"Stav kodifikace slezského spisovného jazyka"

master
dc.abstract.enThis work is a probe into the description of Silesian language codification. The text is divided into three chapters, where the current situation is descriped. First one was focused on the political and legal situation of Silesian, so it was mentioned the legislation of the European Union, Council of Europe and finally polish minority act, where we can find a definition of regional language. Second chapter describes the discussion about linguistic aspect, if Silesiana is a polish dialect, independent Slavic language or a creole, which is a stable natural language developed from the mixing of parent languages. In the opinion of Polish linguistics the Silesian is a Polish dialect. Sociolinguistics, which is the descriptive study of the effect of any and all aspects of society, including cultural norms, expectations, and context, on the way language is used, and the effects of language use on society, can perceive it as a independent language like for example Dutch, Moldovan or Macedonian. Third chapter describes current situation of codification, so we present the proposals of spelling and grammar. We think, that for Silesian are much more important the sociolinguistics criterions.pl
dc.abstract.otherPráce pojednává o nejdůležitějších aspektech spojených s kodifikací slezského spisovného jazyka. Jejím cílem je popis současného stavu standardizace včetně základních problémů, s nimiž se standardizace setkává. První kapitola je věnována právním a politickým aspektům osamostatnění slezštiny, neboť její kodifikátoří zároveň usilují o vepsání slezského jazyka do katalogu regionálních jazyků ve smyslu polského menšinového zákona. Tyto snahy nejsou dosud úspěšné. Příslušná část je rovněž věnována mezinárodněprávním úpravám v oblasti ochrany regionálních a menšinových jazyků. Ve druhé kapitole je uveden popis diskuze o statusu slezštiny, tedy zda se jedná o dialekt/jazyk anebo kreolštinu. Z hlediska tradiční systémové jazykovědy začleňují lingvisté slezštinu do skupiny lechických jazyků a považují ji za jeden z polských dialektů. Sociolingvistika vnímá tuto problematiku trochu jinak. Nejdůležitější roli hraje pocit uživatelů, zda považují slezštinu za polský dialekt nebo za samostatný jazyk. Je nutno upozorni, že počet lidí hlásících se ke slezskému jazyku čini dle posledního sčítání 529 tisíc občanů Polské republiky. Tento počet se od sčítání v roce 2001 znásobil až desetkrát. Třetí kapitola pojednává o stavu kodifikace a jednotlivých návrzích jejího pravopisu. Vychází se z definice standardizace a jejích etap, pak věnujeme pozornost kodifikaci z hlediska historického (Steuerova abeceda), končíme u ślabikorzového pravopisu, který se zdá dosud nejrozsáhlejším a nejkomplexnějším řešením celé otázky. Přicházíme k závěru, že o osamostatnění jazyka by měla rozhodovat kritéria sociolingvistická, nikoliv polská jazyková politika.pl
dc.abstract.plNiniejsza praca magisterska pt. Stav kodifikace slezského spisovného jazyka (Stan kodyfikacji śląskiego języka literackiego) traktuje o najważniejszych aspektach związanych ze standaryzacją śląszczyzny. Pracę podzielono na trzy rozdziały. W jej końcowej części załączono fragmenty tekstów pisanych po śląsku oraz mapy, na których zaznaczono charakterystyczne cechy poszczególnych dialektów śląskich.W rozdziale I starałem się spojrzeć na dialekt/język śląski z perspektywy prawa i to zarówno w kontekście krajowym, jak i międzynarodowym. Jest to o tyle uzasadnione, że zwolennicy istnienia języka śląskiego działają na rzecz wpisania go do polskiej ustawy o mniejszościach narodowych. Rozdział II został poświęcony dyskusji językoznawczej dotyczącej podstawowego problemu – czy śląszczyzna jest językiem/dialektem/kreolem. Skupiam się przede wszystkim na argumentach dwóch ostatnich grup, a mianowicie zwolenników tezy o dialekcie śląskim jako części polskiego systemu językowego oraz popierających teorię Tomasza Kamuselli o istnieniu kreoli górnośląskich. Rozdział III poświęciłem analizie obecnego stanu kodyfikacji języka/etnolektu śląskiego. W mojej pracy dokonałem subiektywnego wyboru kilku propozycji kodyfikacji, które uważam za najlepiej dopracowane lub najpopularniejsze, chociażby z uwagi na autorów. Próby kodyfikacyjne są odpowiedzią na rosnącą potrzebę identyfikacji Ślązaków oraz ratowania godki przed zanikiem i rozmyciem się w polszczyźnie standardowej. Być może w końcu dojdzie również do wpisania śląskiego do katalogu języków regionalnych, jest to jednak kwestia co najmniej paru lat i wymaga dopracowania, a także zdecydowania się na któryś z wymienionych lub też jeszcze nieopracowanych systemów pisowni.pl
