Rewizja systematyczna i filogeneza rodzajów z kompleksu Pedaliodes, najbardziej różnorodnej grupy dziennych motyli andyjskich, z wykorzystaniem danych molekularnych, w tym długich sekwencji DNA, oraz cech narządów genitalnych (Lepidoptera, Nymphalidae)

master
dc.abstract.enIn this dissertation, the species composition of the butterfly genus Viloriodes Pyrcz & Espeland, 2022 (Lepidoptera, Nymphalidae) was determined, including seven new species identified and preliminarily described based on morphological and molecular characters, four of which from the central Andes and three from Mexico. It sums up a total of 32 species, and makes Viloriodes the fifth most species-rich genus within the subtribe Pronophilina. Interspecific relationships were studied, and the monophyly of Viloriodes was confirmed, by adding COI barcode date for several subsequent species, which allowed excluding from Viloriodes one species previously associated with this genus, Pedaliodes sonata. It was determined that Viloriodes divides into two main clades, and that the trees generated based on COI barcodes and long sequences of DNA obtained by target enrichment are highly congruent. The genus Viloriodes is a difficult subject for alpha-taxonomic study due to the similarity of external features of most species, such as wing shape and coloration. Species in this genus have simple colour patterns, usually in shades of brown, almost lacking any bright, diagnostic features of wing colour pattern. In addition, a number of similarly colored species occur in the same geographic areas and in within the same altitude range, making it difficult their straightforward identification. Clusters of androconial scales on male wings are considered an important taxonomic characters of Satyrinae butterflies. However, this trait is sometimes subject to quite considerable individual and geographic variation in Viloriodes, making them difficult to use for alpha-taxonomic analysis. Male genitalia offer more stable, species-specific traits and allow the identification of otherwise similar sympatric or parapatric species. The almost complete lack of information on larval stages prevents the use of preimaginal characters for comparative purposes. Information on habitat preferences and geographic distribution along an elevation gradient is important for distinguishing similar species. Molecular data, especially the COI barcode sequences, help resolve taxonomic problems, especially for sympatric populations.The genus Viloriodes has a wide distribution range, covering areas from northwestern Argentina to the Guiana highlands of northern Brazil and central Mexico. The evolutionary age of the genus Viloriodes is estimated at around 3 My, which corresponds with the beginning of the Pleistocene and the formation of the Panama Bridge.pl
dc.abstract.plW niniejszej pracy określono skład gatunkowy rodzaju Viloriodes Pyrcz i Espeland, 2022 (Lepidoptera, Nymphalidae, Satyrinae), w tym zidentyfikowano i wstępnie opisano siedem nowych gatunków na podstawie danych morfologicznych i molekularnych, w tym cztery nowe gatunki z obszaru środkowych Andów i trzy z Meksyku. Daje to ogólną liczbę 32 gatunków i czyni z rodzaju Viloriodes piąty co do liczebności rodzaj w obrębie podplemienia Pronophilina. Zbadano pokrewieństwa międzygatunkowe i potwierdzono monofiletyczność rodzaju poprzez uzupełnienie danych o sekwencje markera COI dla szeregu gatunków, po wyłączeniu jednego gatunku uprzednio zaliczanego do rodzaju Viloriodes, Pedaliodes sonata Pyrcz i Viloria (1999). Wykazano, że rodzaj Viloriodes dzieli się na dwa główne klady oraz stwierdzono niemal pełną zbieżność pomiędzy topologią drzew wygenerowanych na podstawie barkodu COI oraz długich sekwencji DNA uzyskanych metodą target enrichment.Rodzaj Viloriodes jest trudnym obiektem do badań alfa-taksonomicznych ze względu na duże podobieństwo cech zewnętrznych większości gatunków. Skrzydła cechuje proste ubarwienie, zazwyczaj w odcieniach brązu, niemal pozbawione jaskrawych, diagnostycznych cech desenia. Ponadto, szereg podobnie ubarwionych gatunków występuje na tych samych obszarach geograficznych, co utrudnia ich szybką identyfikację. Jedną z istotnych cech motyli z podrodziny Satyrinae są skupiska łusek androkonialnych na skrzydłach samców. Cecha ta podlega jednak w obrębie rodzaju Viloriodes dość dużej zmienności indywidualnej i geograficznej, co utrudnia jej wykorzystanie do analizy alfa-taksonomicznej. Bardziej stabilną cechą jest budowa narządów genitalnych samców, które są specyficzne gatunkowo i pozwalają na identyfikację podobnych, sympatrycznych lub parapatrycznych