Titles, seals and coats of arms as symbols of power and importance of Lithuanian dukes before the Union of Lublin

2017
journal article
article
dc.abstract.plTytuły, pieczęcie i herby książąt litewskich nie stały się jak dotąd przedmiotem odrębnego zainteresowania historyków, jako że był to temat poruszany głównie na marginesie rozważań nad symboliką władzy wielkich książąt litewskich, zwłaszcza Jagiellonów. Ze względu na wielką liczbę i zróżnicowane książąt żyjących na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego przed unią lubelską, artykuł skupia się na analizie tytułów, pieczęci i herbów używanych przez Giedyminowiczów oraz ich potomków. W omawianym okresie książęta ci odgrywali istotną rolę polityczną i społeczną, szczególnie pod koniec XIV i na początku XV wieku, gdy władali własnymi księstwami dzielnicowymi i blisko współpracowali (bądź rywalizowali) z wielkim księciem. Chociaż w XV wieku utracili podmiotowość polityczną i zostali zaliczeni do warstwy właścicieli ziemskich, to jednak zachowali wiele przywilejów i wciąż odgrywali ogromną rolę w życiu politycznym i społecznym, zwłaszcza na obszarze swoich prowincji. Ciesząc się autorytetem i rozległymi wpływami, książęta ci wytworzyli interesujący i warty analizy zespół symboli władzy i znaczenia. Analiza najbardziej reprezentatywnych zabytków pokazuje, że tytuły, pieczęcie i herby stanowiły przede wszystkim wskaźnik odzwierciedlający status społeczny i pozycję Giedyminowiczów w państwie: inne symbole określały rangę Giedyminowiczów jako książąt dzielnicowych, a inne – Giedyminowiczów jako zamożnych posiadaczy ziemskich. Zarówno jednak w pierwszym, jak i drugim przypadku, książęta potrafili w taki sposób posłużyć się tymi symboli, aby stworzyć propagandowy wizerunek i wyrazić daleko idące aspiracje polityczne. Do tego celu najlepiej nadawała się symbolika wielkoksiążęca, szczególnie Jagiellońska, do której książęta, jako bliscy krewniacy, mieli dosyć szeroki dostęp. Inspirowanie się lub wprost sięganie po symbole monarsze wydaje się wyróżniać książąt litewskich na tle innych europejskich bocznych gałęzi panującego domu. Może to wskazywać, że książęta upatrywali głównego źródła swojej potęgi i znaczenia nie we własnej odrębności i zamożności, ale w łasce i pokrewieństwie z wielkimi książętami.pl
dc.affiliationWydział Historycznypl
dc.contributor.authorRogulski, Jakub - 106965 pl
dc.date.accessioned2019-01-09T13:16:20Z
dc.date.available2019-01-09T13:16:20Z
dc.date.issued2017pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.number1pl
dc.description.physical97-129pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume82pl
dc.identifier.doi10.15762/ZH.2017.03pl
dc.identifier.eissn2449-8637pl
dc.identifier.issn0044-1791pl
dc.identifier.projectROD UJ / OPpl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/65307
dc.languageengpl
dc.language.containerengpl
dc.rightsLicencja Creative Commons - Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowa (CC BY-NC)*
dc.rights.licenceCC-BY-NC
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enmiddle agespl
dc.subject.enthe Grand Duchy of Lithuaniapl
dc.subject.enparallel branches of a ruling housepl
dc.subject.endukespl
dc.subject.endemonstration of powerpl
dc.subject.entitulaturepl
dc.subject.ensigillographypl
dc.subject.enheraldrypl
dc.subject.plśredniowieczepl
dc.subject.plWielkie Księstwo Litewskiepl
dc.subject.plksiążętapl
dc.subject.plmanifestacja władzypl
dc.subject.pltytulaturapl
dc.subject.plsfragistykapl
dc.subject.plheraldykapl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleTitles, seals and coats of arms as symbols of power and importance of Lithuanian dukes before the Union of Lublinpl
dc.title.alternativeTytuły, pieczęcie i herby książąt litewskich jako symbole władzy i znaczenia przed Unią Lubelskąpl
dc.title.journalZapiski Historycznepl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.plpl