dc.affiliationWydział Filologicznypl
dc.contributor.advisorOczko, Barbara - 131129 pl
dc.contributor.authorParecki, Andrzejpl
dc.contributor.departmentbycodeUJK/WF6pl
dc.contributor.reviewerFałowski, Przemysławpl
dc.contributor.reviewerOczko, Barbara - 131129 pl
dc.date.accessioned2020-07-24T20:46:01Z
dc.date.available2020-07-24T20:46:01Z
dc.date.submitted2013-10-21pl
dc.fieldofstudyfilologia słowiańska - czeskapl
dc.identifier.apddiploma-82399-23087pl
dc.identifier.projectAPD / Opl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/191925
dc.languageczepl
dc.subject.enSilesian language, codification, spelling, regional languagepl
dc.subject.otherSlezština, kodifikace, pravopis, regionální jazykpl
dc.subject.plJęzyk śląski, kodyfikacja, ortografia, język regionalnypl
dc.title"Stav kodifikace slezského spisovného jazyka"pl
dc.title.alternativeStan kodyfikacji śląskiego języka literackiegopl
dc.title.alternativeCurrent situation of Silesian language codificationpl
dc.typemasterpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
This work is a probe into the description of Silesian language codification. The text is divided into three chapters, where the current situation is descriped. First one was focused on the political and legal situation of Silesian, so it was mentioned the legislation of the European Union, Council of Europe and finally polish minority act, where we can find a definition of regional language. Second chapter describes the discussion about linguistic aspect, if Silesiana is a polish dialect, independent Slavic language or a creole, which is a stable natural language developed from the mixing of parent languages. In the opinion of Polish linguistics the Silesian is a Polish dialect. Sociolinguistics, which is the descriptive study of the effect of any and all aspects of society, including cultural norms, expectations, and context, on the way language is used, and the effects of language use on society, can perceive it as a independent language like for example Dutch, Moldovan or Macedonian. Third chapter describes current situation of codification, so we present the proposals of spelling and grammar. We think, that for Silesian are much more important the sociolinguistics criterions.
dc.abstract.otherpl
Práce pojednává o nejdůležitějších aspektech spojených s kodifikací slezského spisovného jazyka. Jejím cílem je popis současného stavu standardizace včetně základních problémů, s nimiž se standardizace setkává. První kapitola je věnována právním a politickým aspektům osamostatnění slezštiny, neboť její kodifikátoří zároveň usilují o vepsání slezského jazyka do katalogu regionálních jazyků ve smyslu polského menšinového zákona. Tyto snahy nejsou dosud úspěšné. Příslušná část je rovněž věnována mezinárodněprávním úpravám v oblasti ochrany regionálních a menšinových jazyků. Ve druhé kapitole je uveden popis diskuze o statusu slezštiny, tedy zda se jedná o dialekt/jazyk anebo kreolštinu. Z hlediska tradiční systémové jazykovědy začleňují lingvisté slezštinu do skupiny lechických jazyků a považují ji za jeden z polských dialektů. Sociolingvistika vnímá tuto problematiku trochu jinak. Nejdůležitější roli hraje pocit uživatelů, zda považují slezštinu za polský dialekt nebo za samostatný jazyk. Je nutno upozorni, že počet lidí hlásících se ke slezskému jazyku čini dle posledního sčítání 529 tisíc občanů Polské republiky. Tento počet se od sčítání v roce 2001 znásobil až desetkrát. Třetí kapitola pojednává o stavu kodifikace a jednotlivých návrzích jejího pravopisu. Vychází se z definice standardizace a jejích etap, pak věnujeme pozornost kodifikaci z hlediska historického (Steuerova abeceda), končíme u ślabikorzového pravopisu, který se zdá dosud nejrozsáhlejším a nejkomplexnějším řešením celé otázky. Přicházíme k závěru, že o osamostatnění jazyka by měla rozhodovat kritéria sociolingvistická, nikoliv polská jazyková politika.
