"Nieprawidłowe" substytucje głoskowe w substratowej toponimii : nowe przyczynki do chronologii i przebiegu językowej slawizacji późniejszej Słowiańszczyzny wschodniej

2019
journal article
article
dc.abstract.enThe paper deals with the problem of unexpected phonemic sequences encountered sometimes in East Slavic toponyms suspected of being borrowed from the extinct autochthonous Pre-Slavic languages of the Pripet and Upper Dnieper basins (and their vicinities), supposedly related to Balto-Slavic. These instances can be considered as exceptions to several Late Common Slavic sound laws (hushing spirants continuing IE palatovelars, as in Lithuanian, instead of whistling ones; the second palatalization of velars instead of the expected first one; velars not changed to affricates and / or spirants before the reflexes of the vocalisms *e, *ě or *ь), suggesting that the respective names were borrowed into East Slavic from local linguistic substrates after the sound laws in question had been completed. The most controversial issue are the apparently non-monophthongized diphthongs of various types (on, ou etc. occurring before consonants), which do posit certain phonotactic problems. The results obtained in the paper support the view, expressed by some archaeologists, that the linguistic Slavicization of these areas (including Volhynia), earlier considered as the geographical point of departure of Slavic even by some linguists, was a long and continuous process which was not completed before the end of the 1st millennium AD.pl
dc.abstract.plArtykuł poświęcony jest zagadnieniu nieoczekiwanych sekwencji fonemów spotykanych niekiedy w toponimach wschodniosłowiańskich podejrzanych o przejęcie z wymarłych autochtonicznych przedsłowiańskich języków dorzeczy Prypeci i górnego Dniepru oraz ich okolic, przypuszczalnie spokrewnionych z bałtosłowiańskimi. Przykłady te mogą być traktowane jako naruszające późnoprasłowiańskie prawa głosowe (szumiące kontynuanty ie. palatowelarnych, jak w litewskim, zamiast syczących; druga palatalizacja tylnojęzykowychzamiast oczekiwanej pierwszej; tylnojęzykowe zachowane jako takie przed refleksami wokalizmów *e, *ě czy *ь) sugerując, że przedmiotowe nazwy przejęto do wschodniosłowiańskiego z lokalnych substratów językowych po dokonaniu się odpowiednich zmian słowiańskich. Najbardziej kontrowersyjne są przykłady braku monoftongizacji dyftongów różnych typów (on, ou itd. przed spółgłoskami), nastręczające problemy związane z fonotaktyką. Uzyskane wyniki wspierają pogląd części archeologów, zgodnie z którym językowa slawizacja tych terenów (w tym i Wołynia), dawniej uważanych za geograficzny punkt wyjścia słowiańszczyzny nawet przez część językoznawców, była procesem długim i przewlekłym, niezakończonym przed końcem I tys. n.e.pl
dc.affiliationWydział Filologiczny : Instytut Filologii Słowiańskiejpl
dc.contributor.authorBabik, Zbigniew - 127156 pl
dc.date.accessioned2020-01-13T12:17:59Z
dc.date.available2020-01-13T12:17:59Z
dc.date.issued2019pl
dc.date.openaccess0
dc.description.accesstimew momencie opublikowania
dc.description.physical85-131pl
dc.description.publication2,93pl
dc.description.versionostateczna wersja wydawcy
dc.description.volume15pl
dc.identifier.doi10.4467/25439561KSR.19.003.11305pl
dc.identifier.eissn2543-9561pl
dc.identifier.issn2451-4985pl
dc.identifier.projectROD UJ / OPpl
dc.identifier.urihttps://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/130574
dc.languagepolpl
dc.language.containerpolpl
dc.participationBabik, Zbigniew: 100%;pl
dc.rightsUdzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska*
dc.rights.licenceCC-BY-NC-ND
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/legalcode*
dc.share.typeotwarte czasopismo
dc.subject.enDnieper Baltspl
dc.subject.enbeginnings of the Slavia Orientalispl
dc.subject.ensound substitutionspl
dc.subject.ensubstrate toponymypl
dc.subject.enSlavicization of Eastern Europepl
dc.subject.plBałtowie dnieprzańscypl
dc.subject.plpoczątki Słowiańszczyzny wschodniejpl
dc.subject.plsubstytucje fonetycznepl
dc.subject.pltoponimia substratowapl
dc.subject.plslawizacja Wschodniej Europypl
dc.subtypeArticlepl
dc.title"Nieprawidłowe" substytucje głoskowe w substratowej toponimii : nowe przyczynki do chronologii i przebiegu językowej slawizacji późniejszej Słowiańszczyzny wschodniejpl
dc.title.alternative"Irregular" sound substitutions in the substrate toponymy : new contribution to the chronology and processing of the linguistic Slavicization of the historical Slavia Orientalispl
dc.title.journalKultura Słowianpl
dc.title.volumeSłowianie wczoraj i dziśpl
dc.typeJournalArticlepl
dspace.entity.typePublication
dc.abstract.enpl