Tytuły, pieczęcie i herby książąt litewskich nie stały się jak dotąd przedmiotem odrębnego zainteresowania historyków, jako że był to temat poruszany głównie na marginesie rozważań nad symboliką władzy wielkich książąt litewskich, zwłaszcza Jagiellonów. Ze względu na wielką liczbę i zróżnicowane książąt żyjących na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego przed unią lubelską, artykuł skupia się na analizie tytułów, pieczęci i herbów używanych przez Giedyminowiczów oraz ich potomków. W omawianym okresie książęta ci odgrywali istotną rolę polityczną i społeczną, szczególnie pod koniec XIV i na początku XV wieku, gdy władali własnymi księstwami dzielnicowymi i blisko współpracowali (bądź rywalizowali) z wielkim księciem. Chociaż w XV wieku utracili podmiotowość polityczną i zostali zaliczeni do warstwy właścicieli ziemskich, to jednak zachowali wiele przywilejów i wciąż odgrywali ogromną rolę w życiu politycznym i społecznym, zwłaszcza na obszarze swoich prowincji. Ciesząc się autorytetem i rozległymi wpływami, książęta ci wytworzyli interesujący i warty analizy zespół symboli władzy i znaczenia. Analiza najbardziej reprezentatywnych zabytków pokazuje, że tytuły, pieczęcie i herby stanowiły przede wszystkim wskaźnik odzwierciedlający status społeczny i pozycję Giedyminowiczów w państwie: inne symbole określały rangę Giedyminowiczów jako książąt dzielnicowych, a inne – Giedyminowiczów jako zamożnych posiadaczy ziemskich. Zarówno jednak w pierwszym, jak i drugim przypadku, książęta potrafili w taki sposób posłużyć się tymi symboli, aby stworzyć propagandowy wizerunek i wyrazić daleko idące aspiracje polityczne. Do tego celu najlepiej nadawała się symbolika wielkoksiążęca, szczególnie Jagiellońska, do której książęta, jako bliscy krewniacy, mieli dosyć szeroki dostęp. Inspirowanie się lub wprost sięganie po symbole monarsze wydaje się wyróżniać książąt litewskich na tle innych europejskich bocznych gałęzi panującego domu. Może to wskazywać, że książęta upatrywali głównego źródła swojej potęgi i znaczenia nie we własnej odrębności i zamożności, ale w łasce i pokrewieństwie z wielkimi książętami.
dc.affiliationpl
Wydział Historyczny
dc.contributor.authorpl
Rogulski, Jakub - 106965
dc.date.accessioned
2019-01-09T13:16:20Z
dc.date.available
2019-01-09T13:16:20Z
dc.date.issuedpl
2017
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.numberpl
1
dc.description.physicalpl
97-129
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
82
dc.identifier.doipl
10.15762/ZH.2017.03
dc.identifier.eissnpl
2449-8637
dc.identifier.issnpl
0044-1791
dc.identifier.projectpl
ROD UJ / OP
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/65307
dc.languagepl
eng
dc.language.containerpl
eng
dc.rights*
Licencja Creative Commons - Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowa (CC BY-NC)
dc.rights.licence
CC-BY-NC
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
middle ages
dc.subject.enpl
the Grand Duchy of Lithuania
dc.subject.enpl
parallel branches of a ruling house
dc.subject.enpl
dukes
dc.subject.enpl
demonstration of power
dc.subject.enpl
titulature
dc.subject.enpl
sigillography
dc.subject.enpl
heraldry
dc.subject.plpl
średniowiecze
dc.subject.plpl
Wielkie Księstwo Litewskie
dc.subject.plpl
książęta
dc.subject.plpl
manifestacja władzy
dc.subject.plpl
tytulatura
dc.subject.plpl
sfragistyka
dc.subject.plpl
heraldyka
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Titles, seals and coats of arms as symbols of power and importance of Lithuanian dukes before the Union of Lublin
dc.title.alternativepl
Tytuły, pieczęcie i herby książąt litewskich jako symbole władzy i znaczenia przed Unią Lubelską
dc.title.journalpl
Zapiski Historyczne
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
2
Views per month
Views per city
Ashburn
1
Downloads
rogulski_titles_seals_and_coats_of_arms_as_symbol_of_power_2017.pdf
12
rogulski_titles_seals_and_coats_of_arms_as_symbol_of_power_2017.odt
2