La mortelega grande, czyli "wielkie umieranie" : zaraza jako katastrofa (w) wyobraźni

2020
journal article
article
cris.lastimport.wos2024-04-09T20:12:31Z
dc.abstract.enThe present paper discusses two examples of literary depictions of epidemics: the libretto Zaraza w Bergamo (1897) by Young Poland writer and critic Karol Irzykowski and the novel Palę Paryż (1928) by Polish futurist author Bruno Jasieński, with both works exemplifying the trend to use the metaphor of pestilence to create a pessimistic image of reality. The author points out that interest in disease and epidemic as a literary subject often grows in the times of radical change and crises. The narratives of pestilence, plague or other collective threat in modernist and interwar literature were examples of apocalyptic narratives. The output of Polish modernist and avant-garde writers encompassed the entire spectrum of catastrophic themes, even if the range of disasters was limited only to plagues: the Black Death, cities ravaged by the bubonic plague, and raging epidemics of deathly flu strains frequently featured on the pages of literary works produced in the 19th and the 20thcentury.pl
dc.abstract.plArtykuł omawia dwa literackie przykłady reprezentacji epidemii: libretto młodopolskiego pisarza i krytyka Karola Irzykowskiego Zaraza w Bergamo (1897) oraz utwór przedstawiciela polskiego futuryzmu - Bruno Jasieńskiego Palę Paryż (1928), które ukazują tendencje do pesymistycznego ujmowania rzeczywistości poprzez metaforę zarazy. Autorka wskazuje, iż zainteresowanie twórców chorobą i epidemią jako tematem literackim powraca w momentach przełomów i kryzysów. Narracje o zarazie, pladze czy innym powszechnym zagrożeniu będą w literaturze modernistycznej i międzywojennej reprezentowały właśnie narracje katastroficzne. Twórczość polskich modernistów i awangardzistów ujmuje bowiem całe spektrum katastroficznych tematów, nawet jeśli katastrofę zawęzić do plagi: morowa zaraza, zadżumione miasta i szalejące śmiertelne grypy goszczą na kartach literatury XIX i XX wieku.pl
dc.affiliationWydział Polonistyki : Katedra Teorii Literaturypl
dc.contributor.authorBoruszkowska, Iwona - 105932 pl
dc.date.accession2021-03-10pl
dc.date.accessioned2021-03-21T17:15:39Z
dc.date.available2021-03-21T17:15:39Z
dc.date.issued2020pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.number1pl
dc.description.physical312-327pl
dc.description.publication1pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume17pl
dc.identifier.doi10.4467/23531991KK.20.024.13138pl
dc.identifier.eissn2353-1991pl
dc.identifier.issn2083-7658pl
dc.identifier.projectROD UJ / OPpl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/267807
dc.identifier.weblinkhttps://www.ejournals.eu/Konteksty_Kultury/2020/Tom-17-zeszyt-3/art/18540/pl
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.pbn.affiliationDziedzina nauk humanistycznych : literaturoznawstwopl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa*
dc.rights.licenceCC-BY-NC-ND
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enepidemicpl
dc.subject.enpestilencepl
dc.subject.endisasterpl
dc.subject.enKarol Irzykowskipl
dc.subject.enBruno Jasieńskipl
dc.subject.plKarol Irzykowskipl
dc.subject.plBruno Jasieńskipl
dc.subject.plepidemiapl
dc.subject.plzarazapl
dc.subject.plkatastrofapl
dc.subtypeArticlepl
dc.titleLa mortelega grande, czyli "wielkie umieranie" : zaraza jako katastrofa (w) wyobraźnipl
dc.title.alternativeLa mortelega grande or the "great mortality" : pestilence as a disaster for/in the imaginationpl
dc.title.journalKonteksty Kulturypl
dc.title.volumeWirus : Kulturowe reprezentacje epidemiipl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
cris.lastimport.wos
2024-04-09T20:12:31Z
dc.abstract.enpl
The present paper discusses two examples of literary depictions of epidemics: the libretto Zaraza w Bergamo (1897) by Young Poland writer and critic Karol Irzykowski and the novel Palę Paryż (1928) by Polish futurist author Bruno Jasieński, with both works exemplifying the trend to use the metaphor of pestilence to create a pessimistic image of reality. The author points out that interest in disease and epidemic as a literary subject often grows in the times of radical change and crises. The narratives of pestilence, plague or other collective threat in modernist and interwar literature were examples of apocalyptic narratives. The output of Polish modernist and avant-garde writers encompassed the entire spectrum of catastrophic themes, even if the range of disasters was limited only to plagues: the Black Death, cities ravaged by the bubonic plague, and raging epidemics of deathly flu strains frequently featured on the pages of literary works produced in the 19th and the 20thcentury.
