, za każdym razem dostrzegając w nim nowe, interesujące znaczenia. Matka Polka to również motyw, jaki pojawia się w twórczości współczesnych pisarzy, takich jak Sylwia Chutnik czy Krzysztof Varga, jak i w kulturze popularnej, co dowodzi jego szczególnej pozycji w „zbiorowej świadomości” Polaków. W pracy wykażę, iż Matka Polka to jednostka, wbrew funkcjonującym stereotypom, którą cechuje niezwykła uczuciowość i wrażliwość nie tylko w stosunku do swoich podopiecznych, lecz jest ona również wyczulona na problemy społeczne. Żywo interesuje ją także sytuacja polityczna, która w dużej mierze wpływa na jej postępowanie. Praca zawiera trzy części. W pierwszej z nich zajmę się ewolucją pojęcia, wykażę obecność motywu w średniowieczu, na przykładach literackich prześledzę jego rozwój w wieku dziewiętnastym oraz w początkach wieku dwudziestego. W części drugiej przedstawię przykłady dzieł sztuki, które można wykorzystać podczas lekcji. Zaprezentowane dzieła mogą posłużyć jako konteksty do literackich opisów Matki Polki, mogą również stać się osią danej lekcji, dlatego też poświęcam im szczególną uwagę. Topos obecny jest w różnych dziedzinach polskiej kultury, co przyczynia się do poszerzania jego pola semantycznego. Część trzecia, to przygotowany przeze mnie cykl konspektów lekcji, które wykorzystują temat Matki Polki. Propozycja ta porusza problemy omówione w pracy, jest podsumowaniem rozważań na temat toposu oraz możliwości jego wykorzystania na lekcjach języka polskiego.Przedstawię również plan projektu edukacyjnego, dzięki któremu uczniowie będą mogli, w atrakcyjny dla siebie sposób, zdobywać informacje, zapoznawać się z problemem, wykorzystywać wiadomości związane z tym, może już nie tak popularnym w czasach dzisiejszych, tematem.pl
dc.affiliationWydział Polonistykipl
dc.contributor.advisorPilch, Anna - 131398 pl
dc.contributor.authorStawarz, Paulinapl
dc.contributor.departmentbycodeUJK/WP4pl
dc.contributor.reviewerRusek, Marta - 131725 pl
dc.contributor.reviewerPilch, Anna - 131398 pl
dc.date.accessioned2020-07-24T15:43:05Z
dc.date.available2020-07-24T15:43:05Z
dc.date.submitted2013-07-08pl
dc.fieldofstudynauczycielskapl
dc.identifier.apddiploma-74379-84999pl
dc.identifier.projectAPD / Opl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/187215
dc.languagepolpl
dc.subject.enPolish Mother,literature, high school, topospl
dc.subject.plMatka Polka, literatura, liceum, topospl
dc.titleTopos Matki Polki w polonistycznej edukacji licealnejpl
dc.title.alternativeTopos of a Polish Mother in the Polish language education in high school.pl
dc.typemasterpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
The paper presents the topos of a Polish Mother from the beginning of its occurrence in the Polish culture. I present the genesis of the concept and give specific examples of the occurrence of the theme in art and literature. I discuss in details the issue since the collapse of the November Uprising, because it was when it began to get its meaning and now it is processed in the works of Polish artists.Topos of a Polish Mother was an inspiration for artists in the nineteenth and the twentieth centuries. In this paper I address to the works of the most remarkable artists such as Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Andrzej Wajda. All those outstanding people, along with other representatives of literature and art, have been referring to this topic, and noticing its new and interesting aspects. The Polish Mother appears in the works of contemporary writers such as Sylwia Chutnik or Krzysztof Varga, and also in the pop culture which proves its special position for the Polish people.In this paper I demonstrate that the Polish Mother is a unit which, in spite of stereotypes, characterizes sensitivity and empathy and is also sensitive to social problems. Deep interest in political situation affects their decisions too. This paper consists of three parts. In the first one I work with the evolution of the concept, I show the presence of the theme in the Middle Ages and I trace its development in the nineteenth century and beginning of the twentieth century. In the second part I present works of art which can be used in classroom. The works can serve as context for the literary description of the Polish Mother, can be the main topic of a lesson and therefore I put careful attention to it. The theme is present in various spheres of the Polish culture, which contributes to the expansion of its semantic field. The third part is a collection of lesson plans which use the topos of the Polish Mother. It is a summary of the discussion on this topic and possibilities of using it during the Polish language lessons. I also enclose a plan of an educational project, which enables students, in an attractive way, to get information, learn about the problem, use information related to this not so much popular topic nowadays.