The paper deals with the problem of unexpected phonemic sequences encountered sometimes in East Slavic toponyms suspected of being borrowed from the extinct autochthonous Pre-Slavic languages of the Pripet and Upper Dnieper basins (and their vicinities), supposedly related to Balto-Slavic. These instances can be considered as exceptions to several Late Common Slavic sound laws (hushing spirants continuing IE palatovelars, as in Lithuanian, instead of whistling ones; the second palatalization of velars instead of the expected first one; velars not changed to affricates and / or spirants before the reflexes of the vocalisms *e, *ě or *ь), suggesting that the respective names were borrowed into East Slavic from local linguistic substrates after the sound laws in question had been completed. The most controversial issue are the apparently non-monophthongized diphthongs of various types (on, ou etc. occurring before consonants), which do posit certain phonotactic problems. The results obtained in the paper support the view, expressed by some archaeologists, that the linguistic Slavicization of these areas (including Volhynia), earlier considered as the geographical point of departure of Slavic even by some linguists, was a long and continuous process which was not completed before the end of the 1st millennium AD.
dc.abstract.plpl
Artykuł poświęcony jest zagadnieniu nieoczekiwanych sekwencji fonemów spotykanych niekiedy w toponimach wschodniosłowiańskich podejrzanych o przejęcie z wymarłych autochtonicznych przedsłowiańskich języków dorzeczy Prypeci i górnego Dniepru oraz ich okolic, przypuszczalnie spokrewnionych z bałtosłowiańskimi. Przykłady te mogą być traktowane jako naruszające późnoprasłowiańskie prawa głosowe (szumiące kontynuanty ie. palatowelarnych, jak w litewskim, zamiast syczących; druga palatalizacja tylnojęzykowychzamiast oczekiwanej pierwszej; tylnojęzykowe zachowane jako takie przed refleksami wokalizmów *e, *ě czy *ь) sugerując, że przedmiotowe nazwy przejęto do wschodniosłowiańskiego z lokalnych substratów językowych po dokonaniu się odpowiednich zmian słowiańskich. Najbardziej kontrowersyjne są przykłady braku monoftongizacji dyftongów różnych typów (on, ou itd. przed spółgłoskami), nastręczające problemy związane z fonotaktyką. Uzyskane wyniki wspierają pogląd części archeologów, zgodnie z którym językowa slawizacja tych terenów (w tym i Wołynia), dawniej uważanych za geograficzny punkt wyjścia słowiańszczyzny nawet przez część językoznawców, była procesem długim i przewlekłym, niezakończonym przed końcem I tys. n.e.
dc.affiliationpl
Wydział Filologiczny : Instytut Filologii Słowiańskiej
dc.contributor.authorpl
Babik, Zbigniew - 127156
dc.date.accessioned
2020-01-13T12:17:59Z
dc.date.available
2020-01-13T12:17:59Z
dc.date.issuedpl
2019
dc.date.openaccess
0
dc.description.accesstime
w momencie opublikowania
dc.description.physicalpl
85-131
dc.description.publicationpl
2,93
dc.description.version
ostateczna wersja wydawcy
dc.description.volumepl
15
dc.identifier.doipl
10.4467/25439561KSR.19.003.11305
dc.identifier.eissnpl
2543-9561
dc.identifier.issnpl
2451-4985
dc.identifier.projectpl
ROD UJ / OP
dc.identifier.uri
https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/130574
dc.languagepl
pol
dc.language.containerpl
pol
dc.participationpl
Babik, Zbigniew: 100%;
dc.rights*
Udzielam licencji. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska
dc.rights.licence
CC-BY-NC-ND
dc.rights.uri*
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/legalcode
dc.share.type
otwarte czasopismo
dc.subject.enpl
Dnieper Balts
dc.subject.enpl
beginnings of the Slavia Orientalis
dc.subject.enpl
sound substitutions
dc.subject.enpl
substrate toponymy
dc.subject.enpl
Slavicization of Eastern Europe
dc.subject.plpl
Bałtowie dnieprzańscy
dc.subject.plpl
początki Słowiańszczyzny wschodniej
dc.subject.plpl
substytucje fonetyczne
dc.subject.plpl
toponimia substratowa
dc.subject.plpl
slawizacja Wschodniej Europy
dc.subtypepl
Article
dc.titlepl
"Nieprawidłowe" substytucje głoskowe w substratowej toponimii : nowe przyczynki do chronologii i przebiegu językowej slawizacji późniejszej Słowiańszczyzny wschodniej
dc.title.alternativepl
"Irregular" sound substitutions in the substrate toponymy : new contribution to the chronology and processing of the linguistic Slavicization of the historical Slavia Orientalis
dc.title.journalpl
Kultura Słowian
dc.title.volumepl
Słowianie wczoraj i dziś
dc.typepl
JournalArticle
dspace.entity.type
Publication

* The migration of download and view statistics prior to the date of April 8, 2024 is in progress.

Views
18
Views per month
Views per city
Des Moines
5
Wroclaw
2
Chandler
1
Dublin
1
Świnoujście
1
Downloads
babik_nieprawidlowe_substytucje_gloskowe_w_substratowej_toponimii_2019.pdf
6
babik_nieprawidlowe_substytucje_gloskowe_w_substratowej_toponimii_2019.odt
2