dc.abstract.plpl
Artykuł omawia dwa literackie przykłady reprezentacji epidemii: libretto młodopolskiego pisarza i krytyka Karola Irzykowskiego Zaraza w Bergamo (1897) oraz utwór przedstawiciela polskiego futuryzmu - Bruno Jasieńskiego Palę Paryż (1928), które ukazują tendencje do pesymistycznego ujmowania rzeczywistości poprzez metaforę zarazy. Autorka wskazuje, iż zainteresowanie twórców chorobą i epidemią jako tematem literackim powraca w momentach przełomów i kryzysów. Narracje o zarazie, pladze czy innym powszechnym zagrożeniu będą w literaturze modernistycznej i międzywojennej reprezentowały właśnie narracje katastroficzne. Twórczość polskich modernistów i awangardzistów ujmuje bowiem całe spektrum katastroficznych tematów, nawet jeśli katastrofę zawęzić do plagi: morowa zaraza, zadżumione miasta i szalejące śmiertelne grypy goszczą na kartach literatury XIX i XX wieku.
dc.affiliationpl
Wydział Polonistyki : Katedra Teorii Literatury
dc.contributor.authorpl
Boruszkowska, Iwona - 105932
dc.date.accessionpl
2021-03-10
dc.date.accessioned
2021-03-21T17:15:39Z
dc.date.available
2021-03-21T17:15:39Z
dc.date.issuedpl
2020
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.numberpl
1
dc.description.physicalpl
312-327
dc.description.publicationpl
1
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
17
dc.identifier.doipl
10.4467/23531991KK.20.024.13138
dc.identifier.eissnpl
2353-1991
dc.identifier.issnpl
2083-7658
dc.identifier.projectpl
ROD UJ / OP
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/267807
dc.identifier.weblinkpl
https://www.ejournals.eu/Konteksty_Kultury/2020/Tom-17-zeszyt-3/art/18540/
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.pbn.affiliationpl
Dziedzina nauk humanistycznych : literaturoznawstwo
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowa
dc.rights.licence
CC-BY-NC-ND
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode.pl
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
epidemic
dc.subject.enpl
pestilence
dc.subject.enpl
disaster
dc.subject.enpl
Karol Irzykowski
dc.subject.enpl
Bruno Jasieński
dc.subject.plpl
Karol Irzykowski
dc.subject.plpl
Bruno Jasieński
dc.subject.plpl
epidemia
dc.subject.plpl
zaraza
dc.subject.plpl
katastrofa
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
La mortelega grande, czyli "wielkie umieranie" : zaraza jako katastrofa (w) wyobraźni
dc.title.alternativepl
La mortelega grande or the "great mortality" : pestilence as a disaster for/in the imagination
dc.title.journalpl
Konteksty Kultury
dc.title.volumepl
Wirus : Kulturowe reprezentacje epidemii
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication
Affiliations

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
34
Views per month
Views per city
Ashburn
7
Wroclaw
3
Koszalin
2
Krakow
2
Strawczyn
2
Chorzów
1
Dublin
1
Przemyśl
1
Wałbrzych
1
Downloads
boruszkowska_la_mortelega_grande_czyli_wielkie_umieranie_2020.pdf
4