Od obserwatorów do gapiów : kategoria "bystanders" i analiza wizualna

2018
journal article
article
1
cris.lastimport.wos2024-04-09T18:39:57Z
dc.abstract.enIn this essay, bystanders are analysed not through the lens of topography (i.e. geographical closeness to the events expressed in the term "by-stander"), but as visual subjects. Concerning those who witnessed the Holocaust, bystanders are linked with various types of scopic activities, especially negative ones: they are often generalized as passive onlookers, as "those who stare" with libidinal pleasure [Polish: gapie; French: badauds; German: Schaulustige]. It is surprising, however, that the frequent use of scopic vocabulary is not necessarily associated with developed theoretical concerns. The recent visual (iconic) turn, however, has provided a refined and varied set of tools for analysing the faculty of seeing. Therefore, it is no longer plausible to discuss the processes of seeing without precise conceptualizations. Instead of employing visual terms merely as synonyms, this essay challenges and restructures available categorizations for bystanders as those acquiring knowledge through the sense of sight.pl
dc.abstract.otherAnaliza świadków Zagłady, rozumianych jako nie-neutralni postronni, prowadzona poza tradycyjnym ujęciem topograficznym (opisujących tzw. bystanders z triady Hilberga jako obecnych w danym miejscu podczas popełniania zbrodni). Zważywszy na częstotliwość określeń dotyczących czynności skopicznych świadków Holokaustu (patrzenia, przyglądania się, podglądania, obserwowania) proponuję w niniejszym artykule poważniejsze zastosowanie do analizy postronnych ustaleń płynących z pola badań nad kulturą wizualną. Zwrot piktorialny pozwala na dokładne różnicowanie pojęć, stosowanych dotychczas synonimicznie, i precyzyjniejsze dookreślanie ontologii świadków Zagłady, ich możliwości poznawczych i typów podejmowanych przez nich akcji.pl
dc.affiliationWydział Polonistyki : Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowychpl
dc.contributor.authorSendyka, Roma - 131825 pl
dc.date.accession2019-04-11pl
dc.date.accessioned2019-04-12T10:48:55Z
dc.date.available2019-04-12T10:48:55Z
dc.date.issued2018pl
dc.date.openaccess12
dc.description.accesstimepo opublikowaniu
dc.description.number3 (171)pl
dc.description.physical117-130pl
dc.description.publication1pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doi10.18318/td.2018.3.7pl
dc.identifier.issn0867-0633pl
dc.identifier.project2aH 15 0121 83pl
dc.identifier.projectROD UJ / OPpl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/72968
dc.identifier.weblinkhttp://rcin.org.pl/Content/67255/WA248_87328_P-I-2524_sendyka-obserwator_o.pdfpl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceOTHER
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte repozytorium
dc.subject.enbystanderpl
dc.subject.enobserverpl
dc.subject.enwitnesspl
dc.subject.engawkerpl
dc.subject.enonlookerpl
dc.subject.enviewerpl
dc.subject.envisual subjectpl
dc.subject.enHolocaustpl
dc.subject.plświadekpl
dc.subject.plpostronnypl
dc.subject.plZagładapl
dc.subject.plHolokaustpl
dc.subject.planaliza wizualnapl
dc.subject.plpodmiot skopicznypl
dc.subject.plwidzpl
dc.subject.plobserwatorpl
dc.subject.plgappl
dc.subject.plpodglądaczpl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleOd obserwatorów do gapiów : kategoria "bystanders" i analiza wizualnapl
dc.title.alternativeBystanders as visual subjects : onlookers, spectators, observers, gawkerspl
dc.title.journalTeksty Drugiepl
dc.title.volumeUstanawianie świadkapl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
cris.lastimport.wos
2024-04-09T18:39:57Z
dc.abstract.enpl
In this essay, bystanders are analysed not through the lens of topography (i.e. geographical closeness to the events expressed in the term "by-stander"), but as visual subjects. Concerning those who witnessed the Holocaust, bystanders are linked with various types of scopic activities, especially negative ones: they are often generalized as passive onlookers, as "those who stare" with libidinal pleasure [Polish: gapie; French: badauds; German: Schaulustige]. It is surprising, however, that the frequent use of scopic vocabulary is not necessarily associated with developed theoretical concerns. The recent visual (iconic) turn, however, has provided a refined and varied set of tools for analysing the faculty of seeing. Therefore, it is no longer plausible to discuss the processes of seeing without precise conceptualizations. Instead of employing visual terms merely as synonyms, this essay challenges and restructures available categorizations for bystanders as those acquiring knowledge through the sense of sight.
dc.abstract.otherpl
Analiza świadków Zagłady, rozumianych jako nie-neutralni postronni, prowadzona poza tradycyjnym ujęciem topograficznym (opisujących tzw. bystanders z triady Hilberga jako obecnych w danym miejscu podczas popełniania zbrodni). Zważywszy na częstotliwość określeń dotyczących czynności skopicznych świadków Holokaustu (patrzenia, przyglądania się, podglądania, obserwowania) proponuję w niniejszym artykule poważniejsze zastosowanie do analizy postronnych ustaleń płynących z pola badań nad kulturą wizualną. Zwrot piktorialny pozwala na dokładne różnicowanie pojęć, stosowanych dotychczas synonimicznie, i precyzyjniejsze dookreślanie ontologii świadków Zagłady, ich możliwości poznawczych i typów podejmowanych przez nich akcji.
dc.affiliationpl
Wydział Polonistyki : Katedra Antropologii Literatury i Badań Kulturowych
dc.contributor.authorpl
Sendyka, Roma - 131825
dc.date.accessionpl
2019-04-11
dc.date.accessioned
2019-04-12T10:48:55Z
dc.date.available
2019-04-12T10:48:55Z
dc.date.issuedpl
2018
dc.date.openaccess
12
dc.description.accesstime
po opublikowaniu
dc.description.numberpl
3 (171)
dc.description.physicalpl
117-130
dc.description.publicationpl
1
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.identifier.doipl
10.18318/td.2018.3.7
dc.identifier.issnpl
0867-0633
dc.identifier.projectpl
2aH 15 0121 83
dc.identifier.projectpl
ROD UJ / OP
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/72968
dc.identifier.weblinkpl
http://rcin.org.pl/Content/67255/WA248_87328_P-I-2524_sendyka-obserwator_o.pdf
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
OTHER
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte repozytorium
dc.subject.enpl
bystander
dc.subject.enpl
observer
dc.subject.enpl
witness
dc.subject.enpl
gawker
dc.subject.enpl
onlooker
dc.subject.enpl
viewer
dc.subject.enpl
visual subject
dc.subject.enpl
Holocaust
dc.subject.plpl
świadek
dc.subject.plpl
postronny
dc.subject.plpl
Zagłada
dc.subject.plpl
Holokaust
dc.subject.plpl
analiza wizualna
dc.subject.plpl
podmiot skopiczny
dc.subject.plpl
widz
dc.subject.plpl
obserwator
dc.subject.plpl
gap
dc.subject.plpl
podglądacz
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Od obserwatorów do gapiów : kategoria "bystanders" i analiza wizualna
dc.title.alternativepl
Bystanders as visual subjects : onlookers, spectators, observers, gawkers
dc.title.journalpl
Teksty Drugie
dc.title.volumepl
Ustanawianie świadka
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
0
Views per month
Downloads
sendyka_od_obserwatorow_do_gapiow_2018.pdf
2