gatunków. Niemal całkowity brak informacji na temat stadiów larwalnych uniemożliwia wykorzystanie cech preimaginalnych do badań porównawczych. Informacje o preferencjach siedliskowych i rozmieszczeniu geograficznym i w gradiencie wysokości są istotne dla odróżnienia morfologicznie podobnych gatunków. Dane molekularne, w tym sekwencje COI, pomagają rozstrzygnąć wątpliwości, zwłaszcza w przypadku populacji sympatrycznych.Rodzaj Viloriodes ma szeroki zasięg, obejmujący obszary od północno-zachodniej Argentyny po wyżynę Gujańską w północnej Brazylii i środkowy Meksyk. Wiek ewolucyjny rodzaju Viloriodes szacowany jest na około 3 miliony lat, co koresponduje z początkiem Plejstocenu i powstaniem Pomostu Panamskiego.pl
dc.affiliationWydział Biologiipl
dc.areaobszar nauk przyrodniczychpl
dc.contributor.advisorPyrcz, Tomasz - 131597 pl
dc.contributor.authorMrozek, Arturpl
dc.contributor.departmentbycodeUJK/WBNOZpl
dc.contributor.reviewerPyrcz, Tomasz - 131597 pl
dc.contributor.reviewerBabik, Wiesław - 127155 pl
dc.date.accessioned2023-09-04T21:34:14Z
dc.date.available2023-09-04T21:34:14Z
dc.date.submitted2023-09-01pl
dc.fieldofstudybiologiapl
dc.identifier.apddiploma-164807-248147pl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/318295
dc.languagepolpl
dc.subject.enKey words: barcoding, COI, male genitalia, new species, Pronophilina, taxonomy, Viloriodespl
dc.subject.plSłowa kluczowe: barkoding, COI, genitalia samców, nowe gatunki, Pronophilina taksonomia, Viloriodespl
dc.titleRewizja systematyczna i filogeneza rodzajów z kompleksu Pedaliodes, najbardziej różnorodnej grupy dziennych motyli andyjskich, z wykorzystaniem danych molekularnych, w tym długich sekwencji DNA, oraz cech narządów genitalnych (Lepidoptera, Nymphalidae)pl
dc.title.alternativeSystematic revision and phylogeny of the genus from the Pedaliodes complex, the most diverse group of Andean diurnal butterflies, using molecular data, including long DNA sequences, and features of genital organs (Lepidoptera, Nymphalidae)pl
dc.typemasterpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
In this dissertation, the species composition of the butterfly genus Viloriodes Pyrcz & Espeland, 2022 (Lepidoptera, Nymphalidae) was determined, including seven new species identified and preliminarily described based on morphological and molecular characters, four of which from the central Andes and three from Mexico. It sums up a total of 32 species, and makes Viloriodes the fifth most species-rich genus within the subtribe Pronophilina. Interspecific relationships were studied, and the monophyly of Viloriodes was confirmed, by adding COI barcode date for several subsequent species, which allowed excluding from Viloriodes one species previously associated with this genus, Pedaliodes sonata. It was determined that Viloriodes divides into two main clades, and that the trees generated based on COI barcodes and long sequences of DNA obtained by target enrichment are highly congruent. The genus Viloriodes is a difficult subject for alpha-taxonomic study due to the similarity of external features of most species, such as wing shape and coloration. Species in this genus have simple colour patterns, usually in shades of brown, almost lacking any bright, diagnostic features of wing colour pattern. In addition, a number of similarly colored species occur in the same geographic areas and in within the same altitude range, making it difficult their straightforward identification. Clusters of androconial scales on male wings are considered an important taxonomic characters of Satyrinae butterflies. However, this trait is sometimes subject to quite considerable individual and geographic variation in Viloriodes, making them difficult to use for alpha-taxonomic analysis. Male genitalia offer more stable, species-specific traits and allow the identification of otherwise similar sympatric or parapatric species. The almost complete lack of information on larval stages prevents the use of preimaginal characters for comparative purposes. Information on habitat preferences and geographic distribution along an elevation gradient is important for distinguishing similar species. Molecular data, especially the COI barcode sequences, help resolve taxonomic problems, especially for sympatric populations.The genus Viloriodes has a wide distribution range, covering areas from northwestern Argentina to the Guiana highlands of northern Brazil and central Mexico. The evolutionary age of the genus Viloriodes is estimated at around 3 My, which corresponds with the beginning of the Pleistocene and the formation of the Panama Bridge.