dc.abstract.plpl
Niniejsza praca magisterska pt. Stav kodifikace slezského spisovného jazyka (Stan kodyfikacji śląskiego języka literackiego) traktuje o najważniejszych aspektach związanych ze standaryzacją śląszczyzny. Pracę podzielono na trzy rozdziały. W jej końcowej części załączono fragmenty tekstów pisanych po śląsku oraz mapy, na których zaznaczono charakterystyczne cechy poszczególnych dialektów śląskich.W rozdziale I starałem się spojrzeć na dialekt/język śląski z perspektywy prawa i to zarówno w kontekście krajowym, jak i międzynarodowym. Jest to o tyle uzasadnione, że zwolennicy istnienia języka śląskiego działają na rzecz wpisania go do polskiej ustawy o mniejszościach narodowych. Rozdział II został poświęcony dyskusji językoznawczej dotyczącej podstawowego problemu – czy śląszczyzna jest językiem/dialektem/kreolem. Skupiam się przede wszystkim na argumentach dwóch ostatnich grup, a mianowicie zwolenników tezy o dialekcie śląskim jako części polskiego systemu językowego oraz popierających teorię Tomasza Kamuselli o istnieniu kreoli górnośląskich. Rozdział III poświęciłem analizie obecnego stanu kodyfikacji języka/etnolektu śląskiego. W mojej pracy dokonałem subiektywnego wyboru kilku propozycji kodyfikacji, które uważam za najlepiej dopracowane lub najpopularniejsze, chociażby z uwagi na autorów. Próby kodyfikacyjne są odpowiedzią na rosnącą potrzebę identyfikacji Ślązaków oraz ratowania godki przed zanikiem i rozmyciem się w polszczyźnie standardowej. Być może w końcu dojdzie również do wpisania śląskiego do katalogu języków regionalnych, jest to jednak kwestia co najmniej paru lat i wymaga dopracowania, a także zdecydowania się na któryś z wymienionych lub też jeszcze nieopracowanych systemów pisowni.
dc.affiliationpl
Wydział Filologiczny
dc.contributor.advisorpl
Oczko, Barbara - 131129
dc.contributor.authorpl
Parecki, Andrzej
dc.contributor.departmentbycodepl
UJK/WF6
dc.contributor.reviewerpl
Fałowski, Przemysław
dc.contributor.reviewerpl
Oczko, Barbara - 131129
dc.date.accessioned
2020-07-24T20:46:01Z
dc.date.available
2020-07-24T20:46:01Z
dc.date.submittedpl
2013-10-21
dc.fieldofstudypl
filologia słowiańska - czeska
dc.identifier.apdpl
diploma-82399-23087
dc.identifier.projectpl
APD / O
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/191925
dc.languagepl
cze
dc.subject.enpl
Silesian language, codification, spelling, regional language
dc.subject.otherpl
Slezština, kodifikace, pravopis, regionální jazyk
dc.subject.plpl
Język śląski, kodyfikacja, ortografia, język regionalny
dc.titlepl
"Stav kodifikace slezského spisovného jazyka"
dc.title.alternativepl
Stan kodyfikacji śląskiego języka literackiego
dc.title.alternativepl
Current situation of Silesian language codification
dc.typepl
master
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
26
Views per month
Views per city
Brno
16
Dublin
3
Wroclaw
2
Nuremberg
1
Ostrava
1

No access

No Thumbnail Available