dc.abstract.plpl
Praca pozwala na zapoznanie się z toposem Matki Polki od początków jego kształtowania się w kulturze polskiej. Przedstawiam genezę pojęcia, podaję konkretne przykłady występowania motywu w sztuce i literaturze. Szczegółowo omawiam zagadnienie od momentu upadku powstania listopadowego, wtedy bowiem zaczęło ono przybierać znaczenia, jaki i dziś są przetwarzane w dziełach polskich twórców. Topos Matki Polki w dziewiętnastym i dwudziestym wieku stanowił inspirację dzieł najwybitniejszych artystów. Odniosę się zatem do prac najbardziej cenionych twórców takich jak na przykład Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański, Tadeusz Różewicz, Czesław Miłosz, Andrzej Wajda. Wszystkie te wyjątkowe postaci wraz z innymi przedstawicielami literatury i sztuki, odwoływały się do tematu, za każdym razem dostrzegając w nim nowe, interesujące znaczenia. Matka Polka to również motyw, jaki pojawia się w twórczości współczesnych pisarzy, takich jak Sylwia Chutnik czy Krzysztof Varga, jak i w kulturze popularnej, co dowodzi jego szczególnej pozycji w „zbiorowej świadomości” Polaków. W pracy wykażę, iż Matka Polka to jednostka, wbrew funkcjonującym stereotypom, którą cechuje niezwykła uczuciowość i wrażliwość nie tylko w stosunku do swoich podopiecznych, lecz jest ona również wyczulona na problemy społeczne. Żywo interesuje ją także sytuacja polityczna, która w dużej mierze wpływa na jej postępowanie. Praca zawiera trzy części. W pierwszej z nich zajmę się ewolucją pojęcia, wykażę obecność motywu w średniowieczu, na przykładach literackich prześledzę jego rozwój w wieku dziewiętnastym oraz w początkach wieku dwudziestego. W części drugiej przedstawię przykłady dzieł sztuki, które można wykorzystać podczas lekcji. Zaprezentowane dzieła mogą posłużyć jako konteksty do literackich opisów Matki Polki, mogą również stać się osią danej lekcji, dlatego też poświęcam im szczególną uwagę. Topos obecny jest w różnych dziedzinach polskiej kultury, co przyczynia się do poszerzania jego pola semantycznego. Część trzecia, to przygotowany przeze mnie cykl konspektów lekcji, które wykorzystują temat Matki Polki. Propozycja ta porusza problemy omówione w pracy, jest podsumowaniem rozważań na temat toposu oraz możliwości jego wykorzystania na lekcjach języka polskiego.Przedstawię również plan projektu edukacyjnego, dzięki któremu uczniowie będą mogli, w atrakcyjny dla siebie sposób, zdobywać informacje, zapoznawać się z problemem, wykorzystywać wiadomości związane z tym, może już nie tak popularnym w czasach dzisiejszych, tematem.
dc.affiliationpl
Wydział Polonistyki
dc.contributor.advisorpl
Pilch, Anna - 131398
dc.contributor.authorpl
Stawarz, Paulina
dc.contributor.departmentbycodepl
UJK/WP4
dc.contributor.reviewerpl
Rusek, Marta - 131725
dc.contributor.reviewerpl
Pilch, Anna - 131398
dc.date.accessioned
2020-07-24T15:43:05Z
dc.date.available
2020-07-24T15:43:05Z
dc.date.submittedpl
2013-07-08
dc.fieldofstudypl
nauczycielska
dc.identifier.apdpl
diploma-74379-84999
dc.identifier.projectpl
APD / O
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/187215
dc.languagepl
pol
dc.subject.enpl
Polish Mother,literature, high school, topos
dc.subject.plpl
Matka Polka, literatura, liceum, topos
dc.titlepl
Topos Matki Polki w polonistycznej edukacji licealnej
dc.title.alternativepl
Topos of a Polish Mother in the Polish language education in high school.
dc.typepl
master
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
162
Views per month
Views per city
Warsaw
27
Zebowice
12
Krakow
8
Poznan
5
Katowice
3
Lodz
3
Szczecin
3
Wroclaw
3
Wyszków
3
Bialystok
2

No access

No Thumbnail Available