dc.abstract.plpl
W niniejszej pracy określono skład gatunkowy rodzaju Viloriodes Pyrcz i Espeland, 2022 (Lepidoptera, Nymphalidae, Satyrinae), w tym zidentyfikowano i wstępnie opisano siedem nowych gatunków na podstawie danych morfologicznych i molekularnych, w tym cztery nowe gatunki z obszaru środkowych Andów i trzy z Meksyku. Daje to ogólną liczbę 32 gatunków i czyni z rodzaju Viloriodes piąty co do liczebności rodzaj w obrębie podplemienia Pronophilina. Zbadano pokrewieństwa międzygatunkowe i potwierdzono monofiletyczność rodzaju poprzez uzupełnienie danych o sekwencje markera COI dla szeregu gatunków, po wyłączeniu jednego gatunku uprzednio zaliczanego do rodzaju Viloriodes, Pedaliodes sonata Pyrcz i Viloria (1999). Wykazano, że rodzaj Viloriodes dzieli się na dwa główne klady oraz stwierdzono niemal pełną zbieżność pomiędzy topologią drzew wygenerowanych na podstawie barkodu COI oraz długich sekwencji DNA uzyskanych metodą target enrichment.Rodzaj Viloriodes jest trudnym obiektem do badań alfa-taksonomicznych ze względu na duże podobieństwo cech zewnętrznych większości gatunków. Skrzydła cechuje proste ubarwienie, zazwyczaj w odcieniach brązu, niemal pozbawione jaskrawych, diagnostycznych cech desenia. Ponadto, szereg podobnie ubarwionych gatunków występuje na tych samych obszarach geograficznych, co utrudnia ich szybką identyfikację. Jedną z istotnych cech motyli z podrodziny Satyrinae są skupiska łusek androkonialnych na skrzydłach samców. Cecha ta podlega jednak w obrębie rodzaju Viloriodes dość dużej zmienności indywidualnej i geograficznej, co utrudnia jej wykorzystanie do analizy alfa-taksonomicznej. Bardziej stabilną cechą jest budowa narządów genitalnych samców, które są specyficzne gatunkowo i pozwalają na identyfikację podobnych, sympatrycznych lub parapatrycznych gatunków. Niemal całkowity brak informacji na temat stadiów larwalnych uniemożliwia wykorzystanie cech preimaginalnych do badań porównawczych. Informacje o preferencjach siedliskowych i rozmieszczeniu geograficznym i w gradiencie wysokości są istotne dla odróżnienia morfologicznie podobnych gatunków. Dane molekularne, w tym sekwencje COI, pomagają rozstrzygnąć wątpliwości, zwłaszcza w przypadku populacji sympatrycznych.Rodzaj Viloriodes ma szeroki zasięg, obejmujący obszary od północno-zachodniej Argentyny po wyżynę Gujańską w północnej Brazylii i środkowy Meksyk. Wiek ewolucyjny rodzaju Viloriodes szacowany jest na około 3 miliony lat, co koresponduje z początkiem Plejstocenu i powstaniem Pomostu Panamskiego.
dc.affiliationpl
Wydział Biologii
dc.areapl
obszar nauk przyrodniczych
dc.contributor.advisorpl
Pyrcz, Tomasz - 131597
dc.contributor.authorpl
Mrozek, Artur
dc.contributor.departmentbycodepl
UJK/WBNOZ
dc.contributor.reviewerpl
Pyrcz, Tomasz - 131597
dc.contributor.reviewerpl
Babik, Wiesław - 127155
dc.date.accessioned
2023-09-04T21:34:14Z
dc.date.available
2023-09-04T21:34:14Z
dc.date.submittedpl
2023-09-01
dc.fieldofstudypl
biologia
dc.identifier.apdpl
diploma-164807-248147
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/318295
dc.languagepl
pol
dc.subject.enpl
Key words: barcoding, COI, male genitalia, new species, Pronophilina, taxonomy, Viloriodes
dc.subject.plpl
Słowa kluczowe: barkoding, COI, genitalia samców, nowe gatunki, Pronophilina taksonomia, Viloriodes
dc.titlepl
Rewizja systematyczna i filogeneza rodzajów z kompleksu Pedaliodes, najbardziej różnorodnej grupy dziennych motyli andyjskich, z wykorzystaniem danych molekularnych, w tym długich sekwencji DNA, oraz cech narządów genitalnych (Lepidoptera, Nymphalidae)
dc.title.alternativepl
Systematic revision and phylogeny of the genus from the Pedaliodes complex, the most diverse group of Andean diurnal butterflies, using molecular data, including long DNA sequences, and features of genital organs (Lepidoptera, Nymphalidae)
dc.typepl
master
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
2
Views per month
Views per city
Warsaw
1

No access

No Thumbnail Available
Collections