Taniec Spinozy?

2016
journal article
article
dc.abstract.enThe philosophy of Baruch Spinoza is often (for example in Roger Scruton’s popular introduction or in Ernst Cassirer) looked at as an apotheosis of stillness. One can of course find also other interpretations, for example the one proposed recently by Agata Bielik-Robson in reference to the classic commentary to Spinoza’s oeuvre by Gilles Deleuze, which can be called vitalistic. Yet no one so far has attempted to look at the works of great seventeenth-century rationalist from the perspective of dance. This article is aimed at doing just that - proving that Spinoza’s works, especially "Ethics", can be interpreted as philosophical dance, because of the author’s sensitivity to organized, but also lively movement. In this context a striking resemblance between Spinoza’s most famous portrait and Jan Steen’s "Dancing Couple" (1663) is noticed and analysed in the article. Although the two masters living in United Provinces in the middle of XVII century are not known to have been acquainted, a certain dance spirit common to both is worth reconstructing, if only to prove wrong the stereotype that puritan Dutch society of the era was insensitive to the beauty of movement of the human body.pl
dc.abstract.plW literaturze na temat Barucha Spinozy spotyka się nierzadko (choćby w popularnym omówieniu autorstwa Rogera Scrutona czy u Ernsta Cassirera) pogląd, że jego filozofia jest apoteozą bezruchu. Pojawiają się też rzecz jasna głosy odrębne, jak choćby ostatnio Agaty Bielik-Robson, odwołującej się do klasycznej interpretacji dzieła Spinozy autorstwa Gilles’a Deleuze’a, którą można nazwać witalistyczną. Jednakże nikt do tej pory nie próbował przyjrzeć się myśli autora "Etyki" z perspektywy tanecznej, a więc pokazać, że podstawową kategorią interpretacyjną, szczególnie jeśli chodzi o główne dzieło Spinozy, warto uczynić nie bezruch, ale poruszenie, uporządkowany, pełen życia ruch, taniec właśnie. Niniejszy artykuł proponuje taką interpretację, wysuwając tezę, iż myśl autora "Etyki" nazwać można filozoficznym tańcem. W tym kontekście zwrócona zostaje uwaga na intrygujące pokrewieństwo między najsłynniejszym portretem Spinozy a obrazem Jana Steena "Tańcząca para" (1663). Nic nie wiemy na temat tego, czy filozof i malarz utrzymywali wzajemne stosunki, a jednak warto przyjrzeć się tanecznemu duchowi, który przenika dzieło Steena i twórczość Spinozy, choćby po to, by rozprawić się ze stereotypem, że purytańskie społeczeństwo niderlandzkie tamtego okresu było niewrażliwe na piękno ruchu ludzkiego ciała.pl
dc.affiliationWydział Filozoficzny : Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacjipl
dc.contributor.authorKlimczyk, Wojciech - 139811 pl
dc.date.accession2018-05-11pl
dc.date.accessioned2016-06-17T10:06:28Z
dc.date.available2016-06-17T10:06:28Z
dc.date.issued2016pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.number1pl
dc.description.physical23-41pl
dc.description.points12pl
dc.description.publication1pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume40pl
dc.identifier.eissn2353-723Xpl
dc.identifier.issn1643-1243pl
dc.identifier.urihttp://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/28063
dc.identifier.weblinkhttp://pjaesthetics.uj.edu.pl/documents/138618288/138827885/eik_40_2.pdf/440c13fa-31ca-4c72-8779-347f4a0438bapl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska*
dc.rights.licenceOTHER
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/legalcode*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enSpinozapl
dc.subject.endancepl
dc.subject.enSteenpl
dc.subject.enDancing Couplepl
dc.subject.plSpinozapl
dc.subject.pltaniecpl
dc.subject.plSteenpl
dc.subject.plTańcząca parapl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleTaniec Spinozy?pl
dc.title.alternativeThe dance of Spinoza?pl
dc.title.journalEstetyka i Krytykapl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
The philosophy of Baruch Spinoza is often (for example in Roger Scruton’s popular introduction or in Ernst Cassirer) looked at as an apotheosis of stillness. One can of course find also other interpretations, for example the one proposed recently by Agata Bielik-Robson in reference to the classic commentary to Spinoza’s oeuvre by Gilles Deleuze, which can be called vitalistic. Yet no one so far has attempted to look at the works of great seventeenth-century rationalist from the perspective of dance. This article is aimed at doing just that - proving that Spinoza’s works, especially "Ethics", can be interpreted as philosophical dance, because of the author’s sensitivity to organized, but also lively movement. In this context a striking resemblance between Spinoza’s most famous portrait and Jan Steen’s "Dancing Couple" (1663) is noticed and analysed in the article. Although the two masters living in United Provinces in the middle of XVII century are not known to have been acquainted, a certain dance spirit common to both is worth reconstructing, if only to prove wrong the stereotype that puritan Dutch society of the era was insensitive to the beauty of movement of the human body.
