Topomorficzna i antropomorficzna metaforyka Szeolu w Biblii hebrajskiej

2010
book section
article
dc.abstract.enThis paper has three main purposes. First, to reconstruct the meaning of the word she'ol with the help of linguistic statistics method. All occurrences of the word she'ol and the words connected to it shall be examined. Second, to point out and to analyze two basic linguistic metaphorical complexes used to describe sheol - topomorphic and antropomorphic one. Third, to present some intuitions concerning the priority of the antropomorphic interpretation of she'ol. The results will be compared to the topomorphic image created by the literature of the subject. An effort will be taken to prove that most biblical passages containing the word she'ol can be interpreted in two ways: topomorphically and antropomorphically. The arguments supporting the idea of the primal hypothetic Sheol-demon will be presented.pl
dc.abstract.plCzytając Biblię hebrajską trafiamy na dość kłopotliwy fragment mówiący „Nie Szeol cię sławi, ani Śmierć wychwala Ciebie” (Iz 38,18) opatrzony komentarzem, iż słowo Szeol w tym miejsce pełni funkcję metonimii, zastępując swoich mieszkańców. Czy można jednak zdecydować się na dosłowne odczytanie tego wersetu? Dalszych wątpliwości dostarcza również werset Iz 5,14, w którym czytamy „Rozwarła Szeol swą gardziel i otworzyła swe usta”. Czy Szeol może być istotą demoniczną lub nawet boginią? Wertując literaturę przedmiotu spotkać się można z milcząco przyjętym założeniem, iż „Szeol” jest nazwą własną rodzaju męskiego nadaną miejscu, do którego według wierzeń prezentowanych w Biblii trafiają zmarli. Czy jednak tak jest rzeczywiście? Po pierwsze, samo słowo „Szeol” tylko dwa razy w tekście biblijnym jest rodzaju męskiego. Po drugie, „Szeol” bywa opisywane jak żywa istota: ma usta, brzuch i ręce, Jahwe składa jej okup, etc. Po trzecie wreszcie, sama struktura gramatyczna i frazeologiczna większości zdań, w których pojawia się słowo „Szeol”, dopuszcza rozumienie go zarówno jako nazwy miejsca jak i nazwy osoby. Co więcej, biblijny mit o zejściu do Szeol (a dokładniej, jego literacką manifestację w postaci rozproszonych elementów mitu) należy rozpatrywać w kontekście literatury religijnej starożytnego Bliskiego Wschodu. Znaleźć w niej bowiem możemy ideę umierania wyrażoną metaforą tak przemieszczania się pod ziemię jak i bycia pożeranym lub zabieranym przez demoniczną personifikację śmierci. Jako że znaczenie tej drugiej metafory wydaje się zdecydowanie pomniejszone, sięgnięcie do źródeł literackich w celu weryfikacji tego problemu jest jak najbardziej uzasadnione. Niniejszy artykuł ma trzy główne cele. Po pierwsze, eksplorację znaczenia słowa Szeol w Biblii hebrajskiej za pomocą metody statystyki lingwistycznej. Zostaną zbadane wszystkie przypadki użycia słowa „Szeol” w BH a także wszystkie słowa odnoszące się do „Szeol”. Po drugie, na tej bazie możliwe będzie wskazanie dwóch podstawowych lingwistycznych kompleksów metaforycznych wykorzystanych do opisu „Szeol” – topomorficznego i antropomorficznego. Po trzecie wreszcie, zostaną przedstawione argumenty na rzecz pierwotności rozumienia „Szeol” jako osoby.pl
dc.affiliationWydział Filozoficzny : Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacjipl
dc.contributor.authorKosior, Wojciech - 103430 pl
dc.contributor.editorPilarczyk, Krzysztof - 131395 pl
dc.contributor.institutionPolska Akademia Umiejętnościpl
dc.date.accessioned2015-02-11T10:23:37Z
dc.date.available2015-02-11T10:23:37Z
dc.date.issued2010pl
dc.description.physical27-45pl
dc.description.publication1pl
dc.description.seriesStudia Judaica (Kraków). Suplement
dc.description.seriesnumber4
dc.description.volume5pl
dc.identifier.isbn978-83-7676-057-5pl
dc.identifier.urihttp://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/3006
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.pubinfoKraków : Wydawnictwo Antykwapl
dc.rightsDodaję tylko opis bibliograficzny*
dc.rights.uri*
dc.subject.enSheolpl
dc.subject.enHebrew Biblepl
dc.subject.enlinguistic statisticspl
dc.subject.eneschatologypl
dc.subject.endemonologypl
dc.subject.enmetaphorpl
dc.subject.enanthropomorphismpl
dc.subject.plSzeolpl
dc.subject.plBiblia hebrajskapl
dc.subject.plstatystyka lingwistycznapl
dc.subject.pleschatologiapl
dc.subject.pldemonologiapl
dc.subject.plmetaforapl
dc.subject.plantropomorfizmpl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleTopomorficzna i antropomorficzna metaforyka Szeolu w Biblii hebrajskiejpl
dc.title.alternativeTopomorphic and antropomorphic metaphors of sheol in the Hebrew Biblepl
dc.title.containerŻydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich : praca zbiorowapl
dc.typeBookSectionpl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