dc.abstract.plpl
W literaturze na temat Barucha Spinozy spotyka się nierzadko (choćby w popularnym omówieniu autorstwa Rogera Scrutona czy u Ernsta Cassirera) pogląd, że jego filozofia jest apoteozą bezruchu. Pojawiają się też rzecz jasna głosy odrębne, jak choćby ostatnio Agaty Bielik-Robson, odwołującej się do klasycznej interpretacji dzieła Spinozy autorstwa Gilles’a Deleuze’a, którą można nazwać witalistyczną. Jednakże nikt do tej pory nie próbował przyjrzeć się myśli autora "Etyki" z perspektywy tanecznej, a więc pokazać, że podstawową kategorią interpretacyjną, szczególnie jeśli chodzi o główne dzieło Spinozy, warto uczynić nie bezruch, ale poruszenie, uporządkowany, pełen życia ruch, taniec właśnie. Niniejszy artykuł proponuje taką interpretację, wysuwając tezę, iż myśl autora "Etyki" nazwać można filozoficznym tańcem. W tym kontekście zwrócona zostaje uwaga na intrygujące pokrewieństwo między najsłynniejszym portretem Spinozy a obrazem Jana Steena "Tańcząca para" (1663). Nic nie wiemy na temat tego, czy filozof i malarz utrzymywali wzajemne stosunki, a jednak warto przyjrzeć się tanecznemu duchowi, który przenika dzieło Steena i twórczość Spinozy, choćby po to, by rozprawić się ze stereotypem, że purytańskie społeczeństwo niderlandzkie tamtego okresu było niewrażliwe na piękno ruchu ludzkiego ciała.
dc.affiliationpl
Wydział Filozoficzny : Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji
dc.contributor.authorpl
Klimczyk, Wojciech - 139811
dc.date.accessionpl
2018-05-11
dc.date.accessioned
2016-06-17T10:06:28Z
dc.date.available
2016-06-17T10:06:28Z
dc.date.issuedpl
2016
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.numberpl
1
dc.description.physicalpl
23-41
dc.description.pointspl
12
dc.description.publicationpl
1
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
40
dc.identifier.eissnpl
2353-723X
dc.identifier.issnpl
1643-1243
dc.identifier.uri
http://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/28063
dc.identifier.weblinkpl
http://pjaesthetics.uj.edu.pl/documents/138618288/138827885/eik_40_2.pdf/440c13fa-31ca-4c72-8779-347f4a0438ba
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska
dc.rights.licence
OTHER
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/legalcode
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
Spinoza
dc.subject.enpl
dance
dc.subject.enpl
Steen
dc.subject.enpl
Dancing Couple
dc.subject.plpl
Spinoza
dc.subject.plpl
taniec
dc.subject.plpl
Steen
dc.subject.plpl
Tańcząca para
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
Taniec Spinozy?
dc.title.alternativepl
The dance of Spinoza?
dc.title.journalpl
Estetyka i Krytyka
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
0
Views per month
Downloads
klimczyk_taniec_spinozy.pdf
11