This paper has three main purposes. First, to reconstruct the meaning of the word she'ol with the help of linguistic statistics method. All occurrences of the word she'ol and the words connected to it shall be examined. Second, to point out and to analyze two basic linguistic metaphorical complexes used to describe sheol - topomorphic and antropomorphic one. Third, to present some intuitions concerning the priority of the antropomorphic interpretation of she'ol. The results will be compared to the topomorphic image created by the literature of the subject. An effort will be taken to prove that most biblical passages containing the word she'ol can be interpreted in two ways: topomorphically and antropomorphically. The arguments supporting the idea of the primal hypothetic Sheol-demon will be presented.
dc.abstract.plpl
Czytając Biblię hebrajską trafiamy na dość kłopotliwy fragment mówiący „Nie Szeol cię sławi, ani Śmierć wychwala Ciebie” (Iz 38,18) opatrzony komentarzem, iż słowo Szeol w tym miejsce pełni funkcję metonimii, zastępując swoich mieszkańców. Czy można jednak zdecydować się na dosłowne odczytanie tego wersetu? Dalszych wątpliwości dostarcza również werset Iz 5,14, w którym czytamy „Rozwarła Szeol swą gardziel i otworzyła swe usta”. Czy Szeol może być istotą demoniczną lub nawet boginią? Wertując literaturę przedmiotu spotkać się można z milcząco przyjętym założeniem, iż „Szeol” jest nazwą własną rodzaju męskiego nadaną miejscu, do którego według wierzeń prezentowanych w Biblii trafiają zmarli. Czy jednak tak jest rzeczywiście? Po pierwsze, samo słowo „Szeol” tylko dwa razy w tekście biblijnym jest rodzaju męskiego. Po drugie, „Szeol” bywa opisywane jak żywa istota: ma usta, brzuch i ręce, Jahwe składa jej okup, etc. Po trzecie wreszcie, sama struktura gramatyczna i frazeologiczna większości zdań, w których pojawia się słowo „Szeol”, dopuszcza rozumienie go zarówno jako nazwy miejsca jak i nazwy osoby. Co więcej, biblijny mit o zejściu do Szeol (a dokładniej, jego literacką manifestację w postaci rozproszonych elementów mitu) należy rozpatrywać w kontekście literatury religijnej starożytnego Bliskiego Wschodu. Znaleźć w niej bowiem możemy ideę umierania wyrażoną metaforą tak przemieszczania się pod ziemię jak i bycia pożeranym lub zabieranym przez demoniczną personifikację śmierci. Jako że znaczenie tej drugiej metafory wydaje się zdecydowanie pomniejszone, sięgnięcie do źródeł literackich w celu weryfikacji tego problemu jest jak najbardziej uzasadnione. Niniejszy artykuł ma trzy główne cele. Po pierwsze, eksplorację znaczenia słowa Szeol w Biblii hebrajskiej za pomocą metody statystyki lingwistycznej. Zostaną zbadane wszystkie przypadki użycia słowa „Szeol” w BH a także wszystkie słowa odnoszące się do „Szeol”. Po drugie, na tej bazie możliwe będzie wskazanie dwóch podstawowych lingwistycznych kompleksów metaforycznych wykorzystanych do opisu „Szeol” – topomorficznego i antropomorficznego. Po trzecie wreszcie, zostaną przedstawione argumenty na rzecz pierwotności rozumienia „Szeol” jako osoby.
dc.affiliationpl
Wydział Filozoficzny : Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji
dc.contributor.authorpl
Kosior, Wojciech - 103430
dc.contributor.editorpl
Pilarczyk, Krzysztof - 131395
dc.contributor.institutionpl
Polska Akademia Umiejętności
dc.date.accessioned
2015-02-11T10:23:37Z
dc.date.available
2015-02-11T10:23:37Z
dc.date.issuedpl
2010
dc.description.physicalpl
27-45
dc.description.publicationpl
1
dc.description.series
Studia Judaica (Kraków). Suplement
dc.description.seriesnumber
4
dc.description.volumepl
5
dc.identifier.isbnpl
978-83-7676-057-5
dc.identifier.uri
http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/3006
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.pubinfopl
Kraków : Wydawnictwo Antykwa
dc.rights*
Dodaję tylko opis bibliograficzny
dc.rights.uri*
dc.subject.enpl
Sheol
dc.subject.enpl
Hebrew Bible
dc.subject.enpl
linguistic statistics
dc.subject.enpl
eschatology
dc.subject.enpl
demonology
dc.subject.enpl
metaphor
dc.subject.enpl
anthropomorphism
dc.subject.plpl
Szeol
dc.subject.plpl
Biblia hebrajska
dc.subject.plpl
statystyka lingwistyczna
dc.subject.plpl
eschatologia
dc.subject.plpl
demonologia
dc.subject.plpl
metafora
dc.subject.plpl
antropomorfizm
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Topomorficzna i antropomorficzna metaforyka Szeolu w Biblii hebrajskiej
dc.title.alternativepl
Topomorphic and antropomorphic metaphors of sheol in the Hebrew Bible
dc.title.containerpl
Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich : praca zbiorowa
dc.typepl
BookSection
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
4
Views per month
Views per city
Krakow
1

No access

No Thumbnail Available